Ulusal yayın yapan Türk televizyonlarında televanjelizm - Kıvrak, Ali (My University, 2019)
Din tarihsel süreç içinde toplumların kurucu unsurlarından biri olmuştur. Dinindiğer toplumsal kurumların işleyişini etkileme gücü olduğu bilinmektedir. Günümüzdede bu etki devam etmektedir. Medyatikleşme hem kitle iletişim araçlarının hem de yenimedya araçlarının oluşturduğu yapı olan medyanın diğer toplumsal kurumların içinesirayet eden etkisini açıklayan bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. Bu durum medya vedin kurumları arasındaki ilişkide de kendisini göstermektedir. Televanjelizm, dininmedyatikleşmesi tartışmalarında din adamlarının medyada görünümleri ve medyakullanma pratiklerini açıklayan bir kavram olarak akademik literatürde uzun yıllardırtartışılan bir kavramdır.Bu çalışmada ulusal televizyon kanallarında dini içerikli programlar yapan vemedyayı dini yayma ve irşat pratikleri içinde merkezi bir konumda kullanan din adamlarıincelenmiştir. Çalışmada yöntem olarak betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.Televanjelizmin ABD’deki tarihsel gelişimi örneklerle açıklanmış, Hindistan ve Mısırgibi ülkelerde faaliyet gösteren televanjelistlerin medya pratikleri televanjelizmin yerelörnekleri olarak irdelenmiştir. Türkiye’de devlet tekelinin ortadan kalkmasından sonrakurulan pek çok televizyon kanalıyla birlikte dini içerikler de televizyonda kendisine dahafazla yer bulmaya başlamıştır. Bu süreç Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren gelişen dinve medya ilişkisi açısından ele alınmıştır. Türkiye’de televizyon ve diğer medyaaraçlarını etkin bir şekilde kullanmalarıyla öne çıkan Nihat Hatipoğlu ve Adnan Oktar’ıntelevizyon pratikleri incelenmiştir. Sonuç olarak televanjelizm kavramı, medya araçlarınısıkça kullanan din adamlarının medya kullanım pratikleri açısından açıklayıcı bir kavramolarak önerilmiştir.

Religion has been one of the founding elements of societies in the historical process. It isknown that religion has the power to influence the functioning of other social institutions.Today, this effect continues. Mediaization has emerged as a concept that explains theeffect of media, which is the structure of both mass media and new media, into othersocial institutions. This situation shows itself in the relationship between the media andreligious institutions. Televangelism is a concept that has been discussed in the academicliterature for many years as a concept explaining the views of the clergy in the media andthe practices of using the media in the debates on the mediation of religion.In this study, the clergy who make religious programs on national television channels anduse the media in a central position in the dissemination and guidance practices areexamined. Descriptive analysis was used as a method in this study. The historicaldevelopment of televangelism in the United States is illustrated with examples, and themedia practices of televangelists operating in countries such as India and Egypt areexamined as local examples of televangelism. Through foundation of many televisionchannels after the disappearance of the state monopoly in Turkey, religious contents havestarted to find more place for itself on television. This process has been dealt with in termsof the relationship between religion and media which has developed since the first yearsof the Republic. Nihat Hatipoglu and Adnan Oktar's television practices, who areprominent for their effective using of televison and other medium in Turkey, wereexamined. As a result, the concept of televangelism has been proposed as an explanatoryconcept in terms of the media usage practices of clergy who frequently use media tools.
Keywords: clergyman; dinadamı; dinin medyatikleşmesi; mediatization; mediatization of religion; medyatikleşme; televanjelizm; television; Television broadcasting; televizyon televangelism; Televizyon yayıncılığı; Turkey; Türkiye