Boyanmış selülozik kumaşlarda özel yıkama teknikleri ve görsel etkileri - Öner, Figen (My University, 2019)
Tekstil ürünleri insanlık tarihinin başından günümüze kadar sürekli olarak teknoloji ve tasarım açılarından gelişim göstermiştir. Tekstil sektöründe 1970’lerden sonra boyası solmuş, eskitilmiş görünümlü tekstil ürünleri moda olmaya başlamıştır. Boyanmış tekstil ürünleri renk açıcı özel yıkama teknikleri uygulanarak solmuş, eskitilmiş görünümlere kavuşturulmaktadır. Tekstil sektöründe en yaygın uygulamalar denim ve örme kumaşlar üzerinde uygulanmaktadır. Selülozik kumaşlar (başta pamuklu kumaşlar olmak üzere) haslık derecesi düşük boyarmaddelerle boyandıktan sonra fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak uygulanan, özel yıkama renk açma (aşındırma) teknikleriyle, serbest tasarım denilebilecek, farklı görsel etkiler elde edilmektedir.Tez kapsamında, tekstil sektöründe fiilen uygulanan özel yıkama renk açma (aşındırma) teknikleri kullanılarak çalışmalar yapılmıştır. Farklı tipteki selülozik kumaşlar direkt, küp ve pigment boyarmaddeler ile boyanmıştır. Bu kumaşlara zımpara işlemi, taş yıkama, lazer ışınlarıyla aşındırma gibi fiziksel aşındırma yöntemleri; hidrojen peroksit ile yıkama, ozon yıkama, potasyum permanganat ile püskürtme gibi oksidatif kimyasal renk açma yöntemleri; reçine ile 3D ve yağ yıkama gibi oksidatif olmayan kimyasal yöntemler, enzim yıkama gibi biyolojik renk açma yöntemleri ve bunların ardışık olarak uygulandığı fiziksel + kimyasal, fiziksel + biyolojik, fiziksel + biyolojik + kimyasal kombine renk açma yöntemleri uygulanmıştır. Bu uygulamaların teknik reçeteleri verilmiştir.Uygulanan özel yıkama yöntemlerine bağlı olarak benzer veya farklı görsel etkilerin ortaya çıktığı, renk açılma derecelerinin farklı tonlarda olduğu görülmüştür. Özel yıkama renk açma yöntemlerinin farklı kombinasyonlarda uygulanması sonucunda tekstil ürünleri üzerinde bölgesel veya bütünsel birçok özel serbest tasarımların elde edilebileceği görülmüştür. Günümüzde, özel yıkama renk açma yöntemleri tekstil ürünlerine daha estetik görünümler vermek, bu ürünlerin katma değerini artırmak için uygulanmakta ve giderek dünya giyim endüstrisinde dev boyutlara ulaşmaktadır ve yakın gelecekte de moda dünyasında yerini korumaya devam edeceği görülmektedir.

Textile products have continuously developed in terms of technology and design from the beginning of human history to the present day. In the textile sector, after the 1970s, dyed faded, worn-out like textile products began to become fashionable. Dyed textile products are turned to faded, aged appearance by applying special washing techniques. The most common applications in the textile industry are applied on denim and knitted fabrics. After cellulosic fabrics (especially cotton fabrics) are dyed with low fastness dyestuffs; physical, chemical and biological special washing & color bleaching (abrasion) techniques are applied by, a variety of visual effects that can be called free design are obtained.Within the scope of the thesis, studies were carried out by using special washing and color bleaching (abrasion) techniques applied in textile sector. Different types of cellulosic fabrics are dyed with direct, vat and pigment dyes. Physical methods such as scraping process, stone washing, abrading by laser beams; oxidative chemical color fading methods such as hydrogen peroxide washing, ozone fading, spraying with potassium permanganate; non-oxidative chemical bleaching methods such as 3D by resin and oil washing, biological bleaching methods such as enzyme washing and combined bleaching methods such as physical + chemical, physical + biological, physical + biological + chemical were applied on fabrics. Technical recipes of these applications are given.It has been observed that similar or different visual effects occur due to the special washing and color bleaching methods applied and each time the color bleaching degrees are in different shades. As a result of the application of special washing and color bleaching methods in different combinations, it has been seen that many regional or holistic special designs can be obtained on textile products.Nowadays special washing and color bleaching methods are applied to give textile products more aesthetic appearances and increase the added value of these products. It is gradually reaching to huge dimensions in the world clothing industry and it will continue to maintain its place in the fashion world in the near future.
Keywords: ageing of textiles; bleaching; cellulase enzyme; cellulosic fabrics; eskitilmiş görünüm; free design; hidrojen peroksit; hydrogen peroxide; kar yıkama; lakkaz enzimi; laser; lazer; ozon; ozone; Özel yıkama teknikleri; potassium permanganate; potasyum permanganat; renk açma; scraping of textiles; selülaz enzimi; selülozik kumaşlar; serbest tasarım Special washing techniques; snow washing; sodium hipoklorit; sodyum hipoklorit; Tekstil; Textile; zımpara