Kur’an’a göre müslüman şahsiyeti - Matkalykov, Mamatsaly (My University, 2005)
Tez Özeti Vahiy zincirinin en son halkası olan Kur'an-ı Kerim, hiç bir ırk, dil, cins ve toplum ayırımı yapmaksızın bütün insanları, ilahî vahyin muhatabı saymaktadır. Aralarındaki tek üstünlük ölçüsünün, sadece takvadan ve onun sorumluluğunu en iyi şekilde yerine getirmekten ibaret olduğunu belirtmektedir. Öncelikli olarak Kur'an, müslümanın şahsiyetinde sağlam bir inancın oluşmasını ön plana almaktadır ki bu inanç, insanın kendisi başta olmak üzere Yaratıcısı ile olan ilişkilerini, ailesi ve diğer insanlarla olan ilişkilerini kapsayan düşünce sisteminin temelini oluşturacaktır. İster maddî varlığı, ister manevî varlığı, ister ekonomik ve isterse sosyal varlığı olsun insanın varlığını oluşturan modellerin bu esasa dayanması gerekir. Çünkü bu düzenleme ve hükümler, rububiyyetin bir gereği olarak Allah Teala tarafından konulmuştur. Kur'an'a göre, insanın bütün ilişkilerinin merkezi Allah'tır ve her şeyin O'nun isteğine göre bina edilmesi gerekir. İstenen müslüman şahsiyetinin elde edilmesi de kulun, ancak O'nun istediği ve gösterdiği yolda yürümesine bağlıdır. Zira müslüman şahsiyetinin bütününü oluşturan değerler, Allah'ın rızasına yöneliktir. Böylece insanı başkalarına bağlayan her türlü ilişkinin, Allah'ın koyduğu sınırlar çerçevesinde ortaya çıkması gerekmektedir. Bununla beraber Kur'an, insan şahsiyetinin; takva, tevekkül, adalet, sabır, samimiyet, tevazu, affetmek, cömertlik gibi kalıcı ve tutarlı olan sağlam temellere dayanmasını belirterek, bunun için gerekli bilgileri de vererek ancak bunlar vasıtasıyla istenilen, kendisinde örnek olarak zikredilen olgun bir müslüman kişiliğinin oluşturulabileceğinden söz etmektedir. Öyle ki, Kur'an'ın ifadesiyle Allah'ın boyasıyla süslenebilecek ideal bir insan imajını insanlığa müjdelemektedir.

The Great Quran, the last part of the chain of Divine Revelation, considers all men and women, regardless of race, nation or language, subject to Allah's Revelation. The only measure of superiority according to Quran is piety and the proper handling of man's responsibilities. The Quran primarily focuses on establishing in a Muslim a certain type of character and belief system. This Muslim character in turn must dictate both one's thinking and the one's relationship with oneself, Allah, one's family and all the other people. Whether material, psychological, economic or social, the models of existence for the individual must be based upon this principle because these regulations and edicts are set by Allah, our Sustainer. The center of all relations of the individual is Allah Teala according to the Quran and everything must be set according to His will. The desired character of a Muslim can be achieved only by following the path set by Him. Every aspect of the Muslim character is bound to the consent of Allah. Thus, all kinds of relationships binding men to others should fall within the boundaries set by Allah Teala. It is stated in the Quran that the human character must be based upon sound and lasting foundations such as piety, submission, justice, patience, sincerity, modesty, forgivness, and generosity. While giving the necessary information on how to accomplish this, it is also stressed in the Quran that only through these principles can a proper and mature Muslim character be formed. This ideal character is best explained in the Quran as being one that is decorated with the paint of Allah.
Keywords: Müslümanlar, Kur’an’da; Tefsir