Prof. Dr. Osman Turan’a göre din ve Türk cihan hakimiyeti - Kozan, Tayfur (My University, 2006)
PROF. DR. OSMAN TURAN’A GÖRE DİN VE TÜRK CİHAN HÂKİMİYETİ (ÖZET) Tayfur KOZAN Bir Selçuklu tarihçisi olan Osman Turan 1914 yılında Trabzon ili Çaykara ilçesi soğanlı köyünde dünyaya geldi. Kendisi Kurunoğulları olarak bilinen çok eski bir aileye mensuptur. İlkokulu Çaykara’da okuyan Turan, orta öğreniminin bir dönemini Trabzon Erkek Lisesi’nde, geri kalanını ise 1935 yılında Ankara Erkek Lisesi’nde okuyarak tamamladı. 28 Mart 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi’nden mezun oldu ve aynı yıl Prof. M. Fuat Köprülünün yanında ilmi yardımcı olarak göreve başladı. 1941’de “On iki Hayvanlı Türk Takvimi” isimli araştırmasıyla Doktor unvanı aldı. 5 Mart 1952 yılında profesörlüğe getirildi. 1957 seçimlerinde DP’ den milletvekili seçilen Turan, 27Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrası yassı adaya götürülmüş ve burada Onatlı buçuk ay hapis yatmıştır. Selçuklu Tarihi üzerine birçok kitap neşreden, çeşitli gazete ve dergilerde köşe yazarlığı yapan turan, 17 Ocak 1978 yılında İstanbul’da vefat etmiştir. Osman Turan’a göre kültür ve medeniyet, içtimaî bir gerçekliktir ve temelinde din olgusu yatar. Yani Turan’a göre milli ve dini unsurlardan müteşekkil bir kültürün yükselmesi, medeniyeti meydana getirir. Bunun tersi durumda ise manevi kıymetler manzumesinde bir takım sarsıntılar meydana gelir. Osman Turan’a göre din değiştirmek bir toplumun hayatı, tarihi, kültürü ve kaderi üzerinde, köklü sonuçlar içeren bir olaydır. Türkler gibi pek zorlama olmadan İslam dinini gönüllü olarak seçen milletler için, bunun sonuçları da köklü olmuştur. Türk kültür ve medeniyeti açısından bir dönüm noktası olan bu duruma göre Türkler, İslam’ı seçtikten sonra sadece dinlerini değiştirmekle kalmamışlar sosyal hayatın bütün akislerini bu yeni dine göre yeniden şekillendirmişlerdir. Tanzimat’la beraber batılılaşmaya başlayan Türk toplumu, bu tarihten sonra milli ve dini kimliklerinden kopmaya başlamıştır. RELIGION AND THE DOMINATION OF THE TURKS OVER THE WORLD: AN EXAMINATION OF PROFESSOR OSMAN TURAN’S VIEWS

Tayfur KOZAN Osman Turan, who is the historian of Seljuk Empire, was born in the village Soganlı in the county Çaykara in the city Trabzon in 1914. He is a member of the well known family, Kurunogulları who are an ancient family. Mr. Turan was graduated from the primary school which is in the Çaykara. He completed his secondary education at the “Ankara Erkek” High School in 1935 whereas he had started his secondary education at the “Trabzon Erkek” High School. Then he was graduated from Language, History and Geography Faculty of Ankara University in the March 28, 1940. And he started to work as the scientific assistant of Prof. M. Fuat Köprülü in the same year. He has taken the doctor’s degree by his research named “On iki Hayvanlı Türk Takvimi” in 1941. He has been given a professorship in the March 5, 1952. He entered to the parliament from DP in 1957. After the military intervention at the 27th May in 1960, he was imprisoned sixteen and half months in “Yassı Ada”. He has published many books about the history of Seljuk Empire and also he has written in some different newspapers and periodicals. He died in Istanbul at the 17th January in 1978. According to Osman Turan, culture and civilization are social realities and they are based on religion. In other words, advance in the culture which is composed of national and religious components produces civilization. On the contrast situation, some shakes occur in the system of spiritual values. Conversion of religion is a situation that has radical results on the life, history, culture and fate of a society. The results of it has been radical for the folks, such as Turks who have chosen Islam as their faith voluntary. According to these circumstances that is very critical for the culture and civilization of Turks, they have not only changed their faith but also they have formed all the parts of the social life according to this new religion. The Turkish society, who has started to westernize by “Tanzimat”, has begun to depart from their national and religious identity after “Tanzimat”.
Keywords: Din Sosyolojisi; Din_Tarih; Din_Türkiye_Tarih