Cumhuriyet dönemi Türk romanlarında Realizm (1923-1950) - Yamaç, Dilan (My University, 2023)
Sanatsal yaratıların gerçeklikle olan ilişkisi insanlığın ortaya koyduğu ilk ürünlerden itibaren kendini göstermektedir zira düşsel gerçeklik olarak tanımlanan mefhum aslında dış dünyadaki gerçekliğe dair birtakım kavramların insan zihninde yeniden düzenlenmesiyle ortaya çıkar. Dolayısıyla hayalî olarak ifade edilen olgular aslında gündelik yaşamın gerçekliğinin yeniden kurgulanmasından ibarettir. Bu sebeple düş gücü ve realite arasında kesin sınırlar çizilmesi beklenemez, düşsellik yalnızca gerçekliğin öznel bir yansımasıdır. Edebî eser ve gerçeklik ilişkisi, Antik Yunan kaynaklarına değin götürülmektedir. Bununla birlikte bir sanat akımı olarak realizm, klasik ve romantik cereyanların ardından ancak XIX. yüzyılda toplumsal şartların bir tezahürü olarak ortaya çıkacaktır. XIX. asır boyunca Batı romanında kendini gösteren bu anlayış, Tanzimat Dönemi’yle beraber yükselen Türk romancılığını da kısa sürede etkisi altına alacaktır. İlk realist Türk romanı kabul edilen Recaizade Mahmut Ekrem'e ait Araba Sevdası’ndan sonra yükselen akım, uzun yıllar boyunca Türk edebiyatında öncü bir konum elde edecektir. Nitekim Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatı da Millî Mücadele’nin ardından oluşan yeni cemiyeti anlatmak, onu dinamiklerini okura sunabilmek adına önemli bir rol üstlenecek, özellikle 1923-1950 yılları arasındaki dönemde sanatçılar, Türk toplumunun yaşadığı bu değişim sürecini çok boyutlu şekilde ele alacaktır. Bu anlamda tezimizde de 1923 ile 1950 yılları arasındaki Türk romanında realizm akımının yansımaları irdelenecek, sanatçıların akıma dair görüşleri, akımdan etkileniş biçimleri gibi noktalar üzerinde durulacaktır.

Literary and artistic works have been related with reality since the early stages of humanity for imagination arises when real concepts are rearranged in the human mind. Clear boundaries cannot be drawn between dreaminess and reality, imaginary is a subjective reflection of reality. The relationship between literary work and reality begins with Ancient Greece. Realism as a literary movement will emerge as a result of social conditions in the 19th century after classicism and romanticism. The realism movement also influenced Turkish novelism with the Tanzimat Period. The first realist Turkish novel was Recaizade Mahmut Ekrem's Araba Sevdası. From this novel onwards, it is seen that realism began to rapidly influence Turkish literature. Turkish literature in the Republican Period plays an important role in explaining the society and conveying its dynamics to the reader. In Turkish literature between 1923 and 1950, many writers have written realistic novels. In this thesis, the effects of the realism movement in the Turkish novel between 1923 and 1950 will be examined and the views of artists on the movement will be emphasized.
Keywords: 1923-1950; Cumhuriyet Dönemi; History and criticism; Realism; Realism in literature; Realizm Republican Period; Realizm, Edebiyatta; Tarih ve eleştiri; Turkish fiction; Turkish novel; Türk romanı