Pervane Beg Nazire Mecmuası (131b-164b) (Transkripsiyonlu ve edisyon kritikli metin) - Bilgin, Üzeyir (My University, 2002)
PERVÂNE BEG NAZÎRE MECMUASI (131b-164b) Pervâne b. Abdullâh Beg'in 1560'ta tertip ettiği 627 varaktan müteşekkil 525 şairin 7360 naziresi bulunan, yegâne nüshası Topkapı Sarayı Bağdat Köşkü Kütüphanesi'nde B. 406 numaraya kayıtlı olan bu eser Kanuni Sultan Süleyman'a takdim edilmiş bir nazire mecmuasıdır. Tezde 131b-164b arasındaki varakların transkripsiyonlu metni hazırlanmıştır. Bu varaklarda 35 tanzir edilen gazel, nazire aralarına serpiştirilmiş 35 gazel ve 371 nazire mevcuttur. İndeksle beraber gazeller ve nazireler listesi de hazırlanmış olup karşılaştırma yapılan divanlarla faydalanılan kaynak eserlerin bibliyografyası da verilmiştir. Metnin orjinali tezin sonuna yerleştirilmiştir. 16. Asrın dil hususiyetlerini de gösteren bu eserde Eski Anadolu Türkçesi ile Tarihi Tükiye Türkçesi bir arada kullanılmıştır. Nesih hattı ile yazılmış olan eserde tanzir edilen gazelin şairi ve kimliği hakkında da bilgi verilmektedir. Basılı divanlarla yapılan karşılaştırmalarda vezin ve anlam olarak doğru olanı metne alındı, farklılıklar dipnotlarla belirtildi. Mecmuada bulunmayıp da divanlarda bulunan beyitler, mısralar metnin içine dahil edildi ve bu durum da dipnotlarla belirtildi. Arapça ve Farsça ibarelerle ayetler ve hadisler asıllarıyla yazılmış olup okunuşları ve anlamları dipnotlarda verilmiştir. Metinde olması gerekip de bulunmayıp tarafımızdan eklenen ses, kelime ve ekler [ ] ile belirtilmiştir. Metinde geçen kimi şairin mürettep divanı olmakla beraber kiminin mürettep bir divanı veya divançesi yoktur. Bu tezde nazire yazan ya da şiiri tanzir edilen 185 şairin adı geçmekte ve şiiri bulunmaktadır. ABTRACT MECMU'A OF NAZİRES OF PERVANE BEG (131b-164b) Mecmu'a of Nazires of Pervâne b. Abdullah Beg which was arranged in 1560 as 627 sheets presented to Süleyman I. İs one at the most important macmu'as. It contains 7360 ghazels of 525 poets. It's recorded with number 406 in Topkapı Palace Library's Baghdad Catalogue. In this thesis the ghazels between page 131b-164b of the book mentioned above are transcribed. In these pages there are 441 poets. In these pages there are 406 ghazels which were written as a response to 35 ghazels of other poets. In this thesis has nearly 236 pages. There are 185 poets which wrote ghazels or nazires. The index, the list of nazires, list of ghazels and the bibliographia contains the source works and divans are prepared. In this book the features of language of 16th century. It's also important. In this book which was written with nesih short information abaut poets are found. The ghazels are compared with the ghazels in the published divans. The true one of the same ghazels in meter and meaning are taken into text. The differences are determined in footnotes. The ghazels, verses or lines which are not found in the Mecmu'a but in the published divans are added to the ghazels and determined in footnotes. Some of divans of the poets which were in the mecmu'a are presented, but some are not. The ghazels of poets whose divans are not present are looked at the tezkires and other mecmu'as.
Keywords: Edebiyat; Eski Türk Dili; Osmanlıca edebiyat; Osmanlıca şiir (Divan şiiri); Türk Dili ve Edebiyatı