Dijital medya platformlarındaki suç dizilerinde kanunsuz adalet arayışı ve seyirci : Şahsiyet, Saygı ve Fatma üzerine twitter analizi - Kaya, Hüseyin (My University, 2025)
Bazı enformasyon teorilerinde içinde bulunulan dijitalleşme sürecinin devrimsel bir niteliği olduğu savunulmaktadır. Buna karşın eleştirel teori dijitalleşmenin kapitalizmin döngüsel tarihi içinde bir aşama olduğunu aktarmaktadır. Bu nedenle Netflix’in öncüsü olduğu abone tabanlı video platformlarının dijitalleşme içindeki yerinin anlaşılması için bu platformların ekonomi politiğinin ele alınması gerekmektedir. Netflix’in geliştirdiği stratejiler ulusal ve uluslararası diğer şirketler tarafından dikkate alınmakta, benzer ve alternatif uygulamalar geliştirilmektedir. Özellikle dizi standardizasyonu, orijinal içerik üretimi, prestij projelerin ön plana çıkarılması, yerel projelerin gerçekleştirilmesi, türsel çeşitlilik, melezleşme, öneri algoritması kullanımı, kişiselleştirilmiş kullanım ve aşırı izlemeye yönlendirme ortak unsurlardır. Kolektif bilinç ve katılımcı kültür üzerinden gerçekleştirilen teknoiyimserliğin üretim biçimini değiştirmediği göz önünde bulundurulmalıdır. Shoshana Zuboff’un “davranış değiştirme araçları” (2021: 419) olarak adlandırdığı süreçte aboneler küresel beğeni kümeleri içinde yönlendirilmektedir. Geleneksel medyada edilgen konumda bulunan tüketicilerin yeni medyada üretici tüketici (üretketici) haline gelmesi ise dijital emekle açıklanabilir. Bu platformlar dijital kapitalizm içinde sosyal medyayla birlikte aynı ekosistemi paylaşmakta ve karşılıklı etkileşimle şekillenmektedir. Twitter (X) metinsel özelliğiyle kullanıcıların duygu ve düşüncelerini ifade etme ve geniş tartışma alanıyla diğer sosyal medyalardan ayrışmaktadır. Özellikle hashtag aktivizmi ülke siyasi gündeminde etkilidir ve toplumsal sorunların dillendirilmesi, hak talepleri, adalet sistemine dönük eleştiriler çevrim içi dizi türlerinin şekillenmesinde etkili olmaktadır. Bir mikrotür olarak kanunsuz adalet arayışı dizilerinin bu nedenle dönemsel olarak ön plana çıktığı görülmektedir. Platformların Şahsiyet, Saygı ve Fatma dizileri hakkında Twitter paylaşımları ve kullanıcı yanıtları niteliksel içerik analiziyle incelenmiştir. Genel eğilim olarak kullanıcıların dizileri gerçekçi bulduğu, vijilante karakterlere sempati duydukları ve adalet sistemine ilişkin eleştirilere katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Some information theories describe digitalization as a revolution. In contrast, critical theory defines digitalization as a phase of capitalism. Therefore, to understand the place of subscription-based video platforms within digitalization, it is necessary to examine the political economy of these platforms. Netflix strategies are taken into account by national and international companies. Common elements include series standardization, original content production, the highlighting of prestige projects, the realization of local projects, genre diversity, hybridization, the use of recommendation algorithms, personalized usage, and bingewatching. In the process termed behavioral modification tools (2021: 419) by Zuboff, subscribers are directed within global preference clusters. The transformation of consumers, who were passive in traditional media, into producer-consumers (prosumers) in new media can be explained by digital labor. These platforms share the same ecosystem with social media within digital capitalism and are shaped by mutual interaction. Twitter (X), with its textual nature, distinguishes itself from other social media by allowing users to express their emotions and thoughts and providing a wide space for discussion. Particularly, hashtag activism is influential in the country’s political agenda, and the articulation of social issues, demands for rights, and critiques of the justice system significantly shape online series genres. As a result, series exploring the theme of vigilante justice emerge periodically. The Twitter posts and user responses regarding the series Şahsiyet, Saygı, and Fatma have been analyzed through content analysis. The general trend indicates that users find the series realistic, sympathize with vigilante characters, and agree with criticisms of the justice system.
The search for lawless justice and audience in crime series on digital media platforms : Twitter analysis on Şahsiyet, Saygı and Fatma
Keywords: Çevrim İçi Dizi; Digital Labor; Digital media; Digital Media Platforms; Dijital Emek; Dijital medya; Dijital Medya Platformları; Fatma; Kanunsuz Adalet Arayışı; Lawless Search for Justice; Netflix; Online Series; Saygı; Social aspects; Social Media; Sosyal Medya; Sosyal yönleri; Şahsiyet; Television series; Televizyon dizileri; Turkey; Türkiye; Vigilante Hero; Vijilante kahraman