Sözel davranış yaklaşımının down sendromlu çocukların tersine söz içi becerilerin edinimi üzerindeki etkisi - Oturaklı, Bahattin (My University, 2023)
Bu araştırmanın amacı; “Down Sendromlu (DS)” çocuklara tersine söz içi becerisinin kazandırılmasında sözel davranış yaklaşımının etkililiğini belirlemektir. Araştırmadaki bağımlı değişken, taşıtlar hakkında bazı tersine söz içi becerilerinin edinimidir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise; “Sözel Davranış (SD)” yaklaşımıdır. Bu araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. DS tanısı almış, 12-15 yaş arası üç öğrenci dahil edilerek gerçekleştirilen çalışmada, SD yaklaşımıyla tersine söz içi becerilerin öğretimi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın deney sürecinde; başlama düzeyi, öğretim oturumları, yoklama oturumları, toplu yoklama oturumları, izleme ve genelleme oturumları yürütülmüştür. Araştırma bulgularına göre, DS’li çocuklara tersine söz içi becerilerin kazandırılmasında SD yaklaşımının etkili olduğu, DS’li çocukların öğrendikleri tersine söz içi becerileri öğretim bittiğinde de korudukları, ayrıca farklı kişilere ve ortamlara genelleyebildikleri görülmüştür. Sosyal geçerlik çalışmalarına dahil edilen katılımcıların öğretmeleri, bu araştırma hakkında olumlu görüşlerini sunmuştur.

The purpose of this research is to determine the effectiveness of the verbal behavior approach in teaching reverse intraverbal skills to children with down syndrome (DS). The dependent variable in the study is the acquisition of some reverse intraverbal skills related to vehicles, while the independent variable is the verbal behavior (VB) approach. The study uses a multiple-probe design across behaviors, which is a single-subject research method. Three students diagnosed with DS between the ages of 12-15 participated in the study. The process of teaching some reverse intraverbal skills related to vehicles using the VB approach involved baseline measurements, teaching sessions, pre-teaching probe sessions, group probe sessions, follow-up and generalization sessions. According to the research findings, the VB approach was effective in teaching reverse intraverbal skills to children with Down syndrome. The study also showed that the children with DS retained the reverse intraverbal skills they learned even after the teaching sessions ended, and they were able to generalize these skills to different people and different environments. The teachers of the participants included in the social validity studies expressed positive opinions about this research
Keywords: Dil ve konuşma becerileri; Down sendromu; Down syndrome; Language and speaking skills; Reverse Intraverbal; Sözel davranış yaklaşımıDown syndrome; Tersine söz içi beceriler; Verbal behavior approach