2000 sonrası muhafazakâr medyanın yapısal dönüşümü : Yeni Şafak ve Milli Gazete örnekleri - Çarık, Şenol (My University, 2022)
Toplumun köklü bir biçimde değişmesine karşı çıkan muhafazakârlık, bu tavrına gerekçe olarak, radikal değişikliklerin ardından düzeltilmesi olanaksız sonuçlar ve yıkımların ortaya çıkacağı savını öne sürmektedir. Muhafazakâr düşünce, eski düzene ait kurumların birçoğunun bugün de varlığını sürdürmesini savunmaktadır. Köklü değişikliklere karşı tepki gösterirken, bir yandan da değişimin olağan bir şekilde meydana gelmesini istemekte, böylelikle eski düzene ait kurumların doğal bir dönüşüm geçireceği düşünülmektedir. Türkiye’de ise bilhassa Tanzimat ve Islahat Hareketleri sürecinde değişimin hali hazırdaki kurumların korunarak hayata geçirilmesi düşüncesine rağmen, bu fikri yeterli bulmayan muhafazakâr bir duruş belirmiştir. Cumhuriyet’in ilk döneminde ise gelenekçi ve kültürel bakış açısıyla, cumhuriyetçi muhafazakâr yaklaşımla entelektüel bir temel oluşmuştur. Demokrat Parti ile merkez sağın ideolojisi olarak kabul edilen muhafazakârlığın gelişmesiyle birlikte sermaye yapısında zaman içerisinde değişimler görülmüştür. Özellikle de 1980 sonrasında politik ve ekonomik alandaki değişimler, muhafazakâr sermaye ve medya yapısında dönüşümleri ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmadaki temel tezimiz, Türkiye’de muhafazakâr medyanın 2000 sonrasında, özellikle de Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2002’de iktidara gelişiyle birlikte yapısal anlamda, haber içeriği ve söylem anlamında değişiklik gösterip, dönüştüğüdür. Öncesinde daha çok Anadolu’da etkin iş adamları, KOBİ’ler, tüccarlar ve esnafa dayanan muhafazakâr sermaye tabanı, 2000 sonrasında gittikçe büyümüş, holdingleşme artmıştır. Muhafazakâr burjuvazi daha da büyümeyi ve dışa açılmayı hedeflemiş, küresel sermaye ve Avrupa’yla ilişkileri geliştirerek sistemle bütünleşmeye çalışmıştır. Geçmişteki radikal tavır yerini daha ılımlı bir söyleme, neoliberalizm ve piyasa koşullarına uygun bir yapıya bırakmıştır. Bu değişim sonucunda muhafazakâr çevrenin siyasetlerinin ve söylemlerinin değişmeye başladığı görülmüştür. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin 2002 yılında iktidar oluşunun ardından yürüttüğü ılımlı ve merkezileşen siyaset ve söyleminin, 1980’li ve 1990’lı yıllarda bir bölümü kapitalist sisteme muhalefet eden, bir bölümü ise “ahlaklı kapitalizm”i savunan, başka bir bölümü ise çoğunlukla dini ve kültürel referanslarla meseleleri yorumlamaya çalışan siyasal İslamcı-muhafazakâr çevre ve yayınları üzerindeki etkisi çalışmada ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Bu kesimin büyük çoğunluğunun 2000 sonrasında, siyasal iktidarın politika ve söylemleri paralelinde dönüşüm gösterdiği görülmüştür. Ana akım medyanın sahipliğinin süreç içerisinde siyasi iktidara yakın sermaye gruplarına geçişiyle birlikte ana akım medya-muhafazakâr medya arasındaki farklar azalmış, medyanın büyük çoğunluğu merkezileşmiş benzer bir yapıya dönüşmüştür. Bu sebeplerden ötürü, yeni muhafazakâr sermayenin sahipliğini yaptığı medya grupları, sadece muhafazakâr medyayı değil bir anlamda bu medyanın da dâhil olduğu yeni merkezi medyayı da içermektedir.

Conservatism, which opposes the radical change of society, suggests the argument that after radical changes there will be consequences and destructions that cannot be corrected. Conservative thought advocates that many of the institutions belonging to the old order continue to exist today. While opposing to radical changes, conservatism advocates that change should occur in the usual way, so that it is believed that the institutions belonging to the old order will undergo a natural transformation. In Turkey, in particular, despite the idea that the change should be implemented through protecting the existing institutions, especially in the process of the Tanzimat and Reclamation Movements, a conservative stance has emerged that does not consider this idea sufficient. In the first period of the Republic, an intellectual basis was formed from a traditionalist and cultural point of view, as well as a republican conservative approach. With the development of conservatism, which is considered as the ideology of the Democratic Party and the center-right, changes have been observed in the capital structure over time. In particular, changes in the political and economic sphere after 1980 have led to transformations in the structure of conservative capital and the media. Our main thesis in this study is that conservative media in Turkey has changed and transformed structurally in terms of news content and discourse after 2000, especially since the Justice and Development Party came to power in 2002. Previously, the conservative capital base, which was mostly based on influential businessmen, small and medium enterprises, merchants and tradesmen in Anatolia, has grown more and more after 2000, and the holding has increased. The conservative bourgeoisie aimed to grow further and expand outward, tried to integrate with the system by developing global capital and relations with Europe. The radical attitude of the past has been replaced by a more moderate rhetoric, neoliberalism and a structure in accordance with market conditions. As a result of this change, it has been observed that the policies and discourses of the conservative environment have started to change. After coming to power, the Justice and Development Party took power in 2002 and conducted a part in politics and discourse of the 1980s and 1990s centralization on those who oppose the capitalist system, there is a section called “moral capitalism” I defended, another part that tries to interpret cultural references and political issues, mostly with religious Islamic-conservative publications and study the impact on the environment has been investigated in detail. Parallel to changing policies and discourses of the political power, it has been seen that the vast majority of this segment has been transformed after 2000.With the transition of ownership of mainstream media to capital groups close to political power in the process, the differences between mainstream media and conservative media have decreased, and the vast majority of media has decentralized into a similar structure. For these reasons, the media groups owned by the new conservative capital include not only the conservative media, but also the new central media, including these media in a sense.
Keywords: Basın; Conservative Media; Dönüşüm; Gazete; Kitle iletişim araçları; Mass media; Muhafazakâr Medya; Muhafazakârlık Conservatism; Newspaper; Press; Transformation; Turkey; Türkiye; Yapısal