Muhyiddin İbnu’l Arabi’nin ez-Zehairu’l-A’lak fi Şerh-i Tercüman’il-eşvak adlı eserinde ilahi aşk sembolizması - Hamzaoğlu, Hümeyra (My University, 2003)
Bu çalışmanın konusu, İbnu'l-Arabî'nin manzum eserlerinden biri olan Tercümânü'l-Eşvâk'ın, ez-Zehâir ve'l-A'lâk ismini taşıyan ve yine bizzat İbnu'l-Arabî tarafından yazılan şerhidir. İbnu'l-Arabî şiirlerinde kullandığı sembolik ifadelerde, beşerî aşk motifleri kullanmak sûretiyle ilâhî aşka yol açmaya çalışır. Onun dilinde dünyevî nesneler, üst anlam boyutlarına ulaşmayı sağlayan vâsıtâlardır. O, şiirlerinde kullandığı dünyaya ait sembollere, yüksek irfanın başı sonu olmayan anlam boyutlarını yükler. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İbnu'l-Arabî'nin hayatı ve eserleri hakkında

bilgiler verilmiş ve ardından onun sisteminin temelini oluşturan varlık ve bilgi tasavvuruna dair sunulmaya çalışılmıştır. Öncelikle temel oluşturucu mâhiyetteki bu bilgilerin verilmesinin, İbnu'l-Arabî'yi doğru ve sahih bir şekilde anlamak için gerekli olduğu kanaatini taşıyoruz. İkinci bölümde bu çalışmanın ana konularından olan sembol, sembolizm, şiir ve bunların dil ile olan ilişkileri incelenmeye çalışılmıştır. Daha sonra bu kavramların tasavvuftaki yerleri ve İbnu'l-Arabî'nin dünyasında kazandıkları anlamlar araştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise tez konumuz olan ez-Zehâir ve'l-A'lâk fî şerh-i Tercümâni'l-Eşvâk isimli eser hakkında bilgiler verilmiş ve sonrasında bazı seçme şiirler ve şerhleri arapçadan türkçeye tercüme edilmiştir. Şiirler seçilirken özellikle aşk konusunun ve tasavvufun ana kavramlarının işlenmiş olduğu şiirler dikkate alınmıştır. Üçüncü bölümün sonunda şiirler ve şerhleri üzerinden hareketle bazı kavramlar seçilerek sembolik izâhlarda bulunulmaya çalışılmıştır. This study is about ez-Zehâir ve'l-A'lâk fî şerh-i Tercümâni'l-Eşvâk , one of the basic books of Ibn-i Arabi, and its explanation book, writen by him, too. In the symbolic statements in his poetries, Ibn-i Arabi tries to open way to God love by making use of humanitarian love figures. In his language, subjects of this world are means of achieving upper dimensions of knowledge.The symbols of this world have deep meanings with no beginning and ending in his poetries. This thesis study consists of three parts. The first part has a summary about life and writings of Ibn-i Arabi and a general presentation on the meaning of existence and knowledge, the basics of the system of Ibn-i Arabi. This basic information is considered to be necessary to understand Ibn-i Arabi correctly. The second part has analysis about symbols, symbolism, poetries and relations of these with language. These are some of the key subjects of this study. Then, the place of these subjects in Tasavvuf and their meanings in Ibn-i Arabi's world are searched for. The final part is about ez-Zehâir ve'l-A'lâk fî şerh-i Tercümâni'l-Eşvâk Tercümanü'l Eşvak, he main subject of the study. It also includes Turkish translation of some selected Arabic poetries and their explanations. In making selection, special attention is given to the poetries related to love and the basic themas of Tasavvuf. At the end of the study, various terms are selected from poetries and explanations, and symbolic definitions are given for them.
Keywords: Akâid ve Kelâm; Din; İslam Dini; Muhyiddin İbnu’l Arabi