Alternatif bir para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi yaklaşımı - Tokucu, Erkan (My University, 2001)
Fiyat istikrarının sağlanması merkez bankalarının en önde gelen görevidir. Merkez bankası bu görevini yerine getirmeye çalışırken çeşitli politikalar uygular. Para arzı, döviz kuru, faiz oranları gibi çeşitli büyüklüklerden birisini çapa olarak seçer ve bu çapa vasıtasıyla fiyat istikrarını sağlamaya çalışır. Uygulamada bu çapalardan en çok tercih edileni para arzı ve döviz kurudur. 1990'lı yıllardan sonra para piyasalarında ve mali piyasalarda yeni finansal türevler ve finansal serbestleşme hareketleri görülmeye başlandı. Yeni finansal türevler merkez bankalarının tanımladıkları çeşitli parasal büyüklükleri anlamsız kılmış ve para arzının çapa olarak seçilmesini zorlaştırmıştır. Diğer taraftan finansal serbestleşme hareketleri de ülke ekonomilerinin dışarıya açılmasına ve bu sayede dış şoklara karşı daha savunmasız olmasına yol açarak döviz kurlarının çapa olarak cazibesini azaltmıştır. Birçok merkez bankası bu tür gelişmelerden sonra yeni politika arayışlarına yönelmiş, yeni bir para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi yaklaşımını uygulamaya başlamışlardır. Bu yeni yaklaşımla beraber merkez bankalarının bağımsızlığı, para politikasının ve merkez bankasının kredibilitesi ve uygulanan politikaların şeffaflığı gibi konular da daha fazla tartışılmaya başlanmıştır. Enflasyon hedeflemesi yaklaşımı ile kredibilitenin ve şeffaflığın sağlanabileceği, ancak bunun için merkez bankalarına bağımsızlığın verilmesi gerektiği bu yeni yaklaşımın teorisyenleri ve uygulayıcıları tarafından ileri sürülmektedir. İsveç, İngiltere, Yeni Zelanda, Kanada gibi ülkelerin enflasyon hedeflemesi yaklaşımını uygulamaları neticesinde başarılı sonuçlar almaları bu yeni yaklaşıma olan ilgiyi artırmıştır. iv Para arzı, döviz kuru, faiz oranları gibi çeşitli değişkenlerin çapa olarak olumlu ve olumsuz yönleri, enflasyon hedeflemesi yaklaşımına neden ihtiyaç duyulduğu, bu yaklaşımın özellikleri, yaklaşımın uygulamada ne tür sorunlarla karşı karşıya kalabileceği, yaklaşımın başarı koşulları ve merkez bankalarının bağımsızlığı gibi konular anlatılmış, bunların yanısıra para kurulu uygulamasının bazı özelliklerine de değinilmiştir. Enflasyon hedeflemesi yaklaşımının Türkiye'de uygulanabilir olup olmadığı bütçe açığı, iç borç stoku, emisyon gibi verilere bakılarak ve bu yaklaşımı uygulayan çeşitli ülkelere ait aynı verilerle karşılaştırılarak incelenmiştir. Türkiye'nin bugünkü ekonomik şartlarda enflasyon hedeflemesi yaklaşımına kısa vadede geçemeyeceği görülmüştür. v

Price stability is the most important objective of central banks. A central bank uses variety of policies to reach to this objective. It selects one of its tools, ie. money supply, foreign exchange rates, interest rates; and by controlling this tools, tries to get price stability. In practice, Central banks mostly profer money supply and foreign exchange rates. Since 1990, new financial derivatives and liberalization movements has been seen in monetary and financial markets. These new financial derivatives made central bank's money definitions useless and made diffucult to use money supply as an anchor. On the other hand, financial liberalization movements opened economies globally and made economies defensless againts external shocks from the world. This leads decrease in the advantage of using foreign exchange rates as an anchor. Many central banks around the world started to look for new policies after these developments. They started to use inflation target as a new strategy in monetary policies. Starting with this new policy, the independence of central banks, the credibility of monetary policies and central bank, transparency of policies was started to be discussed more deeply. The teorists and applicants of this new approach believes that inflation targeting can work to reach high credibility and transparency when central banks work independently. The interest of this new approach has increased after the successful results from Sweden, England, New Zeland and Canada. vi In this research; positive and negative sides of using money supply, foreign exchange rates and interest rates as an anchor, why we need for the approach of inflation targeting, possible practical problems of this approach, success condition and independence of central banks has been presented. In addition to these, some characteristics of currency board application is mentioned. By comparing of results from different countries applying this approach and looking to some data on budget deficit, internal debt and emission, we examined inflation targeting for Turkey. As a result, we see that it is impossible to use this approach in Turkey in short period. vii
Keywords: Ekonomi; ENFLASYON; Finansman ekonomisi; Para; Para Politikası; Paranın değeri