Mir Yusuf tarihi: (metin ve tahlil) - Aydın, Ahmet (My University, 2002)
Mîr Yûsuf, Mora'nın Anabolu Kazası'nda doğmuş, orada yetişmiş ve görev almış bir asker olması hasebiyle 1821 yılında Mora'da çıkan Yunan isyanına yakından şahit olmuştur. Mîr Yûsuf'un Târîhi'ni iki bölümde incelemek mümkündür: Birinci bölümde; Mîr Yûsuf'un hayatı, tarihinin muhtevası, nüshanın tavsifi, tarihin kaynakları, tarihin etkisi ve metnin tesisinde takip edilen yol açıklanmıştır. İkinci bölümde ise; 1821yılında Mora Yarımadası'nda ortaya çıkan isyanın nedenleri; isyanın fark edilmesi ve alınmaya çalışılan önlemler; isyanın başlaması; Kalavrata, Vostice, Trapoliçe ve Anavarin halkının şehit edilmesi; Benefşe Kalesi ahalisinin anlaşmayla teslim olması; Kethüda Mustafa Bey ve Sirozî Yusuf Paşa'nın kısmi başarıları; Trapoliçe'de halkın arasındaki husumet ve ümitsizlik; Anabolu Kalesi'nin durumu; muhasara altındaki kale ahalisinin ruh hali; Anabolu Kalesi'nin teslimi için Rum elebaşıları ile yapılan görüşmeler; anlaşma maddeleri; Mîr Yûsuf'un Yuvani Orlandi ve Tekri isimli Yunan asilerinin önde gelenleriyle konuşmaları anlatılmıştır. Metnin yazımında genel olarak transkripsiyon işaretleri kullanılmamıştır. Bazı Arapça ve Farsça ibareler de olduğu gibi, transkripsiyona gitmeden, yazılmıştır. Dipnotta metnin orijinali ve tercümesi verilerek yazının akıcılığı sağlanmıştır. Böylece, anlamını bilmeyen okuyuculara kolaylık sağlanmıştır. Metin bölümünde; Mîr Yûsuf Târîhi bütün özellikleriyle yeni harflerimize nakledilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken konuşma diline yakın bir imlâ esas alınmıştır. Dipnotlarda Mîr Yûsuf Târîhi'ndeki alıntıların hangi eserlerden yapıldığı ve hangi eserlere etkilerde bulunduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Mîr Yûsuf, born and brought up in Anabolu a town in Mora, and as a soldier there, closely witnessed Greek rebellion in Mora, in 1821. It is possible to analyze Mîr Yûsuf's History in two chapters: In first chapter, I explain Mîr Yûsuf's life , his Târîh's content, resources and impact. Furthermore, I make the description of the copy of the book, finally state the way I followed in constituting the text. The reasonsof the rebellion appeared in Mora Peninsula in 1821, the measures taken to stop the rebellion, beginning of the rebellion and being killed of people of Kalavrata, Vostice, Trapoliçe and Anavarin surredering of the people of Benefşe Castle through agreement are explained in second chapter. Partial succesof Kethüda Mustafa Bey Sirozî Yusuf Paşa in stopping the rebellion, hoplessness and enmity among the people of Trapoliçe, the condition of the Anabolu castle, the psychological stuation of the people under siege, the negotiations with greek leaders to surrender Anabolu Castle,the clauses of the agreement and Mîr Yûsuf's interview with the leaders of the rebellions called Yuvani Orlandi and Tekri are also explained in this chapter. In transfering the original text to latin characters I haven't used transcription marks. Some Arabic and Persion words haven't been written in Latin characters. To make understanding easier for readers I present the original text with its meaning in footnotes. I have tried to transfer Mîr Yûsuf's History with its all features in Latin charecters in the chapter which the text takes place in. In doing this, I have taken today's spelling as a criterion. In footnotes, the sourcesof the quotations in Mîr Yûsuf's History and the works which were affected by Mîr Yûsuf's History are showed.
Keywords: Tarih, İslam