Mekkî b. Ebu Tâlib (Ö. 437), Ebu Amr Ed-Danî (Ö. 444), Kasım B. Firruh Eirruh Eş-Şâtıbî (Ö. 590) ve İbnü'l-Cezerî'de (Ö. 833) ele alındığı şekliyle medd ve kasr konusunun kıraat ve tecvid ilmindeki yer - Başak, Mürsel (My University, 2025)
Mekkî b. Ebu Tâlib (Ö. 437), Ebu Amr Ed-Danî (Ö. 444), Kasım B. Firruh Eirruh Eş-Şâtıbî (Ö. 590) ve İbnü'l-Cezerî'de (Ö. 833) ele alındığı şekliyle medd ve kasr konusunun kıraat ve tecvid ilmindeki yer Bu tez, Kur’an kıraatinde med ve kasrın ilmî konumunu; Mekkî b. Ebî Tâlib (ö. 437), Ebû Amr ed-Dânî (ö. 444), Kâsım b. Firrûh eş-Şâtıbî (ö. 590) ve İbnü’l-Cezerî (ö. 833) üzerinden kronolojik ve karşılaştırmalı olarak inceler. Problem, med–kasr uygulamalarının tarihsel sürekliliği içinde metot ve uygulama birliğinin ne ölçüde tesis edildiğidir. Amaç, bu iki kavramın hem tecvid (mahreç–sıfat–zaman) hem kıraat (rivayet ve usûl) içindeki yerini açıklığa kavuşturmaktır. Yöntem olarak birincil Arapça metinler üzerinde metin çözümlemesi ve kavramsal karşılaştırma kullanılmış; bulgular kronolojik sırayla sentezlenmiştir. Bulgular, (i) kasrın asıl, meddin sebebe bağlı fer‘î olduğu müşterek ilkeyi; (ii) Mekkî’de fonetik sadakat, Dânî’de rivayet sistematiği, Şâtıbî’de didaktik kodlama, İbnü’l-Cezerî’de ilim-amel bütünlüğünü; (iii) med türlerinde (muttasıl, munfasıl, lâzım, ârız, bedel) derece ve hüküm farklılıklarının rivayet temelli meşruiyetini ortaya koyar. Sonuç olarak med–kasr, yalnız teknik olarak süre uzatımı değil, eda ahlâkının özüdür. Tez; eğitimde kronolojik öğretim hattını, ölçülerin standardize sunumunu, müşâfehe temelli pratik ve çağdaş fonetikle destekli müfredatı önerir

The place of the concepts of madd and kasr in the science of qirāʾāt and tecvīd as discussed By Mekkī B. Ebī Tālıb (D. 437), Ebū ‘Amr al-Dānī (D. 444), Kāsım B. Fırruh al-Shātıbī (D. 590) and Ibn al-Jazarī (D. 833) This thesis examines the scholarly status of madd (prolongation) and kasr (shortening) in Qur’anic recitation by conducting a chronological, comparative analysis of Makkī b. Abī Tālib (d. 437 AH), Abū ‘Amr al-Dānī (d. 444), al-Shātibī (d. 590), and Ibn al-Jazarī (d. 833). The research problem concerns the extent to which a methodological unity and normative criteria for madd–kasr have been established across the tradition. The aim is to clarify their placement within both tajvīd (articulation, attributes, timing) and qirāʾāt (transmission and method). Methodologically, the study applies close reading of primary Arabic texts, conceptual comparison, and hermeneutic interpretation, synthesizing results in chronological order. Findings indicate: (i) a shared principle that kasr is original while madd is contingent (causal); (ii) distinct emphases—phonetic fidelity in Makkī, transmission-based systematization in al-Dānī, didactic codification in al-Shātibī, and knowledge-practice integration with synthetic consolidation in Ibn al-Jazarī; and (iii) legitimate variance in degrees and rulings across madd types (muttasil, munfasil, lāzım, ‘ārid, badal) grounded in transmission. The study concludes that madd–kasr constitute the core of an ethics of performance, not mere technical timing. It recommends curricula featuring chronological instruction, standardized presentation of measures, oral/ face-to-face training, and support from modern phonetics.
The place of the concepts of madd and kasr in the science of qirāʾāt and tecvīd as discussed By Mekkī B. Ebī Tālıb (D. 437), Ebū ‘Amr al-Dānī (D. 444), Kāsım B. Fırruh al-Shātıbī (D. 590) and Ibn al-Jazarī (D. 833)
Keywords: Abū ‘Amr al- Dānī; Ebû Amr ed-Dânî; Ibn al-Jazarī; İbnü’l-Cezerî; Kâsım b. Firrûh eş-Şâtıbî; Kāsim b. Firruh al-Shātibī; Kasr; Kıraat; Kur’an-ı Kerim; Madd; Makkī b. Abī Tālib; Med; Mekkî b. Ebî Tâlib; Qirāʾāt; Qurʼan; Recitation; Tajvīd; Tajwid; Tecvid