Kur’an-ı Kerim’e göre ihtilaf - Aldemir, Halil (My University, 2007)
Araştırma bir giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan meydana gelmektedir. Bu araştırmada “Bir kişinin söz ve davranışlarında diğer kimselerden farklı bir yol izlemesi.” şeklinde tarif edilen ihtilaf olgusu incelenmiştir. Giriş Bölümü’nde araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi üzerinde durulmuştur. lafın kavramsal çerçevesi, kaynağı, niteliği ve nedenleri ele alınmıştır. İhtilafla ilgili kavramlar Arap dilindeki kullanımları ve Kur'ân’daki manaları ile birlikte incelenmiştir. İhtilafın nedenleri ise psikolojik, sosyolojik, ahlâkî ve siyâsî olmak üzere dört başlıkta toplanmıştır. İkinci Bölüm’de ihtilafın boyutları, olumlu ve olumsuz yanları araştırılmıştır. İhtilafın boyutları tezahür şekillerine göre tasnife tabi tutularak sözlü, fiilî ve hem sözlü hem de fiilî olmak üzere üçe ayrılarak işlenmiştir. Akabinde ihtilafın olumlu ve olumsuz yanları alt başlıklar halinde ele alınmıştır. Üçüncü Bölüm’de ihtilafın alanları araştırılmıştır. Metafizik âlem de dikkate alınarak ihtilaflar, bu dünyada meydana gelenler ve metafizik âlemde meydana gelenler şeklinde ikiye ayrılarak incelenmiş. Bu âlemde meydana gelen ihtilaflar aile, din ve devlet kavramları ile tasnife tabi tutulmuştur. Metafizik alemdeki ihtilaflar ise meydana geldiği yer esas alınarak işlenmiştir. Dördüncü Bölüm’de sürekli bir olgu olan ihtilafın çözümünde müracaat edilen temel kaynaklar ile çözüm yöntemleri araştırılmıştır. İhtilafın çözüm kaynakları olarak Kur'ân ve Hz. Peygamber’e müracaat tespit edilip incelenmiştir. Çeşitli şekillerde meydana gelen ihtilafın çözüm yolları da çeşitlilik arz etmektedir. Bu bölümde Kur'ân’da yer verilen çözüm yolları tek tek incelenmiştir. Sonuç Bölümü’nde ise araştırma neticesinde ulaşılan sonuçlara yer verilmiştir.

This work consists of an introduction, four chapters and a conclusion. The author analyzes the disagreement (ikhtilaf) as a phenomenon which is defined as “the distinctive manners and attitudes of a person from the others”. The introductory part dwells upon the subject, aim, significance and methodology of research. The first chapter discusses the conceptual framework of disagreement together with its source, feature and causes. The use of relevant concepts to disagreement in Arabic language is elaborated together with the meanings in the Qur’an. Its causes are sub-divided into four parts: psychological, sociological, ethical and political. The disagreement spheres are investigated in the second chapter. There are two spheres: those taking place in this world, and those taking place in metaphysical cosmos. The former is related to the family, religion and state; whereas the latter is studied on the basis of the locations they emerged. The third chapter is about the positive and negative aspects of disagreement which are classified on the basis of its appearings as oral, practical, and both oral and practical. Furthermore, the positive and negative aspects of disagreement are examined in sub-titles. The fourth chapter goes about the basic sources for the solutions of the permanent disagreements and about the solution methods. Qur’an and the Prophet is undertaken as two authorities for the resolution of disagreement. Many different types of disagreements bring about many different ways of resolutions. This chapter deals with the different Qur’anic ways of resolutions. The conclusion takes up the outcomes of this study.
Keywords: İslam Dini; Kur’an-ı Kerim; Tefsir