Din ve bilim ilişkisi açısından metodolojik naturalizm ve felsefi naturalizm - Esin, Elçin (My University, 2018)
Din felsefesi çalışmalarının bir nevi özünü teşkil eden Tanrı-âlem-insan ilişkisi sadece geçmişte değil, günümüzde de ele alınan ve tartışılan önemli mevzular arasındadır. Tezimizde çalışmak üzere odaklandığımız ‘naturalizm’ mevzuu da Tanrı-âlem-insan ilişkisine yönelik nasıl bir irtibatın olması gerektiği hakkında felsefî bir görüş olarak karşımıza çıkar. Bu anlamda naturalizm görüşünü savunan çağdaş filozoflar, felsefenin artık bilimin bir devamı olduğunu, Tanrı hakkında konuşmanın bilimsel hipotezler kurmayı gerektirdiğini ve psikolojik hâllerimizin derunî ve öznel bir hâl olmadığını savunurlar. Bu minvalde tezimizde değerlendirmek üzere ele aldığımız çağdaş naturalist filozoflardan olan Richard Dawkins ve David Papineau’nun naturalizm mevzuundaki temel iddiaları, metodolojik naturalizmin, felsefi naturalizmi gerektirdiği şeklindedir. Bu anlamda ilk olarak değerlendirmeye tâbi tutulan Dawkins, bilimsel Tanrı hipotezi üzerinde durmakta ve Tanrı’nın, bilimsel evrim teorisinin sonuçlarına uyması gerektiğini savunmakta ve böylelikle Tanrı’nın karmaşık bir yapıyı haiz olduğunu iddia etmektedir. Böylelikle Tanrı’nın evrimsel sürecin son ürünü olduğunu, bu nedenle de yaratan değil, yaratılan bir ürün olduğunu müdafaa etmektedir. Sonuç itibarıyla Dawkins, Tanrı hakkında konuşmanın bilimsel bir mevzu olduğunu göstermeye çalışarak, metodolojik naturalizmin, felsefi naturalizmi gerektirdiği iddiasını temellendirmeye çalışmaktadır. Ele aldığımız bir diğer çağdaş naturalistler olan Papineau ise, felsefenin, bilimin bir devamı olduğunu, zihnî içeriklerin –inançların ve arzuların- dış dünyada bir karşılığının bulunduğunu, zihnî içeriklerimizi meydana getiren durumun ise doğal seçilim mekanizması olduğunu iddia ederek, söz konusu zihnî içeriklerin naturalize edilmesini amaçlamakta ve böylelikle bilincin, beyin hâllerinden başka bir şey olmadığını göstermeye çalışmaktadır. Sonuç itibarıyla, metodolojik naturalizmin, felsefi naturalizmi gerektirdiği iddiasını temellendirmeye çalıştığı görülmektedir. Fakat gerek Dawkins’in ve gerek Papineau’nun iddialarını temellendirirken düştükleri birtakım tutarsızlıkların olduğu çalışmamız boyunca gösterilmeye çalışılarak felsefenin, bilimin bir devamı olduğu şeklindeki iddialarının yeterince temellendirilmemiş bir iddia olduğu ve bu nedenle de metodolojik naturalizmin, felsefî naturalizmi gerektirmediği sonucuna varılmaya çalışılmaktadır.

The God-universe-human relationship which constitutes the core topics of the philosophy of religion, is one of the important subjects handled and discussed not only in the past but also at the present time. The focus of this thesis is ‘naturalism’ which is a definite approach concerning the God-universe-human relations. Contemporary philosophers defending naturalism in this regard argue that philosophy is the continuation of science, talking about God requires hypothesizing scientifically about Him and our psychological cases are not the spiritual and subjective cases.In this regard, the two philosophers, Richard Dawkins and David Papineau, whose positions I discussed in my thesis, argue that methodological naturalism requires philosophical naturalism. I discussed at first, Richard Dawkins’ position. Dawkins argues that existence of God is a scientific hypothesis, that if God exists His existence must be explained by theory of evolution, since God displays a complex structure, just like animals display complex structure. For Dawkins, if God exists God must come to exist through the evolutionary process as its culmination, since God is the most complex being. But this implies that God cannot be the creator of everything but may only be a result of previously existing conditions. In general, Dawkins attempts to show that discussions about the existence of God must be scientific discussions and must be considered from a philosophical naturalistic perspective as it is implied by methodological naturalism. The other contemporary naturalist philosopher, whose position I discussed here, is David Papineau. He argues that philosophy is an extension of science, mental contents—beliefs and desires—corresponds things existing in the external world, the mechanism that is responsible for the mental contents is natural selection. He intends to naturalize these mental contents and wants to show that consciousness is not anything other than states of the brain. Consequently, he wants show that methodological naturalism requires philosophical naturalism. As I clarified their strategies to show that methodological naturalism requires philosophical naturalism, I also examined the value and the coherence of their arguments. I argued that their basics claim, “philosophy is an extension of science,” is not properly established. Consequently, their claim that methodological naturalism requires philosophical naturalism is unacceptable.
Keywords: Bilim; David Papineau; Din; Din ve bilim; Dini yönleri; Education; Eğitim; Felsefe; Idealism; İdealizm; Metodological Naturalism; Metodolojik Naturalizm; Naturalism; Naturalizm; Natüralizm; Ontological-Philosophical Naturalism; Ontolojik-Felsefi Naturalizm; Philosophy; Pragmatism; Pragmatizm; Realism; Realizm; Religion; Religion and science; Religious aspects; Richard Dawkins; Science