Kur’an‘daki münafık tiplemelerinde görülen karakteristik özellikler - İşcan, Hamdi (My University, 2002)
Bu çalışmada, psikoloji ilminin insanın ruhî yapısı hakkında ulaştığı tesbit ve analizler de göz önünde bulundurularak Kur'an'da anlatılan münafıklar ve onların karakteristik özellikleri incelenmiştir. Giriş bölümünde, nifak kelimesinin sözlük ve terim anlamı işlendi. Sözlük anlamı araştırılırken, kavramın cahiliye döneminde kullanılıp kullanılmadığı, kullanıldı ise hangi anlamlarda kullanıldığı belirtildi. Terim anlamı ise, kavramın Kur'an'da ve kelam ilminde kazandığı ortak tanımlar göz önünde tutularak ele alındı. Giriş bölümünde ayrıca, Kur'an ve hadislerde kullanılan nifak kavramı karşılaştırılmalı olarak incelendi. Birinci bölümde, nifak kavramı ile anlam yakınlığı olan küfr, şirk, irtidat, fısk ve zulm kavramları hem müstakil olarak hem de nifak kavramı ile ilişkileri açısından irdelendi. Daha sonra inanç açısından, ortaya çıkışına göre ve birey-devlet ilişkisi açısından nifak türleri araştırıldı. İkinci bölümde, psikoloji ilminin insanın psikolojik yapısı hakkında ulaştığı son veriler göz önünde tutularak Kur'an'a göre münafıkların karakteristik özellikleri incelendi. Şüphecilik ve narsizm (kendini aşırı beğenme) münafığın zihniyet yapısı ile ilgili özellikler olarak ele alındı. Duygusal yapı ile ilgili özellikler korkaklık, şizofreni hali, kin duygusu, dünyevî hırs ve şahsiyet bölünmesi başlıkları altında incelendi. Münafığın iftira tutkunluğu, beğenmeme kompleksi, şiddete yönelik tavırları, sorumluluk ve suçtan kaçma adına kullandıkları savunma mekanizmaları ve yalan vasfı sosyal davranış ile ilgili karakteristik özellikleri olarak analiz edildi.

In my this work, hypocrites mentioned in Holy Qur'an and their characters have been researched through taking into consideration to analyses and establishment of psychologit's concerning the spirituality of man. In introduction, the literal and the terminological meanings of 'nifaq' (discord) have been processed. While researching the literal meaning, whether or not this concept was used in Jahiliya and if it was so, in which meaning it was used. On the other hand, while researching the terminological meaning, the concept has been considered with the associate with the defination of nifaq mentioned in Holy Qur'an and Kelam. In introduction, furthermore, the concept of nifaq has been researched through comparing its usage in Holy Qur'an and the Hadith ( Tradition) In the first chapter, the closest meanings of nifaq such as atheism, polytheism, misguidance, and cruelty notions have been studied carefully from the standpoint of both self-contained and the relation with the concept of nifaq. Moreover, the kinds of nifaq have been researched with regard to belief, sources, and the relationship between individual and state socialism. In the second chapter, the characters of hypocritess have been researched with rewspect to Holy Qur'an through the most recent datum of psychological character of man. Skepticism and narcissim (being too haughty) have been considered as the characteristic of hypocrites' mental structure. The characteristic of sentimental structure has been studied carefully as schizophrenia, resentment, powerful desire for this life, and lack of distinctive personality titles. The fascination of the emotion slander, complex of unpleased, becoming more violent, the mechanism of difense of avoidance of blameworthy and responsibilities, and habit of lie are analysized as the characteristics of social behaviour.
Keywords: Islam Dini-tefsir; Kur'an-ı Kerim Tefsirler; Tefsir