Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesinde bulunan ve Aristo’ya atfedilen anonimleşmiş baytarnâmeler : Kitabu Baytarnâme ıı (vr. 42b-94b) (inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım) - Küçük, Esra (My University, 2014)
Bu tez, Kitâbu Baytar-nâme adlı çeviri eserin 42b-94b varakları üzerinde yapılan bir dil çalışmasıdır. İlk baytarnâmenin, İslam kaynaklarına göre Aristo (MÖ 384-322) tarafından yazıldığı düşünülmektedir. Bu çeviri eserin mütercimi ve tercüme tarihi belli değildir. Fakat incelediğimiz dil hususiyetleri vasıtasıyla eserin 15. yüzyılda tercüme edildiğini tahmin etmekteyiz. Eserin konusu at hastalıkları ve tedavi yöntemleridir. Üzerinde çalıştığımız eser müstakil bir eserdir. Fakat başka bir müstakil baytarnâmenin sonuna eklenmiştir. Bu nedenle eserin sınırı 42b-94b varakları arasında gösterilmiş, müstakil bir eser olması sebebiyle de sayfa numaraları 01b’den başlatılmıştır. Eser 52 varaktır ve sekiz bölümden oluşmaktadır. Yedinci bölüm kendi arasında kırk altı ve sekizinci bölüm otuz dokuz kısma ayrılmıştır. Çalışmamız; inceleme, metin, dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde, eserin yazarı, mütercimi, tercüme tarihi, ve bu çalışmaya konu olan Kitâbu Baytar-nâme hakkında bilgiler verilmiş, metnin dil ve imla özellikleri değerlendirilmiştir. Bu bölümde eserin, diğer baytarnâmeler ile konu ve içerik açısından karşılaştırılması yapılmış, 71 adet benzerlik tespit edilmiştir. Yine bu kısımda metin bölümlere ayrılmış ve özeti yapılmıştır. Metin bölümünde, eserin transkripsiyonu yapılmıştır. Transkripsiyonlu metinde noktalama imleri kullanılmış, gerektiğinde bazı kelimeler kalın harflerle yazılmış, satır başı yapılarak paragraflar oluşturulmuştur. Kısaca ifade etmek gerekirse metin, yazıldığı sayfa düzenine göre değil, bir kompozisyon dahilinde verilmiştir. Dizin bölümünde, transkripsiyonu yapılmış metinde yer alan tüm kelime ve kelime grupları verilmiştir. Kelimelere anlam verilirken kelimelerin metindeki anlamları esas alınmıştır. Alıntılarda kelimenin geldiği dil belirtilmiştir. Genel dizinden ayrı olarak hastalık ve bitki adları dizini de düzenlenmiştir. Çalışmanın sonunda, eserin tamamının tıpkıbasımı yer almaktadır.

This dissertation is a linguistic study on the 42b-94b pages of interpretative work called Kitâbu Baytar-nâme. İt is tought that the first baytarnâme in İslamic resources was written by Aristotle (BC 384-322). The translator of this work and the date of translation are not known. According to the grammatical features’ studies by the author of the work, the text was made in the 15th century. The main topic of the thesis is concerned with horses and their illnesses. The work is accepted as an independent work. However it was further added to another separate and independent baytarnâme as a supplement. Therefore the borders the current work are presented in the pages 42-94b. Since it is an independent work, the numeration of the pages start from page 01b. The manuscript consists of 52 pages devided in to 8 parts. Part number seven is divided in to 46 sections while part number 8 is devided in to 39 sections. The thesis consists of three parts; research, text and index. The research part of the paper provides insight regarding the author, the translator, the date of the translation and Kitâbu Baytar-nâme from which the topic of the work was derived. Moreover it has grammar and spelling studies of the text. Furthermore, this part also provides a comparison of the mentioned baytarname with other baytarnames in terms of topic and content by consequently presenting 71 resemblances. Moreover, this part is refered to the parts of manuscript along with a summary. Text part of thesis presents the transcription of the text in which punctuation is used, some of the words are written in bold and each paragraph is started with a new line. To be brief, the current work was not written according to the order of the original but rather as a composition. The index part is dedicated to the phrases, words and groups of words that are included in the transcript. While interpreting the words, their meanings in particular contexts have been taken as main one. In addition to the general index, a specific one is given presenting the names of the illnesses and plants. At the end of the work, a copy of the original script (facsimile) is presented.
Keywords: Atlar; Hastalıklar; Hayvanlar; Veterinerlik