Öğretmen liderlik stillerini belirlemeye yönelik bir ölçek çalışması - Deniz, Levent; Hasançebioğlu, Tulya (Eğitim Bilimleri Dergisi, 2003)
Bu araştırma öğretmen liderlik stillerini ölçmeyi amaçlayan bir ölçek geliştirmek üzere tasarlanmıştır. Öğretmen liderlik stilleri ölçeğinin geliştirilmesinde kuramsal olarak McGregor’un X ve Y kuramı temel alınmıştır. Bilindiği gibi McGregor’un X ve Y kuramının temeli davranışçı liderlik kuramlarına dayanmaktadır. Bu kuram X ve Y olarak iki kutuplu bir yapıya sahiptir. Bu kurama göre X kuramına giren liderler baskıcı (otokratik) ve yönlendirici; Y kuramına giren liderler ise demokratik ve katılımcı liderlerdir. Bu kuramın temel olarak alınmasındaki en önemli gerekçe, liderlerin insan davranışları hakkındaki varsayımlarının davranışlarını belirleyen en önemli unsurlardan birisi olarak kabul edilmesi olmuştur. Çünkü öğretmenlerinde liderlik stillerini sergilerken öğrencileri nasıl algıladıklarının önem taşıyacağı düşünülmüştür. Öğretmen liderlik stilleri ölçeğinin geliştirilmesi sırasında geçerlik kapsamında uzman görüşleri ve madde kalan analizlerinden; güvenirlik kapsamında da iç tutarlık katsayılarını hesaplanmasından yararlanılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları farklı alanlardan 137 lise öğretmeni üzerinde yapılmıştır. İlk aşamada ölçek için 30 maddelik bir önerme havuzu oluşturulmuştur. Madde kalan analizlerinde 0,40’ın ve üzerinde değer alan maddeler ölçekte tutulmuş diğerleri ölçekten atılmıştır. Madde kalan analizleri sonucunda ölçekte 17 madde kalmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı ise α = 0,88 olarak bulunmuştur. Öğretmen Liderlik Stilleri Ölçeği öğretmenlerin liderlik stillerini, özellikle öğrenciyle olan ilişkilerine dayalı olarak, ölçebilecek geçerli ve güvenilir Likert türü bir ölçektir.
Keywords: Liderlik, öğretmen liderliği, liderlik ölçeği