Moda fotoğrafı - Şenol, Işıl (My University, 2007)
Reklam sektörünün gelişimi ve ticari kaygılardan önce, fotoğrafçılar zengin ve soyluların aile albümleri için şık giyimli fotoğraflarını çekerek, ilk moda fotoğraflarını da çekmiş oluyorlardı. Bu fotoğrafçılardan biri de Vogue Dergisi’nin ilk baş fotoğrafçısı olan Baron Adolf de Meyer’dir. 1913 yılından 1923 yılına kadar Vogue Dergisi için çalışan De Meyer, fotoğraflarında piktoryalist bir tarz kullanmış ve bu piktoryalist tarz o dönemin moda fotoğrafçılarının birçoğu tarafından taklit edilmiştir. De Meyer’den sonra Vogue Dergisi’nin baş fotoğrafçısı olan Edward Steichen, fotoğrafçılığa ilk başladığı dönemde De Meyer’in tarzını taklit ediyor olmasına rağmen, otoritelerce tarihteki ilk moda fotoğrafçısı olarak kabul edilir. 30’ların başında, Macar fotoğrafçı Munkacsi, doğal ve hareket içeren fotoğraflar çekerek, moda fotoğraflarının stüdyo dışında da çekilebileceğini göstermiştir. Fotoğraftaki bu realist yaklaşım kısa sürede yerini sürrealizme bırakmış, Man Ray ve Maurice Tabart bu dönemin en önemli fotoğrafçıları olmuştur. 1939 yılından sonra II. Dünya Savaşı’nın Avurpa’da yarattığı depresyon, moda fotoğrafı sektörünü de etkilemiştir. O dönemde hala fotoğraf çekmeyi sürdürebilen fotoğrafçılar da fotoğraflarında ölüm ve şiddet gibi temalar işlemeye başlamışlardır. Avrupa “Büyük Buhran”ı yaşarken, Amerika da moda fotoğrafçılığı alanında lider konuma gelmiştir. 50’ler ve 60’lar boyunca liderliğini sürdüren Amerika, Richard Avedon ve Irving Penn gibi, günümüzde dahi hala en iyi fotoğrafçılardan olarak kabul edilen iki fotoğrafçı yetiştirmiştir. Avedon, aktif ve yaşayan fotoğraflar çekerek kendi tarzını oluştururken, Penn ise modellerini basit bir beyaz veya gri fonun önünde çekmek suretiyle kendi tarzını oluşturmuştur. 70’lerde ise Vietnam Savaşı yüzünden Amerika zor günler geçirmiş, böylece Avrupa eski lider konumunu geri kazanmıştır. 70’lerin en önemli fotoğrafçıları Guy Bourdin ve Helmut Newton’dur. Her iki fotoğrafçı da fotoğraflarında tema olarak erotizmi kullanmıştır. Genel anlamda 70’lerin tüm moda fotoğraflarında, çıplaklık kışkırtma amaçlı kullanılmıştır. 80’li yıllarda moda fotoğrafçıları ve moda tasarımcıları “erkek güzelliği”ni keşfetmişlerdir. Gençleri hedef alan “i-D” ve “The Face” gibi dergiler de bu dönemde doğmuştur. Nick Knight, Juergen Teller ve Wolfgang Tillmans gibi fotoğrafçılar ilk profesyonel işlerini bu dergiler üzerinden halkla paylaşmışlardır. Bugünün birçok ünlü fotoğrafçısının da profesyonel anlamda fotoğraf çekmeye 80’li yıllarda başladığını söylemek yanlış olmaz. Günümüzde moda fotoğrafçılığı hem Türkiye’de hem de yurtdışında sağladığı yüksek kazanç olanakları sayesinde en popüler mesleklerden biri haline gelmiştir. Moda fotoğrafçısı olmak isteyen bir kişinin ilk olarak kitapçık halinde bir portfolyo hazırlaması gerekmektedir. Yurtdışında dergi editörleri yetenek avcısı gibi çalışıp, fotoğrafçının keşfedilmesinde büyük bir rol oynarken, Türkiye’de henüz böyle bir sistem gelişmemiştir. Yurtdışında dergi editörlerinin yaptığı işi, Türkiye’de fotoğraf ajanslarının başında bulunan menajerler yapmaktadır. Türkiye’de “fotoğraf ajansı” kavramı da henüz çok yenidir. Genelde sektörde uzun süredir çalışan fotoğrafçılar ya aile meslekleri olduğu için ya da daha önce ünlü bir fotoğrafçının yanında asistanlık yaptıkları için bilinirliklerini sağlamışlardır. Fotoğraf ajansları tamamen bir takım çalışması sayesinde işler. Önce menajer müşteriyle ilişki kurar, müşteriden talimat listesi alır, daha sonra da bu talimat listesini fotoğrafçıya iletir. Cast sorumlusu modelleri belirlerken, prodüktör ise organizasyonun tamamından sorumludur. Çekim sonrasında fotoğrafçı ve post prodüksiyon ekibi, fotoğraf üzerinde son rötüşları yaparlar. Moda çekimlerinde. fotoğrafçının yaratıcı vizyonu kadar modelle olan ilişkisi de önemlidir. Ortaya çıkacak sonucun iyi olmasının, temelde fotoğrafçının modeliyle olan ilişkisinin iyi olmasına bağlı olduğunun anlaşılması oldukça önemli bir faktördür. Aslında moda çekimleri de bir takım çalışmasının ürünüdür. Fotoğraf asistanları fotoğrafçının yaratıcılığa odaklanabilmesi için gerekli yardımları sağlarken, makyöz ve stilistler de modelin müşterinin istediği şekilde görünmesini sağlamak için çekimde hazır bulunurlar. Ayrıca reklam ajanslarının müşteri temsilcisi ve sanat yönetmeni de, sonucun istenilen şekilde olduğundan emin olmak için çekime katılmalıdırlar. Kamera, negatif, dia pozitif ya da objektif seçimi tamamen fotoğrafçıya bağlıdır. Orta format fotoğraf makinaları, hızlı ve hafif olan 35 mm fotoğraf makinalarına kıyasla daha ağır olmalarına rağmen, onlara göre daha kaliteli sonuçlar verirler. Büyük format fotoğraf makinaları ise ağır ve hantaldırlar ama onların da sonuçları son derece kaliteli ve yüksek çözünürlüklüdür. Fotoğrafın finalde nasıl sergileneceği, negatif ya da dia pozitif seçimini etkiler. Dia pozitifler negatiflere oranla daha pahalı oldukları halde dergiler genelde dia pozitif kullanmayı tercih ederler. Stüdyo içi ve stüdyo dışı çekim için tasarlanmış birçok ışık ekipmanı vardır. Softboxlar, şemsiyeler, reflektörler, petekler, flaşlar ve tungstenler en bilinen ışık ekipmanlarındandır. Klasik bir stüdyo aydınlatmasında, üçlü ya da dörtlü aydınlatma olarak isimlendirilen aydınlatma sistemleri kullanılır. Üçgen aydınlatma ana ışık, dolgu ışığı ve vurgu ışığı gibi ışık kaynaklarını içerirken, dörtgen aydınlatma da ise bunlara ek olarak bir de arka fon ışığı mevcuttur. Ana ışık kaynağı genel olarak konuyu aydınlatırken, dolgu ışığı onun oluşturduğu gölgeleri yumuşatır, vurgu ve arka fon ışıkları ise üç boyutlu bir görüntü sağlarlar. Fotoğrafta yaratılmak istenen atmosfere göre high-key ya da low-key aydınlatma kullanılır. Yaratılmak istenen hüzünlü bir atmosferse low-key, neşeli bir atmosferse ise high-key aydınlatma tercih edilir.

Photographers were shooting the first “fashion photographs”, which were the family album photographs of the well-dressed rich and noble people, before the advertising industry’s development and commercial worries. One of these photographers was the Vogue Magazine’s first senior photographer, Baron Adolf de Meyer. De Meyer, who had worked for Vogue from 1913 to 1923, used pictorialist style in his photographs, and this pictorialist style was imitated by lots of fashion photographers at that time. Edward Steichen became the senior photographer of the Vogue Magazine after De Meyer, and surprisingly he is accepted to be the first fashion photographer in the history by the authorities, though he was imitating De Meyer’s style when he had first started shooting. At the beginning of 30’s, Hungarian photographer Munkacsi, had showed that fashion photography can be shot outside the studio by taking motion-including and natural photographs. This realistic approach in photography, left its place to surrealism soon and Man Ray and Maurice Tabart became the most important photographers of the period. After 1939, because of the World War II, depression affected fashion photography industry in Europe. European photographers who continued shooting during that time, started to use themes such as death and terror in their photographs. America became the leader in fashion photography, while Europe was living the “big depression” America, which continued its dominance during 50s and 60s, has raised two photographers, Richard Avedon and Irving Penn who are still considered as two of the best photographers. Avedon had formed his style by shooting active, alive photographs, while Penn was shooting his models in front of a simple gray or white background to form his own style. Because of the Vietnam War, America had difficult days in 70's; therefore, Europe gained its leadership again. Guy Bourdin and Helmut Newton were the most important photographers of the 70’s. Erotism was used as a theme in both of the photographer’s photographs. Nudity was used in order to create provocation in general 70’s fashion photography Fashion designers and fashion photographers discovered “male beauty” in 80’s. Some magazines such as “i-D” and “The Face” that targets teenagers, was born. Photographers such as, Nick Knight, Juergen Teller and Wolfgang Tillmans shared their first professional works via these magazines. It would not be wrong to say that most of the today’s famous photographers had started shooting professionally in 80’s. Today, fashion photography is one of the most popular professions both in Turkey and abroad because of its high earnings. The first step of a person who wants to be a fashion photographer should be to prepare a book formed portfolio. While the magazine editors abroad work as talent catchers and play a big role in the discovery of the photographers, this kind of system has not develop in Turkey yet. In Turkey, the managers who work as the headmaster in photography agencies take place of the magazine editors. The concept of “photography agency” is so fresh in Turkey. The photographers working in the industry for a long time, generally gained their reputation because photography is their family job or by starting as assistants of well-known photographers. Photography agencies work as a total team for performance. The manager communicates with the client first, takes a brief, and communicates the brief to the photographer. Casting attendant determines the models, while the producer is responsible from the whole organization. After the shooting, the photographer and the post-production team make the last touches on the photograph. The relationship between the model and the photographer is also very important beside the creative vision of the photographer in fashion shots. It is important to understand that the quality of a photograph is fundamentally based on how well the communication is built between the model and the photographer. Actually the fashion shots are also products of a teamwork. The make-up artists and the costume designers must be ready during the shot to make sure that the model looks just like the client wants, while the photography assistants provide help for the photographer to make him/ her focused on creativity. Besides, the account manager and the art director of the advertising agency should join the shot to make sure that the final result is going to be just like the client asked for. The camera, negative, dia positive or the lens choice is up to the photographer. 35 mm cameras are light in weight and also fast, while the medium format cameras are a bit heavier but have higher qualified results than 35 mm cameras. Large format cameras have very high qualified and high-resolution results, however they are heavy and cumbersome. The final presentation of the photograph affects the choice of negative or dia positive. Magazines usually prefer dia positives, while dia positives are more expensive than negatives. There are many lighting equipments that are designed for studio and landscape shots. Soft boxes, umbrellas, reflectors, honeycombs, flashes and tungsten are the most known lighting equipments. There are lighting set-ups for classical studio lightings such as, three-point lighting and four-point lighting. Three-point lighting includes key light, fill light and back light sources, while four point lighting includes background light as an addition to these. Back and background lights provide three dimensional look, while key light illuminates the subject generally and the fill lights softens the shadows that key light creates. High-key or low-key lighting is used according to the mood that is wanted to be created. Low-key lighting is used if a melancholic mood is wanted, and high key is used if a cheerful mood is wanted.
Keywords: Fotoğraf; Fotoğrafçılık_Moda