Türkiye’de yaşanan1994 ve 2001 ekonomik krizlerin analizi - Dolu, İsa (My University, 2009)
Son yıllarda tüm dünya için en büyük ekonomik sıkıntı giderek yaygınlasan ve sıklasan ekonomik krizlerdir. Yirminci yüzyılın basından itibaren yasanan ekonomik krizler, genel olarak gelismekte olan ülkeler de yasanmaktadır. Bunun baslıca nedeni zamanın ihtiyaçlarına göre yenilenip, gelistirilmeyen mali yapı ve kontrolsüz finansal serbestlesme olmustur. Değisen ve gelisen konjonktür, yasanan krizlerin, mahiyetlerini ve çıkıs noktalarını farklı kılmıstır. Đlk olarak 1970’ lerin sonlarında Krugman tarafından ortaya atılmıs, birinci nesil model; merkez bankası rezervlerinin tükenmesiyle olusan krizleri açıklamıstır. Đkinci nesil krizler, 1992 yılında yasanan Exchange Rate Mechanizm (ERM) krizi ile, ekonomik öngörülerin finansal aktörlerde kriz beklentisi yaratması ile olusan krizleri, üçüncü nesil krizler ise kamu otoritesinin hatalı ekonomi politikaları uygulaması ile gelismekte olan ülkelerde asırı ve kontrolsüz finansal serbestlesme ile olusan krizleri açıklamaya çalısmaktadır. Bu üç model birbirini reddetmemekte yada çelismemektedir, sadece çıkıs nedenleri farklı olan krizleri değisen kosullarda açıklamaya çalısmaktadır. Çalısmanın amacı, temelinde hızlı finansal serbestlesme, kamu finansman açıkları ve bu açıklara rağmen yanlıs uygulanan ekonomi politikaları olan 1994 ve 2001 krizlerini, kriz teorileri çerçevesinde incelemektir. Bu çerçevede, krizlere, sebep olan ve krizlerden sonra, kriz etkilerini bertaraf etmek için uygulanan maliye politikaları arastırılmaktadır.

It is possible to answer economic crisis, for the questıon of what is the actual and the important problem of economics ? Expect of 2008 and some more, mostly developing countries had the economic crisis. The major reason for this result is, uncontrolled and hurried fınancial liberalizations. The process of conjuncture distinguished the crisis by causes, by contents and start point. Đnitially Krugman in 1979 propounded crisis theory by first generation crisis, this model, asserted crisis occuring after consume of capital of goverment. The second generation crisis, come up afterwards, 1992 Exchange Rate Mechanizm (ERM) crisis. It was because of, The prediction and expectations of economic agents become waiting for crisis. Ultimately, the failures of governments policy for economics, and the effort of precipitous liberalization fort he developing countries, occured crisis are third generation. Any of these three models, do not decline or conflict with others. They all trying to explain crisis that occured in diffirent process by different reasons. The purpose of this work is studying the kind of models of the crisis of 1994 and 2001 which Turkey had have obnoxious experience. The deficit of the goverment budget and nevertheless wrong choosen fiscal and monetary policies, are existing the reasons of crisis. So that the asnwers of which fiscal policies caused the crisis and again which fiscal policies applied after crisis ? Are the most important points.
Keywords: Ekonomik Kriz; Finansal Kriz Modelleri; Finansal Serbestleşme; Krizler; Maliye Politikası