Boraks ile Mordanlanmış İpekli Kumaşların Renk ve Haslık Özelliklerinin Araştırılması - ÖZOMAY, MERAL; ÖZOMAY, ZAFER (My University, 2019)
Bu araştırmada dünyadaki rezervlerin yaklaşık %63’ünün Türkiye’de bulunduğu tespit edilen bor madeni ile yapılan doğal boyamanın, ipek liflerinin boyanmasında kullanılabilirliği ve elde edilen haslıklar araştırılmıştır. %100 ipekli malzeme farklı oranlarda boraks ile mordanlandıktan sonra bitkiden ekstrakte edilmiş boya ile klasik yönteme göre boyanmıştır. Boyamaya olan etkisini görebilmek için materyal ağırlığına göre 7 farklı oranda boraks kullanılmış, bitki, ekstrakt miktarı, banyo oranı, süre ve sıcaklık sabit tutulmuştur. Elde edilen boyamaların yıkama ile yaş ve kuru sürtme haslık özellikleri incelenmiştir. Karşılaştırmalar mordansız boyamaya göre yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; elde edilen yıkama ve sürtme haslık değerlerinin kullanılan mordan miktarına göre farklılıklar gösterdiği, materyal ağırlığına göre %5 boraks kullanımının fazlasının haslık değerlerini değiştirmediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: boraks, doğal boyama, ipek, kök boya

In this study, about 63% of the world's reserves were found to be in Turkey. The availability and fastness of natural dyeing in the dyeing of silk fibers have been investigated. 100% silk material was mordant with different proportions of borax and then extracted from the plant and painted according to the classical method. 7 different ratios of borax were used according to material weight in order to see the effect of painting, plant, extract amount, bath rate, duration and temperature were kept constant. Wet and dry friction fastness properties of the resulting paints were examined with washing. Comparisons have been made with respect to mordant-free painting. According to the results of the research, washing and rubbing fastness values obtained differed according to the amount of mordant used. It was concluded that the use of 5% borax according to Material weight did not change fastness values. Key words: Borax, Natural Painting, Silk, Rubia Tinctorum L.
Investigation of color and fastness properties of borax and mordant silk fabrics
Keywords: boraks; doğal boyama; ipek; kök boya; Borax; Natural Painting; Silk; Rubia Tinctorum L.