II. Abdülhamid döneminde kurulan misyoner okullarından İzmir İtalyan Mektebi - Erdik, Erkan (My University, 2010)
Bu araştırmanın amacı; misyonerlik faaliyetleri çerçevesinde İzmir’de faaliyet gösteren İzmir İtalyan Mektebi’nin tarihçesini ortaya koymaktır. Hristiyanlığı dünyaya yaymak için çalışan misyonerler, bu amaçlarını çok dinli ve çok dilli farklı et¬nik unsurların bir arada yaşadığı Osmanlı topraklarında açtıkları okullar vasıtasıyla ger¬çekleştirmeye çalışmışlardır. Böylece, hem kendi mezhep ve dinlerini yay¬mışlar, hem de ülkelerinin Osmanlı Devleti üzerindeki emellerine hizmet edecek başka gruplar oluşturmuşlardır. Azınlıkların Osmanlı'dan ayrılmasında da etkili olan misyonerlik faaliyetleri, ancak Cumhuriyet döneminde denetim altına alınabilmiştir. Osmanlı Devleti’nde İtalyan okullarının tarihi eskidir. 1856 Islahat Fermanı’yla cemaatlerin okul açma yetkisini almasıyla, İtalyanlar da eğitim alanında faaliyete geçerek önce İstanbul (1861), ardından da İzmir'de İtalyan okulları açtılar. İtalyan birliğinin kurulmasından sonra eğitim faaliyetlerini hızlandıran İtalyanlar, açtıkları okullarda öncelikle kendi kültüründen olan çocukların eğitimi ile ilgilenmişler ve onların kültürlerinden uzaklaşmadan İtalyan eğitim sistemine göre yetiştirilmelerini sağlamışlardır. Bu çerçevede açılan İtalyan okullarından İzmir’de halen varlığını sürdüren ve İzmir’in yakın tarihinin önemli eğitim kurumlarından biri olan İzmir İtalyan Mektebi, günümüzde de İvrea Rahibeleri’nin kontrolünde eğitimine devam etmekte olup, anaokulu ve ilkokul düzeyinde eğitim vermektedir. Araştırmada okulun hususi arşivinden, Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nden, dönemin İzmir’de yayınlanan yerel gazetelerinden ve konuyla ilgili literatürden yararlanılmıştır. Önemli birçok Levantenin mezun olduğu İtalyan okulu, İzmir’de yerel olarak etkinliğini sürdürrmektedir.

The purpose of this study is to bring up the brief historical account of İzmir Italian School which is active in İzmir in the framework of missionary activities. Missionaries who attempted to spread Christianity throughout the world, tried to realize their aims by means of schools they opened on Ottoman soil where multi-religious and multi-lingual different ethnic elements lived together. By this way, they both spread their sects and religions and formed proponent groups that would serve for the ambition of their own county over the Ottoman State. Missionary activities which were also influential on the separation of minorities from the Ottoman State could only be taken under control during the Rebublican Period. The history of the Italian schools in the Ottoman State goes back to the old times. Owing to the authorization given to communities to open schools by the declaration of the Rescript of Reform (1856), Italians engaged in educational activities and opened Italian schools first in İstanbul (1861) and afterwards in İzmir. Italians who accelerated their educational activities after the creation of Italian unity, primarily dealt with the education of the children sharing the same culture with them and ensured that they had education proper to Italian education system without becoming a stranger to their culture. İzmir Italian School, which is one of the Italian schools that opened in this framework, and which is a significant education institution in the history of İzmir, carries on its education in nursery and primary level under the control of Ivrea nuns nowadays. The sources of this study consist not only documents from the archives of İzmir Italian School and Prime Ministry Ottoman Archives, but also local newspapers of that period and literature related to the subject. Italian school, from where many important Levantines are graduated, still continues its educational activities locally in İzmir.
Keywords: İtalyan Okulları; Misyonerlik