Essays on health & labor economıcs : micro evidence from Turkish females - Keskin Özberk, Deniz (My University, 2025)
İnsan sermayesine yapılan yatırımların ekonomik büyüme için hayati önem taşıdığı konusunda geniş bir fikir birliği bulunmaktadır, çünkü insan sermayesi, ekonomik büyümenin en temel bileşenlerinden biridir. Eğitim, beceriler ve sağlık alanlarına yapılan yatırımlar, insan sermayesini iyileştirerek ekonomik büyümeye önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Bu tez, sağlıkla ilgili sorunların, Türk kadınları bağlamında insan sermayesindeki eşitsizliklere nasıl yol açtığını incelemektedir. Çalışma, Türk kadınlarına ait mikro düzeydeki verilerle sağlık ve işgücü ekonomisi üzerine üç makaleden oluşmaktadır ve sağlıkla ilgili faktörlerin işgücü piyasası durumlarını incelemedeki önemini anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen 2009-2020 yıllarına ait Hane Halkı İşgücü Anketi (HLFS) ve 2019 -2022 yıllarında ait Türkiye Sağlık Araştırmasını (THA) kullanmaktadır. Bu tez, literatüre şu konularda katkıda bulunmaktadır: (1) Türk kadınlarının işgücü piyasası durumunu sosyoekonomik, demografik ve sağlıkla ilgili faktörler aracılığıyla tanımlayan bulgular; (2) Kronik hastalıklar ile kadınların işgücü katılımı arasındaki ilişkileri inceleyen Özyinelemeli İki Değişkenli Probit (RBVP) modelleri; (3) Kadınların işgücüne katılımı ile seçilmiş olumsuz sağlık durumları arasındaki ilişkiyi inceleyen Çok Değişkenli Probit (MVP) modelleri; (4) İşgücü katılımının kadınlarda depresyon semptomları üzerindeki etkisini, OLS ve Probit modelleri kullanarak inceleyen analiz. İlk makalede, betimleyici bulgular, kadın işgücü piyasası durumunun genel yapısını ve sağlıkla ilgili bileşenlerle olası ilişkisini ortaya koymaktadır. İlk bulgular, işgücü katılımı kararı ile sağlıkla ilgili faktörler arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Kadınlar, ev içindeki sorumluluklar ve sağlık sorunları nedeniyle ekonomik olarak aktif olmayı tercih etmediklerini belirtmeye daha yatkındır. RBVP modellerinin sonuçları, olumsuz sağlık koşullarının ve hastalık nedeniyle günlük kısıtlamaların, işgücüne katılım ile negatif bir şekilde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, MVP modeli, diyabetin kadınların işgücü piyasası durumu üzerindeki olumsuz etkisini göstermektedir. Ancak, olumsuz zihinsel sağlık, kardiyovasküler, solunum ve kas-iskelet sistemi hastalıklarıyla böyle bir ilişki gözlemlenmemektedir. Üçüncü makale, Türk kadınları bağlamında olumsuz mental sağlık ile işgücü piyasası koşulları arasındaki doğrusal ilişkiyi araştırmaktadır. OLS ve Probit modellerinin sonuçları, ekonomik olarak aktif olmanın depresif semptomlarla anlamlı bir şekilde ilişkili olmadığını göstermektedir.

There is a consensus that investing in human capital is crucial for economic growth, as it is one of its most important components. Investments in education, skills, and health contribute to economic growth by enhancing human capital. This thesis investigates how health related issues generate disparities in human capital in the context of Turkish females. The present study consists of three essays on health and labor economics, presenting micro evidence from Turkish Females and aims to understand the importance of health-related factors in examining their labor market status. The thesis employs Household Labor Force Survey (HLFS) for the years 2009-2020, Türkiye Health Survey (THS) 2019 and 2022 conducted by Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). It contributes to the literature in the context of; (1) descriptive findings of Turkish females labor market status via socio-economic, demographic and health-related factors; (2) Recursive Bivariate Probit (RBVP) models, providing correlations between chronic diseases and female labor force participation; (3) Multivariate Probit (MVP) models, offering relationship between female labor force participation and selected adverse health conditions; (4) an analysis of the effect of labor force participation on depressive symptoms among females using OLS and Probit models. In the first essay, descriptive findings portray general structure of female labor market status and the possible association with health-related components. Preliminary findings show that there is negative correlation between the decision of labor force participation and health-related factors. Females are more likely to report that due to intra-household responsibilities and negative health conditions, they do not prefer to be economically active. The results of RBVP models suggest that having negative health conditions and daily restriction due to illness is significant and negatively correlated with being in the labor force in the second essay. Furthermore, MVP model, exhibits negative effect of diabetes on females’ labor market status. Whereas, no such relationships are observed for negative mental health, cardiovascular, respiratory and musculoskeletal illness. The third essay investigates the linear relationship between negative mental conditions and labor market condition in the context of Turkish females. The results of the OLS and Probit models indicate that being economically active is not significantly correlated with depressive symptoms.
Sağlık & işgücü ekonomisi üzerine makaleler : Türk kadınlarından mikro kanıtlar
Keywords: Chronic Diseases; Çok Değişkenli Probit Modeli; Kadın girişimciler; Kadınların İş Gücüne Katılımı; Kronik Hastalıklar; Mental Health; Mental Sağlık Female Labor Force Participation; Multivariate Probit Model; Özyinelemeli İki Değişkenli Probit Modeli; Recursive Bivariate Probit Model; Turkey; Türkiye; Women entrepreneurs