Osmanlı devlet adamlarından Muhsinzade Abdullah Paşa'nın muhallefatı ve kapı halkı (1660?-1749) - Şahinalp, Cengiz (My University, 2024)
Bu çalışmada XVII ve XVIII. yüzyıllarda yaşamış bir devlet adamı olan Muhsinzâde Abdullah Paşa’nın muhallefatı ve kapı halkı incelenmiştir.1660’lı yıllarda doğduğunu tahmin ettiğimiz Muhsinzâde Abdullah Paşa 1700’lü yılların başından itibaren devlet hizmetine girerek tarih sahnesine çıkmıştır. Yarım asra yaklaşan kariyerinde Osmanlı Devleti adına birçok hizmeti üstlenmiştir. 1703 Edirne İsyanı, 1715-18 Osmanlı-Habsburg/ Venedik savaşları, 1730 Patrona İsyanı ve 1736-39 Osmanlı-Habsburg/ Rusya savaşlarında oynadığı önemli roller onu 1737 yılında dört buçuk ay sürecek olan sadrazamlığa kadar taşımıştır. Verilen görevlerin birçoğunu lâyıkıyla yerine getiren Abdullah Paşa zor zamanlarda tecrübelerinden istifade edilen bir şahsiyet olmuştur. Kariyerinin önemli bir kısmını Rumeli vilayetlerinde geçiren Abdullah Paşa özellikle Rumeli Eyaleti ve Bosna valiliğine defalarca tayin edilmiş, 1749 yılında yine bu bölgede bulunan Travnik’de vefat etmiştir. Muhsinzâde Abdullah Paşa vefat ettiğinde ardında değerli birçok eşya bırakmış, bu eşyalar devlet tarafından müsadere edilip İstanbul’a getirilmiştir. Muhallefat defterleri içerisinde kürkler, silahlar, ev eşyaları, takı ve mücevherleri gibi nakdî değeri yüksek birçok eşyası kaydedilmiştir. Muhallefatıyla ilgili bu defterler tezin ana malzemesini teşkil etmektedir. Ayrıca Paşa’nın kapı halkı ile ilgili de önemli kayıtlara ulaşılmıştır. Kapı halkı belgeleri bize bir Osmanlı Paşasının etrafında kimlerin bulunduğu, maiyetinin yapısına dair zengin bilgiler sunmaktadır. Muhallefat ve kapı halkına dair belgelerin incelenmesiyle bir Osmanlı Paşasının şahsi ve siyasi hayatına dair önemli ayrıntıların ortaya konulabileceği düşünülmüştür.

This study examines the inheritance and the household of Muhsinzâde Abdullah Pasha, an Ottoman statesman who lived during the 17th and 18th centuries. Muhsinzâde Abdullah Pasha, who is estimated to have been born in the 1660s, entered state service at the beginning of the 18th century, thereby emerging onto the stage of history. In a career spanning nearly half a century, he undertook many services on behalf of the Ottoman Empire. His important roles in the 1703 Edirne Revolt, the 1715-18 Ottoman-Habsburg/ Venetian wars, the 1730 Patrona Revolt and the 1736-38 Ottoman-Habsburg/ Russian wars carried him to the position of grand vizier in 1737, a position he held for four and a half months. Abdullah Pasha, who fulfilled many of the duties assigned to him, was a person whose experience was utilized in difficult times. Having spent a significant part of his career in the Rumelia provinces, Abdullah Pasha was repeatedly appointed as governor of the Rumelia Province and Bosnia. Abdullah Pasha died in 1749 in Travnik, a city in Bosnia known as the city of viziers. When Muhsinzâde Abdullah Pasha passed away, he left behind many valuable belongings, which were confiscated by the state and brought to Istanbul. Many items of high monetary value such as furs, weapons, household goods, jewelry and jewels are recorded in the inheritance notebooks. These inheritance notebooks constitute the main material of the thesis. Additionally, There are also important records about The Pasha’s household. Household documents provide us with a wealth of information about who surrounded an Ottoman pasha and the composition of his entourage. By analyzing the inheritance and household documents, it was thought that important details about the personal and political life of an Ottoman Pasha could be revealed.
Keywords: “Abdullah Paşa”; “Household”; “Inheritance”; “Kapı Halkı”; “Muhallefat”; “Muhsinzâde Ailesi”; “Muhsinzâde Family”; “Osmanlı Devlet Ricali” “Abdullah Pasha”; “Ottoman State Dignitaries”; “XVIII; “XVIIIth Century”; Devlet adamları; History; Muhsinzade Abdullah Paşa, 1160?-1749; Osmanlı İmparatorluğu; Osmanlı İmparatorluğu, 1660?-1749; Ottoman Empire; Ottoman Empire, 1660?-1749; Statesmen; Tarih; Turkey; Türkiye; Yüzyıl”