Medeni usul hukukunda delil tespiti kurumunun fonksiyonları - Turan, Sinem (My University, 2019)
Medeni usul hukukunda tarafların ispat faaliyetini gerçekleştirmesine etki eden en önemli araçlardan biri delillerdir. Deliller maddi gerçeklik temelinde hakkın tanınması ve tespiti amacı doğrultusunda tarafların iddia ve savunmalarını ispata yarar. Bu kapsamda muhtemel uyuşmazlıkların çözümü açısından medeni usul hukukunda çok önemli bir yere sahip olan delillerin dava açılmadan önce veya yargılama sırasında henüz inceleme sırası gelmeden önce kaybolma ihtimali bulunmakta ve/ veya ileri sürülmesi önemli ölçüde güçleşecek ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan delil tespiti kurumu sayesinde bu vakıa ve delillerin henüz inceleme sırası gelmeden önce tespit edilmesi mümkündür.Medeni usul hukukumuzda delil tespiti kurumu sayesinde delillerin önceden tespit edilmek suretiyle muhafaza altına alınması, kaybolmasının önlenmesi ve bu sayede ispat değerinde meydana gelecek olan muhtemel azalmaların önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Mukayeseli hukukta delil tespitine benzer kurumlar ihdas edilmiş ve anılan kurumlar ile dava açılmasının önüne geçilmesi, mahkemelerin iş yükünün azaltılması ve usul ekonomisine hizmet etme fonksiyonları esas alınarak düzenlemeler yapılmıştır. Delil tespiti ve mukayeseli hukukta buna benzer müesseseler sayesinde tarafların iddiasını ispata yardımcı olunmakta ve tarafların hukuki yararının korunması sağlanmaktadır.

In Civil Procedure Law, the evidence is one of the very most crucial instruments that affect parties’ proving activity. Evidence helps to prove the claims and defenses of the parties for the purpose of entitled and determination of the right on the basis of the material truth. In this context, for the resolution of possible disputes, with the identification of evidence, the determination of the facts and evidence in case of the possibility for the loss of these evidence, has a very crucial place in the Civil Procedure Law, before the lawsuit or during trial right before the examination of evidence and/ or the allegements become harder to get.In Turkish Code of Civil Procedure Law, it is aimed to prevent possible reductions in probative values by protecting and avoiding the disappearance of the predetermined the evidence. In Comparative Law, similar institutions have been established in order to determine evidence and regulations have been made on the basis of preventing litigation with the afore-mentioned institutions to reduce the workload of the courts and to serve the procedural economy. Through the identification of evidence and with the similar institutions in comparative law, it is assisted that the parties' claims are proved and the legal benefits of the parties are maintained.
Keywords: Civil law; Delil (Hukuk); Delil Tespiti; Delil Tespitinin Fonksiyonları Law of Civil Procedure; Determination of Evidence; Evidence (Law); Functions of Determination of Evidence; Medeni hukuk; Medeni Usul Hukuku; Turkey; Türkiye