Ahmet Rasim’in eserleri: Numune-i Hayal, Nakam, Ciddi ü Mizah, Gülüp Ağladıklarım: (metin -tahlil-indeks) - Yıldız, Metehan (My University, 2006)
Ahmet Rasim’in incelediğimiz hikâyelerinde genellikle tutkulu fakat sonu acıyla biten gönül maceraları anlatılır. Bu hikâyelerde erkek hayat karşısında tecrübesiz, aşkında samimi; kadın ise tecrübeli ve geçmişi kirlidir. Kurgu ve teknik son derece zayıftır. Yazar araya girerek açıklamalar yapar. Dil tasvirlerde ağır ve süslü konuşmalarda ise anlaşılır ve tabiidir. Numune-i Hayal dört küçük hikâyeden oluşmaktadır: “İki Damla Gözyaşı” sevdiği kızın, annesinin kirli mazisi nedeniyle kendisinden ayrıldığını anlayan gencin yaşadığı hayal kırıklığını, “Mihnet-i Kalb” kalbinden rahatsızlığı olmasına rağmen hayattan kopmayan ve sonunda beğendiği kızla evlenen gencin düğün gecesi kalbine yenik düşmesini, “Para” iyi bir hayat sürmek için mutlaka çok zengin olmak gerektiğini düşünen fakir ama yakışıklı bir gencin, hayalini kurduğu geleceği, piyangodan çıkacak paraya bağlamasını ve buna çok yaklaştığı anda hayal kırıklığına uğramasını, “Bir Gece” tenha bir ormanda kendini dinlemek için gezintiye çıkan, yanına gelen iki Rum aşığın şuh hareketlerinden rahatsız olarak yerinden ayrılan yalnız birini hikâye etmektedir. Nâkâm’da tecrübesiz bir gencin, karşısına çıkan bir aşüfte tarafından hayatının altüst edilerek intiharı, arkasından da kadının vicdan azabından ölmesi anlatılır. Cidd ü Mizah, 57 makaleden oluşan ciddi ve mizahi yazıların bir arada bulunduğu bir makaleler bütünüdür. Tasvir-i Efkâr ve Tesvir-i Efkâr gazetelerindeki önceki yazılarından derlenmiştir. Bu makalelerin yazıldığı tarih Balkan Savaşları’nın (1912–1913) yaşandığı acı ve sefalet günleridir. Ahmet Rasim yaşanan bu zorluklar karşısında Türk halkını birlik olmaya ve direnmeye çağırır. Gülüp Ağladıklarım, Mütareke Dönemi’nde (1918-1919) Yeni Gün, Zaman, Vakit gazetelerinde çıkan yazılarından seçilmiş 95 makaleden oluşur. Bu yazılar dönemin sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel hayatına ait belge niteliğindedir. Daha çok fıkra türünü andıran bu yazıları bugünkü anlamda makale olarak kabul etmek zordur. Her iki eserde de doğal ve samimi bir dil, mizahi ve eleştirel bir anlatım vardır.

Ahmet Rasim’s stories that we’ve examined, it had been told the love adventures which are generally passionate but ended with sorrow. In these stories the hero in unexperienced before life, sincere for his love, the heroine however experienced and has unclean past. Fantasy and technic are extremely weak. The author is getting into the text and makes explanations. The language is hard in descriptions and is natural and comprehensible in embellished talkings. Numune-i Hayal conisists four short stories. It is storied: in “İki Damla Gözyaşı” a young man’s disappointment who has realized the separation of his girlfriend by the reason of his mother’s previous life, in “Mihnet-i Kalb” a young man’s defeation by heart attack during his wedding night who get married with the girl he loved at the end and who doesn’t break off from life in spite of his heart illness, in “Para” a poor but handsome young man who thinks absolutely getting much money to live a good life by connecting his dreams of future to the money would be come up from the lottery and when he had approached this he had disappointed, in “Bir Gece” someone who went for a walk wanting to take a rest in a quiet place and leaving the place becoming restless because of two Byzantine lovers coqvettish actings. It has been storied in Nâkâm, a young man who doesn’t know about life and after whose life had been spoiled by a prostitute, his suicide and then dying of the woman by pangs of conscience. Cidd ü Mizah, including 57 articles and it is the complete of articles which had been serious and humourous texts together. They were gathered together from the former texts of the Tasvir-i Efkâr and Tesvir-i Efkâr newspapers. The date of writings of these articles were the sorrowful misery days of Balkan Wars (1912-1913) which had been living. Ahmet Rasim calls Turkish people to be together and insisting before these lived hardships. Gülüp Ağladıklarım, at the Period of Truce (1918-1919) it consists of 95 articles which had been chosen from the texts of Yenigün, Zaman, Vakit newspapers. These texts are in the documentary quality of the period’s social, economical and cultural life. Today it is difficult to accept these texts as articles which are resembled anecdotes more. In each work there is natural and sincere laguage and the humorous and critical explaining. ZET7 ABSTRACT8 1. AHMET RASİM’İN HAYATI VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ9 1.1. HAYATINDAN KESİTLER9 1.2. EDEBİYAT ANLAYIŞI10 1.3. ANLATIM ÖZELLİKLERİ11 1.3.1 DİL ve ÜSLUBU11 1.3.2. DEYİMLER ve BENZETMELER16 1.3.3. METİNLERDE GEÇEN ATASÖZLERİ ve ÖZDEYİŞLER26 2. HİKÂYELERİN İNCELENMESİ29 2.1. NUMUNE-İ HAYAL29 2.1.1. İKİ DAMLA GÖZYAŞI29 2.1.2. MİHNET-İ KALB30 2.1.3. PARA31 2.1.4. BİR GECE32 2.2. NÂKÂM32 3. FIKRA VE MAKALELERİN FİKİR AÇISINDAN İNCELENMESİ39 3.1. EDEBÎ KONULAR40 3.1.1. LİSANIMIZ40 3.2. KÜLTÜREL KONULAR40 3.2.1. AİLE40 3.2.2. BASIN-YAYIN ve GAZETECİLER41 3.2.3. EĞİTİM42 3.2.4. MUSİKİ ve MUSİKİŞİNASLARIMIZ44 3.3. SİYASÎ KONULAR44 3.3.1. SİYASET ve SİYASETÇİLER44 3.3.2. YÖNETİM ve İŞ POLİTİKAMIZ45 3.4. SOSYAL KONULAR47 3.4.1. ADALET47 3.4.2. DAYANIŞMA47 3.4.3. ESNAFLAR48 3.4.4. FUHUŞ49 3.4.5. GAMMAZLIK49 3.4.6. GİYİM49 3.4.7. HAYVANLAR DÜNYASI50 3.4.8. ORTAK YAŞAM51 3.4.9. SORUMLULUK ve İŞ DİSİPLİNİ52 3.4.10. YOKSULLUK53 3.5. TARİHÎ KONULAR54 3.5.1. KURTULUŞ SAVAŞI54 3.5.2 TARİHTEN DERS ALMAK56 4. METİNLER57 4.1. NUMUNE-İ HAYAL59 4.1.1. İKİ DAMLA GÖZYAŞI59 4.1.2. MİHNET-İ KALB63 4.1.3. PARA68 4.1.4. BİR GECE72 4.2. NÂKÂM76 4.3. CİDD Ü MİZAH101 4.3.1. [ÖN SÖZ]101 4.3.2. LAF Ü GÜZAF102 4.3.3. İCABINA BAKARIZ104 4.3.4. BİR GENÇTEN ALDIĞIM DERS107 4.3.5. NASİHAT DEVRİ110 4.3.6. BİR “HU!” VAR İMİŞ113 4.3.7. HOCA!116 4.3.8. DEVAM119 4.3.9. KİM BİLİR?122 4.3.10. VATAN CÜDA BİR KÜTÜPHANE125 4.3.11. LİSANIMIZIN ISLAHI128 4.3.12. BENİM ANLADIĞIM131 4.3.13. TATYOS EFENDİ ENKSERCİYAN133 4.3.14. HÜKÛMET ile BİZ136 4.3.15. MÜDAFAA-İ MİLLİYE’DE MUAVENET-İ TAHSİLİYE ŞUBESİ139 4.3.16. GİBİ142 4.3.17. NİNNİ ile ŞARKI145 4.3.18. ESKİ, YENİ POLİTİKA148 4.3.19. BİZ BİRER ÖLÇÜ İMİŞİZ!150 4.3.20. ZAMAN- SİYASET152 4.3.21. ŞEHREMANETİNE DAİR155 4.3.22. SUCUDA BİR TEMAŞA157 4.3.23. AH, OF, AMAN161 4.3.24. GENÇLİK, İHTİYARLIK164 4.3.25. NEREDEYİZ?166 4.3.26. KAYIP ARANIYOR170 4.3.27. FEYLESOFUN SOPASI173 4.3.28. LİSANIMIZ175 4.3.29. KABİNE ve MATBUAT177 4.3.30. AYİNE-İ GAMMAZ180 4.3.31. KIYAFET-İ NİSVÂN183 4.3.32. BİR SENDEN ON BENDEN!186 4.3.33. BİR TASAVVURUN DEVR-İ TEKÂMÜLÜ189 4.3.34. İTTİHAT ve TERAKKİ’YE 193 4.3.35. AKD-İ SULH194 4.3.36. BEKÇİ ile BEN196 4.3.37. VATAN YETİMİ198 4.3.38. BORÇ201 4.3.39. NEVBET-İ ÂYAN203 4.3.40. YENİ FIRKACILARA205 4.3.41. ACABA?207 4.3.42. EBÜLHEVL209 4.3.43. DUMAN211 4.3.44. HİLAL ve SALİB215 4.3.45. KAVUK HİKÂYESİ217 4.3.46. EN SON SİYASİ219 4.3.47. MUAMELE- MÜCAMELE222 4.3.48. ADLİYE Mİ?.. DAVAM YOK224 4.3.49. HÂL ve KÂLİMİZ227 4.3.50. MUAMMA-YI MESULİYET229 4.3.51. VARSIN231 4.3.52. ALTIN, AYNI HİKMET İMİŞ233 4.3.53. OTURDUKLARI DALI KESMİŞLER235 4.3.54. ESKİYE RAĞBET236 4.3.55. BOLŞEVİKÎ NAZARİYESİ237 4.3.56. BU ADAM239 4.3.57. YANGIN VAR!! UNUTULMAMIŞ!242 4.3.58. VESİKASIZ243 4.4. GÜLÜP AĞLADIKLARIM246 4.4.1. GÜLÜP AĞLADIKLARIM246 4.4.2. ESKİ GÜNLER247 4.4.3. TARİHE GİRMEK!..250 4.4.4. NEREDESİN EY SAHİB-ZUHUR?252 4.4.5. LER!254 4.4.6. İSTANBUL NERESİ?255 4.4.7. YARALIM!..257 4.4.8. PİRE ile DEVE259 4.4.9. AH! OLSAYDIM!..261 4.4.10. ISIRIR OĞLUM, ISIRIR!262 4.4.11. DOBRA DOBRA SÖYLEYELİM264 4.4.12. O NE BAKIŞ İDİ?..265 4.4.13. ARABA!..266 4.4.14. YENİ MUHADENETLER267 4.4.15. SALIVERMEDİ!..269 4.4.16. BİR ŞEY OLACAK!270 4.4.17. TABİATIN BİR İKİ SESİ271 4.4.18. TARİH-İ TABİİDEN273 4.4.19. RÜKÛB ve NÜZÛL274 4.4.20. CEMİYET-İ ÎŞÂN275 4.4.21. ARSLANIN ÖLÜSÜ BİLE TİLKİYİ KORKUTUR!277 4.4.22. BENİM BEYANATIM!279 4.4.23. KEDİLER, HIRSIZ KEDİLER280 4.4.24. ÇEVİREMEM!..283 4.4.25. ZAMANE284 4.4.26. HÂL-İ HARB285 4.4.27. PRENSİP!288 4.4.28. SON HOVARDALIĞIM!289 4.4.29. EL-MAZİ LÂ YÜZKER291 4.4.30. İZMİR’İN İÇİNDE293 4.4.31. YENİ GÜNLERİN MUHAVERATI294 4.4.32. BAYILIRIM297 4.4.33. AH EFENDİM DÜGÂH!..297 4.4.34. EŞKÂL-İ KIZIL AĞA300 4.4.35. “ÖMRÜMDE FELEK BİR GECE MEHTABINI GÖRDÜM”302 4.4.36. VAY BURNUM!..304 4.4.37. İSTANBUL, KUŞ BAKIŞI305 4.4.38. ELFÜL-MES’ELETi VEL-MESÂİL306 4.4.39. TEFE’ÜL308 4.4.40. BU GÜNLERDE DARB OLUNABİLECEK EMSAL310 4.4.41.MANTARİZM!..313 4.4.42. HÂL ve MEVKİ313 4.4.43. FİRAR HAKKINDA314 4.4.44. YAH-YES315 4.4.45. HUMAR-I MATBUAT317 4.4.46. AYAK MESELESİ317 4.4.47. YETMİYORMUŞ GİBİ!..319 4.4.48. HER DEM TAZE BİR MESELE320 4.4.49. “CIZ” ile “VIZ”321 4.4.50. YİNE “KEKÂ” DAYIZ!323 4.4.51. “BİR HATIRADIR KALAN NİHAYET”324 4.4.52.UFAK BİR MONOLOG325 4.4.53. “MANDA”327 4.4.54. VE MİN-EL-GARÂİB!328 4.4.55. MANA-YI İSTİFA329 4.4.56. YİNE KAVUK MESELESİ331 4.4.57. (?)332 4.4.58. DER DEMEZ!334 4.4.59. DÜTTÜRÜ LEYLA336 4.4.60. AKIL EDEMEDİM, OLMALI İMİŞİM!338 4.4.61. KARNAVALA mı ÇIKACAĞIZ?340 4.4.62. İSTİHZA-YI ZAMAN341 4.4.63. BİLMEM, GÖRMEDİM342 4.4.64. YENİ AŞK344 4.4.65. İKİ ŞAHSİYET ARASINDA ALAKA345 4.4.66. İDÂRÂ, MÜDÂRÂ, DUBÂRÂ347 4.4.67. YÂVE!349 4.4.68. BİR VEDA349 4.4.69. DÜNYAYA İKİNCİ GELİŞ350 4.4.70. EŞEK DAVASI352 4.4.71. BİR SERGÜZEŞT353 4.4.72. MEĞER KADIN İMİŞLER!..356 4.4.73. CIRT!358 4.4.74. MÜHİM BİR MESELE-İ RİYAZİYE359 4.4.75. OYNAR OYNAR!..360 4.4.76. ÇIKAN BİR YÜZ KARASI362 4.4.77. MEĞER İLK TIMARHANECİ BİZ İMİŞİZ363 4.4.78. BİR TESELLİ365 4.4.79. FİİLER ARASINDA FARK YOK?..367 4.4.80. NARA-İ ZAMAN369 4.4.81. MERD-İ GARİB371 4.4.82. KİM?.. BEN!372 4.4.83. SİNİR!373 4.4.84. BİR “ÖHÖ!” YE KURTULDU374 4.4.85. EYYAMA da UYMAYA GELMİYOR!..376 4.4.86. ÇIK DIŞARI!..378 4.4.87. DİPÇİK ile KAFA380 4.4.88. RECEBİM!..380 4.4.89. BİR MESELE-İ İCTİMAİYE381 4.4.90. ELLER KELEPÇEDE!..383 4.4.91. İAŞE: UYUZ KEÇİ HİKÂYESİ384 4.4.92. BİR NARA da BİZ ATSAK MI?386 4.4.93. NEBBAŞ-I EVVELE RAHMET387 4.4.94. BİR MESEL388 4.4.95. YOL KESENLER389 4.4.96. “ŞAİR ODUR ki SEM’İNE SESLER GELİR MÜDÂM”391 5. SONUÇ393 6. HİKÂYELERDE ADI GEÇEN ŞAHSİYETLER395 7. BİBLİYOGRAFYA413 8. ÖZ GEÇMİŞİM415
Keywords: Biyografi_Ahmet Rasim; Edebiyat, Türk; Türk Dili