Rise of Islam in the light of socio-demographic and socio-economic indicators - Kaynak, Muhammed Enes (My University, 2024)
Bu tez, 6. yüzyılın sonu ve 7. yüzyılın başlarında Mekke'de yaşanan sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik değişimlere bağlı olarak İslam'ın yayılmasını devrimci devlet kavramı perspektifinden incelemektedir. Çalışma, İslam'ın genel tarih yazımını savaşlar ve tahakküm tarihi üzerinden sorunsallaştırarak, 7. yüzyılda Mekke'de devrimci bir devletin kurulmasına dair bir içgörü sağlamaya çalışmaktadır. Tez, Jack Goldstone ve Peter Turchin'in devrim kavramını kullanmış ve İslam'ın yayılmasını siyasi perspektiften sebep-sonuç temelinde anlamak için İslam öncesi Mekke'ye uygulamıştır. Ayrıca, tez daha sonra Müslümanlar ve gayrimüslimler arasındaki devlet-toplum ilişkisini analiz etmek için bağımlılık ekolü Marksist teorisinden yararlanmıştır. Tez, elde edilen delillere dayanarak, İslam'ın yayılmasının, kitlelerden beslenen devrim sürecinin, elit kutuplaşmasının ve İslam öncesi Mekke'nin mali krizinin zincirleme reaksiyonunun bir sonucu olduğunu ileri sürmektedir. Tez ayrıca, hem Mekke'de hem de ötesinde, tüm Arabistan'da mevcut siyasi ve ekonomik ilişkileri yıkmayı ve yeni düzeni yeniden kurmayı amaçlayan, yine devrimci zincirleme reaksiyonun ürünü olan İslam devletinin kurulduğunu iddia etmektedir.

This thesis examines expansion of Islam based on socio-demographic and socio-economic changes in the Mecca during the late 6th century and early 7th century from the perspective of the concept of revolutionary state. Study problematizes the general history-writing of Islam based on history of wars and domination, and tries to provide an insight for the establishment of revolutionary state in Mecca during the 7th century. Thesis utilise the Jack Goldstone’s and Peter Turchin’s concept of revolution and applied it to the pre-Islamic Mecca to understand the expansion of Islam from the political perspective on cause and effect basis. Further, thesis later utilise the dependency school Marxist theory in order to analyse the state-society relationship between Muslims and non-Muslims. Based on the evidences found, thesis claimed that, spread of the Islam is a consequence of chain-reaction of revolutionary process which was fed by masses, elite polarization and pre-Islamic Mecca’s financial crisis. Thesis also claimed that, establishment of the Islamic state, also product of revolutionary chain-reaction, which aimed to topple down existed political and economic relations and re-establish new order in both Mecca and beyond, whole Arabia.
Sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik göstergeler ışığında İslam’ın yükselişi
Keywords: devrim; devrimci devlet; gençlik patlaması Islam; History; Islam; Islam and politics; Islam and state; İslam; İslam ve devlet; İslam ve politika; kutuplaşma; polarization; revolution; revolutionary-state; Tarih; ticaret; trade; youth-bulge