Benzen ve toluenin değişik substratlarla friedel crafts açilasyon reaksiyonlarının incelenmesi - Altınbaş, Gül (My University, 2001)
Bu çalışmada ; benzen ve toluenin değişik substratlarla Friedel Crafts açilasyon reaksiyonu incelenmiştir. Bu substratlar; p-metilbenzoilklorür, p-klorobenzoilklorür, p-metoksibenzoilklorür ve 3,5- dinitrobenzoilklorür bileşikleridir. Friedel Crafts açilasyon reaksiyonunu gerçekleştirmek için bir yöntem belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yöntemin geçerliliğini anlayabilmek için benzen ve toluenin Friedel Crafts açilasyon reaksiyonları, geliştirilen yöntem kullanılarak denenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre p-klorobenzoilklorür ile yapılan reaksiyonlarda iyi bir verimle ürün elde edilmiştir. p-metilbenzoilklorür, p-metoksibenzoilklorür ve 3,5- dinitrobenzoilklorür ile yapılan deneylerde ise daha düşük bir verimle ürün elde edilmiştir. Elde edilen ürünlerin FT-IR ve NMR sonuçları incelendiğinde p-metilbenzoilklorür ve p-klorobenzoilklorür'ün benzen ve toluenle ve de p-metoksibenzoilklorür ve 3,5- dinitrobenzoilklorür'ün benzenle yapılan Friedel Crafts açilasyon tepkimelerinin gerçekleştirildiği görülmüştür. Aynı metod kullanılarak, daha önce hiç denenmemiş olan, asetanilidin p-metilbenzoilklorür ile Friedel Crafts açilasyon reaksiyonu birkaç kez denenmiştir. Ancak beklenen ürün elde edilememiştir. Sonuç olarak geliştirilen yöntem ile istenilen verimlere ulaşılamamıştır. Ancak verimin yüksek veya düşük olmasının kullanılan substratlara göre değiştiği görülmüştür.

In this study, Friedel Crafts Acylation reactions of benzene and toluene were investigated with various substrates. These substrates are p-methylbenzoylchloride, p-chlorobenzoylchloride, p-methoxybenzoylchloride and 3,5-dinitrobenzoylchloride. A new method was tried to develop to carry out Friedel Crafts acylation reactions. Friedel Crafts acylation reactions of benzene and toluene were experimented using developed method to understand the validity of this method. According to results, product of the reaction of p-chlorobenzoylchloride was obtained in a good yield. The products of the other reactions in which were studied with p-methylbenzoylchloride, p-methoxybenzoylchloride and 3,5-dinitrobenzoylchloride were obtained in a low yield. When FT-IR and NMR results of obtained products were examined, Friedel Crafts acylation reactions of p-methylbenzoylchloride, p-chlorobenzoylchloride and with benzene and toluene and Friedel Crafts acylations of p-methoxybenzoylchloride and 3,5-dinitrobenzoylchloride with benzene were proved to carry out successfully. Friedel Crafts acylation reaction of p-methylbenzoylchloride with acetanilide was tried several times using same method. But required product could not be obtained. As a result, developed method could not given waiting yield. But being of high or low yield can change according to using substrates.
Keywords: Kimya mühendisliği ve ilgili konular; Kimya-organik Kimya; Organik Kimya; Organik kimyasallar; Sanayi kimyasalları teknolojisi