El‐fukahâu’l‐Arnâût fi’l‐karneyni’t‐tâsi’i aşer ve’l‐işrîn - Qerimi, Kenan (My University, 2021)
Osmanlıların 14. yüzyılda Balkanları fethetmesinden sonra Arnavutların çoğunluğu İslam diniylemüşerref olmuşlardır. Bu topraklardaki Osmanlı hakimiyetinin istikrara kavuşmasıyla birlikteOsmanlılar kendi idari düzenlerini de uygulamaya başlamışlardır. Yeni idarenin kurulması butopraklara birçok ilim ve devlet adamının gelmesine neden olmuş, aynı zamanda yeni yönetimlebu bölgelerde medreseler ve vakıflar gibi eğitim kurumları açılmış ve yaygınlaşmıştır.Bu eğitim kurumlarının katkılarıyla yalnız kendi topraklarında değil, devletin en mühimmerkezlerinden olan İstanbul, Kahire, Şam, Bursa ve birçok başka önemli ilim merkezlerindetahsillerini tamamlayan Arnavut ilim talebeleri sadrazamlık ve şeyhülislamlık makamı da dahilidari ve dini kurumlar, medreseler, mahkemeler gibi birçok önemli devlet kurumunda önemlikonumlara gelmişlerdir.Fıkıh alanında eğitimlerini tamamlayan Arnavut talebelerin önemli bir kısmı kendi bölgelerinedönerek eğitim merkezlerinde hocalık yapmış, diğer bir kısmı ise kadılık ve müftülük gibivazifeleri ve diğer idari görevleri gerek kendi bölgelerinde gerekse Osmanlı Devletininİstanbul'dan Yemen'e, Mekke’den Diyarbakır’a kadar geniş bir coğrafyasında icra etmişlerdir.Bu tez çalışmamızda gerek Osmanlı Devleti gerekse İslam Ümmeti'nin önemli bir parçası olanArnavut milletine mensup 19. ve 20. yüzyılda yaşamış olan fıkıh alimlerinin tespit edilerek,ulaşabildiğimiz kadarıyla doğum tarihleri ve yerleri, tahsil dereceleri, görev yaptıkları yerler,konumlar ve varsa eserlerinin belirlenmesi hedeflenmektedir.Konusunda yapılan ilk çalışma özelliğini taşıyan tezimiz, gerek Fıkıh Tarihi ve gerekse Fıkıhilmine Arnavut asıllı alimlerin katkılarının ortaya çıkarılması açısından ayrı bir önemi haizdir.

With the Ottomans entering the Balkans in the fourteenth century, Arnaout's (nowAlbanians) demand for Islam was high, especially after the Ottoman Empire gained power in thisregion as government departments were established everywhere. These measures constituted asignificant reason for attracting scholars and statesmen to the region and the establishment ofmany educational institutions such schools and awqafs in the area inhabited by Arnaouts.Arnaout students who were raised with the contributions of these institutions andcompleted their education not only in their own lands but also in educational institutions locatedin Istanbul, Cairo, Damascus, Bursa and many other scientefic centers of the state, haveimportant positions in administrative and religious institutions, madrasas and courts, includingthe including the positions of the Sadru'l- A'zam and and the Sheikh al-Islam.A significant portion of Arnout students who completed their education in the field of fiqhreturned to their own regions and worked as teachers in education centers and mosques, whileothers had duties such as judges and mufti and other administrative duties both in their ownregions and in in a wide geography of the Ottoman Empire from Istanbul to Yemen, Mecca toDiyarbakır.The goal of our thesis is, the determination of fiqh scholars who lived in the 19th and 20thcenturies belonging to the Albanian nation, which is an important part of both the OttomanEmpire and the Islamic Ummah, and as far as we can reach, the dates and places of their birth,their education degrees, their places of duty, locations and their works, if any.Our thesis, which is the first study on its subject, has also a special importance in terms ofrevealing the contributions of Albanian scholars to both the History of Fiqh and the science ofFiqh.
Arnavut asıllı fıkıh alimleri (19. ve 20. yüzyıl)
Keywords: Albania; Albanian jurists; Arnavut Fıkıhçılar; Arnavutlar; Arnavutluk; Fıkıh; Fiqh; Fuqaha; History of Islamic Law; Islam; İslam; İslam Hukuk Tarihi; Kadı; Mudarris; Mufti; Muslim scholars; Müderris; Müftü; Müslüman alimler; Osmanlı Devleti Arnaout jurists; Ottoman Empire