Kadın romancılarımızda aile (1980-1990) - Alkan, Fatma Nur (My University, 2024)
Bu çalışmada 1980-1990 yılları arasında eserleri yayımlanmış olan on kadın romancıya ait yirmi altı adet roman incelenerek bu dönemde eser vermiş olan kadın romancıların romanlarında aile konusuna nasıl yer verdikleri tespit edilmiştir. Bu çalışma için 1980-1990 yılları arasında romanları yayımlanan yazarlardan Adalet Ağaoğlu, Alev Alatlı, Ayla Kutlu, Emine Işınsu, Latife Tekin, Leyla Erbil, Nazlı Eray, Pınar Kür, Seviç Çokum ve Tezer Özlü seçilmiştir. Yazarların çoğu 1980 yılı öncesinde de hikâye, roman ve tiyatro alanında eserleri olan isimlerdir. Çalışmaya konu olan eserlerin çoğu, yazarların edebi kariyerinde önemli yere sahip olan eserlerdir. Bu çalışmayla 1980-1990 yılları arasında kadın romancılar tarafından yazılmış romanlarda evlilik türleri; boşanma, aldatma, cinsellik, şiddet, evlat kaybı, evlat edinme, toplumsal-siyasi olayların aile kurumuna etkisi ve aile içi ilişkilerin durumu açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Çalışma, hem 1980-1990 aralığında kadın romancıların romanlarında aile konusu değerlendirilmiş hem de tarihsel dönem aralığında bu konunun nasıl ele alındığına odaklanmıştır. 1980 yılının hem öncesinde hem de sonrasında Türkiye’de önemli siyasi ve sosyal gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönemde Türkiye’de yaşanan siyasi ve sosyal olaylar, toplumun en küçük birimi olan aileyi de değişime uğratmıştır. Edebiyat, konusunu içinde bulunduğu toplumdan alan bir sanat dalı olduğundan yaşanan bu değişimler eserlere de yansımıştır. Kadın yazarlar, özellikle bu dönemde yayımladıkları romanlarında toplumsal gelişmelerle bireysel meselelerin yanında kadın ve aileyle ilgili konulara da sıkça değinmişlerdir. 1980-1990 yılları arasında eser veren on kadın romancıdan seçilen yirmi altı roman incelenerek gerçekleştirilen bu çalışmada; kadının ailedeki konumunun eğitim ve çalışma hayatıyla birlikte değiştiği, kırsal kesimde yaşayan ailelerde ataerkil düzenin devam ettiği, aile içinde yaşanan olaylardan en çok kadınlarla çocukların etkilendiği ve toplumsal olayların aileyi her açıdan etkilediği görülmüştür. Kadın yazarlar, kadınların maruz kaldıkları olumsuz durumları mercek altına almış ve bu durumun çözümünün kadının maddi-manevi özgürleşmesi olduğunu vurgulayarak kadından yana bir tavır takınmıştır.

In this study, twenty-six novels belonging to ten female novelists, whose works were published between 1980 and 1990, were examined and it was determined how female novelists who wrote in this period included the subject of family in their novels. For this study, Adalet Ağaoğlu, Alev Alatlı, Ayla Kutlu, Emine Işınsu, Latife Tekin, Leyla Erbil, Nazlı Eray, Pınar Kür, Seviç Çokum and Tezer Özlü were selected from among the authors whose novels were published between 1980 and 1990. Most of the writers are names that had works in the fields of stories, novels and theater before 1980. Most of the works subject to the study are works that have an important place in the writers' literary careers. With this study, marriage types in novels written by female novelists between 1980 and 1990; Divorce, infidelity, sexuality, violence, loss of a child, adoption, the impact of social-political events on the family institution and the status of intra-family relations have been tried to be clarified. The study evaluated the issue of family in the novels of female novelists between 1980 and 1990, and focused on how this issue was handled in the historical period. Important political and social developments took place in Turkey both before and after 1980. The political and social events in Turkey during this period also changed the family, the smallest unit of society. Since literature is a branch of art that takes its subject from the society in which it exists, these changes are also reflected in the works. Women writers, especially in the novels they published during this period, frequently touched upon issues related to women and family, as well as social developments and individual issues. In this study, twenty-six novels selected from ten female novelists who wrote between 1980 and 1990 were examined; It has been observed that the position of women in the family changes with education and working life, the patriarchal order continues in families living in rural areas, women and children are most affected by the events in the family, and social events affect the family in every aspect. Women writers have scrutinized the negative situations that women are exposed to and have taken a pro-women stance, emphasizing that the solution to this situation is the material and spiritual liberation of women.
Keywords: Aile; Aile, edebiyatta; Family; Family in literature; Female Novelist; Kadın Romancı Novel; Kadın yazarlar; Kadınlar ve edebiyat; Roman; Turkish literature; Türk edebiyatı; Türkiye; Women and literature; Women authors