Bası yarasının önlenmesinde koyun postu uygulaması ve etkinliğinin değerlendirilmesi - Sağnak, K. Nilay (My University, 2005)
BASI YARASININ ÖNLENMESİNDE KOYUN POSTU UYGULAMASI VE ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Adı- Soyadı: K. NİLAY SAĞNAK Danışman Adı: SEZGİ ÇINAR Program: Yüksek Lisans Hastalıkları Hemşireliği 1.

BASI YARASININ ÖNLENMESİNDE KOYUN POSTU UYGULAMASI VE ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma, yatağa bağımlı hastalarda bası yarası oluşumunda koyun postu uygulamasının etkinliğini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak yapıldı. İstanbul Memorial Hastanesi genel yoğun bakım ünitesinde Nisan 2003- Mayıs 2004 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışma için 30 deney, 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 hasta çalışmaya alındı. Deney grubuna koyun postu kontrol grubuna ise havalı yatak kullanıldı. Veri toplama aracı olarak hasta sorgulama formu, Waterlow ve Norton bası yarası riskini değerlendirme ölçekleri kullanıldı. Elde edilen veriler, SPSS paket programında, aritmetik ortalama, yüzdelik, ki-kare, Mann-Whitney U, t-testi ve korelasyon analizi ile değerlendirildi. Deney ve kontrol grubunda cinsiyet, obezite, kaşeksi, kronik hastalık varlığı, masaj yapma ve yatak içinde egzersiz (range of motion=ROM) uygulama açısından anlamlı fark bulunamazken (p>0.05), ödem varlığı, pozisyon değiştirme ve prognoz açısından anlamlı fark bulundu (p<0.05). Kontrol grubunda mortalite oranının daha yüksek olduğu, daha fazla hastada ödem geliştiği ve pozisyon değişimi yapılabildiği belirlendi. Kan değerleri ve kan biyokimyası açısından kontrol ve deney grubu arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Kontrol grubundaki olguların %60' ına steroid/ antiinflamatuar ilaç kullanılmış olup, steroid/ antiinflamatuar ilaç kullanımı açısından iki grup arasında anlamlı fark bulundu (p<0.05). Deney ve kontrol grubunda Waterlow ve Norton ölçeklerine göre bası yarası riski açısından anlamlı fark bulunamazken (p>0.05), bası yarası oluşumu açısından anlamlı fark bulundu (p<0.001). Deney grubunda hiçbir hastada bası yarası görülmezken, kontrol grubu hastalarının % 30' unda bası yarası oluştuğu gözlendi. Buna göre; riskli hastalarda koyun postu kullanımının bası yarası oluşumunu engellediği, kullanım kolaylığı ve düşük maliyeti de düşünüldüğünde bu yöntemin yaygınlaştırılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. 2. SUMMARY TO DETERMINE EFFECTIVE OF SHEEP SKIN PRACTISE IN PREVENTION OF PRESSURE SORES This study was performed as experimental in order to determine effective of sheep skin practice in prevention of pressure sore in bedridden patients. Thirty patients in the test group, thirty patients in control group, totally sixty patients from İstanbul Memorial Hospital's İntensive Care Unit involved in the study between the dates of April two thousand and three and two thousand and four. In test group we used sheep skin, gived nursing care and position systematically. In control group we gived nursing care and position, air bed and do not use sheep skin. We used interrogation forms to collect the data, Waterlow and Norton scales and evaluated the forms with SPSS packet program, arithmetic average, Mann-Withney U, percentage, chi-square, t-test and corelation analysis. Between the test group and the control group there were no differences about gender, obesity, thinness, chronic disease, massage and range of motion exercises (p<0.05). But there were differences between their position, eudema, and prognosis (p<0.05). Control group had eudema more than test group. Test group and control group had no differences about blood values and blood biochemistry. In control group sixty percent of the patients used steroid drug. The useage of steroid drugs made differences between the control and the test group (p<0.05). Test group and control group had no differences about Waterlow and Norton scale's pressure sore risk (p>0.05). We did not see pressure sore in any of the patients in test group but thirty percent of the patients had pressure sore in control group. This differences meaningful about statistically (p<0.001). So, we offered that using sheep skin in prevention of pressure sore in bedridden patients is effective. It is easy to use and also a cheep way of preventation of pressure sores.
Keywords: araştırma; Eğitim; hemşirelik; Hemşirelik ve tıp teknisyenleri ve yardımcı personel; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp bilimleri; Yaralar