İslam Hukukunda ifa imkansızlığı (Özellikle borçlunun sorumlu olmaması açısından - Kaşdibi, Ahmet (My University, 2001)
Bu çalışmamızda, Îfâ İmkansızlığı (Özellikle Borçlunun Sorumlu Olmaması Açısından) adlı tez konumuzu İslâm Hukuku ve günümüz hukuk sistemi açısından ele alıp, değerlendirmeler yaptık. Çalışmamızın Giriş bölümünde günümüz hukukunda, genel olarak, ifa imkansızlığı konusunu da içine almış olan Borca Aykırılık kavramını, sonra İfa İmkansızlığı Kavramını, Sebeplerini, Çeşitlerini ve Borçlunun Sorumlu Olmadığı Sonraki İmkansızlık konusunu ele aldık. Birinci bölümde, İslâm hukukunda, İfa İmkansızlığı kavramını, İfa İmkansızlığı Sebepleri, Çeşitleri ve Sonuçlarını inceledik. İkinci bölümde, yine İslâm hukukunda, imkansızlığın taksimi doğrultusunda Borçlunun Sorumlu Olmadığı İfa İmkansızlığını, Şartlarını, Bazı Borç ve Akitlerdeki Sonuçlarını ele aldık. Sonuç bölümünde ise bu konunun İslâm hukuku ve günümüz hukuk sistemi açısından kısa bir değerlendirmesini yaptık. Buna göre; - Hem İslâm hukuku, hem de günümüz hukuk sistemlerinde ifa imkansızlığı borca aykırılık teşkil eder. - Klâsik İslâm Hukuku kaynaklarında bu konu müstakil olarak ele alınmamış, konular arasına serpiştirilmiş tarzda işlenmiştir. Bu durum konu hakkında belirli bir tanımlamada bulunmayı zorlaştırmaktadır. Günümüz İslâm hukuku alanında yapılan çalışmalarda örnekleri görüldüğü gibi, günümüz hukuk sistemi çalışmaları bu konuların daha iyi anlaşılmasında bizlere yardımcı olacaktır. - Îfâ imkânsızlığına sebep olan olaylar, her iki hukuk sisteminde büyük oranda örtüşmekle beraber, her iki hukuk sisteminde farklı yaklaşımlara da rastlamak mümkündür. - İslâm hukukunda imkansızlık çeşitleri günümüz hukuk sistemindeki gibi çok farklılık arz etmemektedir. Ancak İslâm hukukundaki Başlangıçtaki - Sonraki İmkansızlık ayırımı diğer imkansızlık çeşitlerini de kapsamaktadır. - Her iki hukuk sisteminde de başlangıçtaki imkânsızlık durumunda uygulanan hüküm aynıdır. Sözleşme batıldır, hiç olmamış kabul edilir. - Yine her iki hukuk sisteminde sonraki imkânsızlık durumunda sorumlu olmama şartları birbirine benzemektedir. İmkansızlığa sebep olan olaylar borçluya isnat edilemiyorsa, borçlunun sorumluluğu ortadan kalkar. Sonuç olarak borç, insanlar arası ilişkilerde önemli bir yer tutan ve her dönemde var olan bir olgudur. Bu sebeple konuların ele alınışı, bazı istisnalar dışında hukuk sistemleri arasında önemli bir farklılık arz etmez. Bunun yanında her hukuk sisteminin özünden kaynaklanan sebeplerle konulara yaklaşımında birtakım farklılıkların bulunması da doğaldır.

In this study we examined the The Payment Impossibility and Especially The Debtor Is Not Responsible titled thesis by the view of İslamic and modern law. In introductry chapter I have studied as a first The Contrary The Dept Concept which includes the payment impossibility subject and The Payment Impossibility concept, reasons, sorts and results as a second for the modern law. In chapter I, I examined The Payment Impossibility concept, reasons, sorts and results for the İslamic law. In chapter II, I studied The Payment Impossibility Which The Debtor Is Not Responsible subject, conditions and the results in some debts and in some contracts for the İslâmic law. In the conclusion I summarized the thesis subject according to İslamic law and modern law. In both the İslamic and modern law the payment impossibility is accepted as contrary the debt. In the classical İslamic resurces the subject isn't mentioned as an independent part but under the heading of other related parts. For this, it is being more difficult to define the subject. The works about the modern law would guide us like as the works about the İslamic law. The cases which results as payment impossibility is similiar to a certain extent in to different law systems. But to find some different mentalities is possible. In İslamic law payment impossibility sorts are not too different as like as in the modern law. But the seperation as the impossibility in the begining-the latter impossibility, includes the other sorts of impossibility. In both two law systems the result which gained in case of impossibility in the begining is the same. The agreement contract is invalid. It is considered never borned. As like as this in both two law systems the conditions of the debtors for not being responsible in case of the latter impossibility are similiar. If the conditions of impossibility for not being responsible to happen the deptors would be unresponsible. As a conclusion, debt has a significant place on the relationship between human beings and is an event which exist in every age. For this the manner which the subject considered with some exceptions doesn't make any significiant difference between law systems. Additionally, it is natural to find some differencies between law systems arising from the mentality of that systems.
Keywords: Din; Fıkıh ve fıkıh ilmi; İslam Dini; İslam Hukuku