Normal ve artmış overjet olgularında sentrik ilişkinin sam artikülatörü ile incelenmesi - Uzunyıldırım, Berna (My University, 2001)
Çene eklemi bozukluğu yaratan sebepler bir çok yayında tartışma konusu olmuştur. Ancak, kesin bir sebep ortaya konamamış ve multifaktöryel etyoloji üzerinde durulmuştur. Eklem hastalıkları ile ilgili yayınlarda, kesici rehberliğinin olmadığı; artmış overjetle karakterize olgular da dikkate alınmış ve etyolojideki önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Artmış overjetli hastaların çenelerini daha önde konumlandırarak; fonksiyonlarını bu şekilde yerine getirdikleri ve böylece eklem üzerinde istenmeyen etkiler oluşabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmayı yaparken amacımız, artmış ve normal overjetli, eklem hastalığı olmayan bireylerde AKB (alt çene konum belirleyicisi) ile sentrik ilişki ve alışılmış kapanış uyumsuzluğunu belirlemek, bireylerin maksimum açma kapasitelerini, kondillerinin radyografik görüntülerini ve sentrik ilişkideki kontakt noktalarını değerlendirmektir. Çalışmamızın diğer bir amacı ise, alt çene konum belirleyicisi ile üç boyutlu olarak eklem hareketlerini değerlendirdiğimiz kontrol grubuna ait olguların, sentrik ilişki ve alışılmış kapanış konumu uyumsuzluklarını, kondi konsantrisitelerini ve disk pozisyonlarını sentrik ilişki ve alışılmış kapanış konumlarında çekilen MR (manyetik rezonans) görüntüleri ile saptamaktır. Çalışmamızda kullanılan denekler 18-29 yaşlarında, çene eklemi bozukluğu olmayan, artmış overjet ve normal overjete sahip bireyler arasından seçilmiştir. 30 artmış overjet olgusu, 30 da normal overjet olgusu olmak üzere, toplam 60 kişilik iki grup oluşturulmuştur. Deneklerin keserler arası maksimum açma aralığı, alt çene konum belirleyicisi ile sentrik ilişki ve alışılmış kapanış konumu uyumsuzluğu ve artikülatör üzerinde sentrik ilişkideki erken temasları tespit edilmiştir. Deneklerden alınan panoromik radyografiler ile kondil morfolojileri ortaya konulmuştur. Çalışmamızın diğer bir kısmında ise, kontrol grubundan sentrik ilişki ve alışılmış kapanış konumunda alınan MR görüntüleri ile sentrik ilişki ve kapanış konumu uyumsuzluğu, kondil konsantrisitesi ve disk pozisyonu belirlenmiştir. Sonuçlarda, AKB mutlak değerleri için ön-arka ve yatay yönde istatiksel fark görülmezken, dik yöndeki farkın anlamlılığa yakın olduğu bulunmuştur. Diğer bir bulgumuz ise overjet arttıkça, dik ve yatay yöndeki hareketliliğin de arttığıdır. Kondillerin sagital düzlemdeki hareket yönleri incelendiğinde, overjet grubunda hareket yönünün daha çok aşağı-arkaya doğru olduğu saptanmış; kontrol grubunda ise değişkenliğin daha fazla olduğu görülmüştür. MR ve AKB bulgularının karşılaştırılmasında, sağ kondilde dik yöndeki kayma dışında, diğer parametrelerde uyum saptanamamıştır. MR görüntülerinde konsantrik kondil oranının erkeklerde daha az olduğu, bununla beraber bütün olgularda disk-kondil ilişkisinin doğru olduğu saptanmıştır. Maksimum açma değerlendirmelerinde ise erkeklerin kadınlardan daha fazla ağızlarını açabildikleri görülmüştür. Radyografik olarak ise en sık rastlanan bulgu her iki grup için de düzleşme olmuştur. Erozyon ve ince kondil oranı daha çok overjet grubunda saptanmıştır. Sentrik ilişki erken temasları ise her iki grupta da simetrik bulunmuş, gruplar arasında istatiksel bir fark görülmemiştir. Bu sonuçlar MR görüntülerinin kondil konumlarını saptamak için henüz yeterli olmadığını ve klinik olarak eklem bozukluğu göstermeyen bireylerde dahi artmış overjetli olguların kondil konum ve şekilleri bakımından normal overjetli olgulardan ayrıldığını göstermektedir.

EVALUATION OF CONDYLAR CR-CO POSITIONS, MAXIMUM OPENING, PANORAMIC IMAGES, DEFLECTİVE CR CONTACTS AND MR IMAGES IN SYMPTOMFREE OVERJET CASES AND CONTROLS Etiology of TMD has always been a subject of interest and controversy in dentistry. However the theory of multifactorial etiology has gained acceptance in recent years. Incisor guidance is one of the factors suspected to effect condylar positions and movement patterns. As the range of functional movements increases to a great extent in increased overjet cases, it has been argued that this may have adverse effects on TMJ. Recent publications suggest that CR/ CO slide in those cases are increased as well. The aim of this study was to compare normal overjet versus big overjet cases with clinically healthy joints; to establish normative data concerning the difference between centric relation (CR) and habitual/ centric occlusion (CO), maximum opening, radiographic appearance of condyles, deflective CR contacts; and to compare condylar positions on MRI to articulator generated condylar positions. Our material consisted of 30 non-TMD subjects with healthy, intact dentitions and increased overjet (mean age 20.7; mean overjet 7.15 mm) and 30 control subjects (mean age 21.9; mean overjet 1.10 mm). CR-CO differences were determined on the MPI device of the SAM-Articulator. Maximum opening was measured as maximum interincisal distance. Condylar shape, erosions and flattening were evaluated on panoramic X-rays. Deflective CR contacts were decided on models mounted in CR. For subjects in the control group, subsequent MR images were taken with mandible in CR and CO, and the shift in condylar position compared to the MPI findings of the same subjects. In addition, symmetry of condylar position within the fossa, and position of disc with respect to condyle were decided. Our results showed that there was significant difference between groups in the vertical range of movement from CR to CO but not in the antero-posterior and transverse planes. There were no differences in maximum opening and number and location of CR deflective contacts. Most frequent radiographic finding was flattening in both groups, though erosions and thin condylar shape was found to be more common in the overjet group. CR deflective contacts were symmetrical and mostly in the molar region in both groups and there were no statistically significant differences between groups. MRI and MPI data showed no significant correlation. Condyles were positioned concentrically within their respective fossae, less in males than in females, and discs were in correct alignment with their respective condyles. Conclusively it can be said that MRI seems not yet to be clinically useful to determine condylar positions with, and that there are some differences in condylar positions and condylar appearance between individuals with and without overjet in spite of clinically healthy joints. Etiological implications of this data needs further research.
Keywords: DİŞ HEKİMLİĞİ-TEDAVİ; ORTODONTİ