Müzik öğretmeni adaylarının duygusal zekâ ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi - Mermer, Onur (My University, 2019)
MÜZİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ DUYGUSAL ZEKÂ VEELEŞTİREL DÜŞÜNME EĞİLİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİDuygusal zekâ ve eleştirel düşünme eğilimleri son yıllarda eğitimde önem kazanan disiplinlerdir. Bireylerin bu disiplinleri kullanabilmeleri özellikle eğitimde daha etkin ve başarılı olabilmeleri açısından oldukça değerlidir.Bu araştırmada Müzik Eğitimi rencilerinin duygusal zekâ ve eleştirel düşünme eğilimleri ile alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiştir. Tarama modeli kullanılan araştırma, 6 farklı üniversiteden rastgele seçilmiş Müzik Eğitimi son sınıfta öğrenim gören toplam 204 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada duygusal zekâyı belirlemek üzere, Türkçeye uyarlamasını Saltukoğlu, Tatar ve Tok’un yaptığı 41 maddelik “Schutte Duygusal (Gözden Geçirilmiş) Zekâ Ölçeği”, eleştirel düşünme eğilimini saptamak amacıyla, Türkçeye uyarlamasını Kökdemir’in yaptığı 51 maddelik “California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği”, demografik özellikleri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 10 maddelik “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Veri analizinde, frekans, yüzde dağılım, t-testi, Mann-Whitney U testi, post-hoc Scheffe testi, post-hoc Mann-Whitney U testi, Pearson Korelasyon Katsayısı değerleri alınmıştır.Elde edilen bulgulara göre, genel eleştirel düşünme eğilimi düzeyi ile genel duygusal zekâ düzeyi arasında “orta” güçlükte, anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının, eleştirel düşünme eğilimi düzeyleri ile ilgili demografik özelliklerinin öğrencilerin yaşı, mezun oldukları lise, eğitim gördükleri kurum (üniversite), babanın eğitim durumu, eleştirel düşünme eğilimi ile ilgili bilgi düzeyi ve duygusal zekâ ile ilgili bilgi düzeyi açısından anlamlı farklılaşmaya neden olduğu, cinsiyet, bireysel çalgı, annenin eğitim durumu ve ailenin aylık geliri açısından ise kısmen veya tamamen anlamlı bir farklılaşmaya neden olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.ÖZGEÇMİŞiiTEŞEKKÜRiiiÖZETivİÇİNDEKİLERviTABLOLAR LİSTESİixŞEKİLLER LİSTESİxiiBÖLÜM I: GİRİŞ11.1.Araştırmanın Problemi11.2.Amaç61.3.Önem61.4.Sınırlılıklar71.5.Sayıltılar7BÖLÜM II: ALAN YAZIN82.1. Duygusal Zekâ82.1.1.Duygu82.1.2.Duygu ile İlgili Kuramlar92.1.2.1.Çoklu Zekâ Kuramı92.1.2.2.Schachter-Singer Zekâ Kuramı92.1.2.3.Piaget Zekâ Kuramı102.1.2.4.Cannon-Bard Zekâ Kuramı102.1.3.Duygusal Gelişim102.1.3.1.Duygusal Gelişimde Aile112.1.3.2.Duygusal Gelişimde Okul112.1.4.Duyguların İşlevleri112.1.5. Zekâ122.1.6.Zekâ Alanları ve Özellikleri132.1.6.1.Dil Zekâsı132.1.6.2.Mantıksal-Matematiksel Zekâ132.1.6.3.Görsel-Uzamsal Zekâ132.1.6.4.Müzikal Zekâ142.1.6.5.Bedensel-Kinestetik (Devin-Duyumsal) Zekâ142.1.6.6.Sosyal Zekâ142.1.7.Duygu-Zekâ İlişkisi142.1.8.Duygusal Zekâ152.1.9.Duygusal Zekâ Modelleri182.1.9.1.Reuven Bar-On Modeli182.1.9.2.John D. Mayer ve Peter Salovey Modeli192.1.9.3.Daniel Goleman Modeli212.1.9.4.Robert K. Cooper ve Ayman Sawaf Modeli242.1.10.Eğitimde Duygusal Zekânın Önemi252.2.Eleştirel Düşünme262.2.1.Düşünme262.2.2.Eleştirel Düşünme272.2.3.Eleştirel Düşünmenin Boyutları282.2.4.Eleştirel Düşünme Stratejileri292.2.5.Eleştirel Düşünme Eğilimine Sahip Bireylerin Özellikleri292.2.6.Eleştirel Düşünme Öğretiminde Öğretmenin Rolü302.2.7.Eleştirel Düşünme Öğretiminin Avantajları312.2.8.İlgili Araştırmalar312.2.8.1.Duygusal Zekâ ile İlgili Araştırmalar312.2.8.2.Eleştirel Düşünme Eğilimi ile İlgili Araştırmalar35BÖLÜM III: YÖNTEM403.1. Araştırmanın Modeli403.2. Evren ve Örneklem413.3.Ölçme Araçları443.3.1.Kişisel Bilgi Formu453.3.2.Duygusal Zekâ Ölçeği453.3.3.Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği483.4.Verilerin Analizi52BÖLÜM IV: BULGULAR554.1.Müzik Öğretmeni Adaylarının Duygusal Zekâ Düzeylerine Yönelik Bulgular554.2.Müzik Öğretmeni Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimi Düzeylerine Yönelik Bulgular684.3.Müzik Öğretmeni Adaylarının Duygusal Zekâ Düzeyleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimi Düzeyleri Arasındaki İlişkilere Yönelik Bulgular88BÖLÜM V: SONUÇ, TARTIŞMA VE ÖNERİLER915.1.Sonuç ve Tartışma915.1.1.Müzik Öğretmeni Adaylarının Duygusal Zekâ Düzeylerine Yönelik Sonuçlar ve Tartışma915.1.2.Müzik Öğretmeni Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimi Düzeylerine Yönelik Sonuçlar ve Tartışma955.1.3.Müzik Öğretmeni Adaylarının Duygusal Zekâ Düzeyleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimi Düzeyleri Arasındaki İlişkilere Yönelik Sonuçlar ve Tartışma1005.2.Öneriler1015.2.1.Müzik Öğretmeni Adaylarına Yönelik Öneriler1015.2.2.Eğitimcilere Yönelik Öneriler1015.2.3.Araştırmacılara Yönelik Öneriler102KAYNAKÇA103EKLER109EK 1: Schutte Duygusal (Gözden Geçirilmiş) Zekâ Ölçeği109EK 2: California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği111EK 3: Kişisel Bilgi Formu114EK 4: İzin Belgeleri115

EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN EMOTIONAL INTELLIGENCE AND CRITICAL THINKING TENDENCIES OF MUSIC TEACHER CANDIDATESEmotional intelligence and critical thinking trends are disciplines that have gained importance in education in recent years. It is very valuable for individuals to be able to use these disciplines, especially in terms of being more effective and successful in education.In this study, the relationship between emotional intelligence and critical thinking tendencies and sub dimensions of Music Education students was investigated. The research using the screening model was conducted with a total of 204 students studying in the last year of the Department of music education randomly selected from 6 different universities. In order to determine the emotional intelligence in the study, the 41 items “Schutte Emotional (Revised) Intelligence Scale”, which was adapted to Turkish by Saltukoğlu, Tatar and Tok, the 51 items “California Critical Thinking Tendency Scale”, which was adapted to Turkish by Kökdemir and the 10 items “Personal Information Form” were used to determine the demographic characteristics. In data analysis, frequency, percentage distribution, t-test, Mann-Whitney U test, post-hoc Scheffe test, post-hoc Mann-Whitney U test, Pearson Correlation Coefficient values were taken.According to the findings, there was a significant and positive relationship between the general level of critical thinking tedency and the general level of emotional intelligence. Study the demographic characteristics of music teacher candidates are examined according to the trend of the level of critical thinking when the age of the students, the High School graduate, the education institution (University), father’s education, the trend of the level of knowledge about critical thinking and emotional intelligence can cause to diverge significantly, while the level of knowledge about gender, individual instrument, the educational status of the mother and the family’s monthly income that is partially or completely does not cause a meaningful differentiation.
Keywords: Critical Thinking Disposition; Duygusal Zekâ; Eleştirel Düşünme Eğilimi Music Teacher Candidates; Emotional Intelligence; Music; Müzik; Müzik Öğretmeni Adayları; Öğrenim ve öğretim; Öğretmenler; Study and teaching; Teachers