KF ve KF dışı bronşektazi hastalarında obstrüktif uyku apnesinin depresyon üzerine etkisi - KOCAKAYA, DERYA; OLGUN YILDIZELİ, ŞEHNAZ; CEYHAN, BERRİN (My University, 2022)
AMAÇ: Erişkin kistik fibrozis (KF) ve KF dışı bronşektazi hastalarında obstrüktif uyku apnesi (OUA) sıklığını belirlemek ve bu hastaların demografik, klinik, mikrobiyolojik, spirometrik özelliklerinin uyku apnesi ile ilişkisini ortaya koymaktır. YÖNTEM: 35 KF ( ortalama yaş: 27(18-38)) ve 35 KF dışı bronşektazi (ortalama yaş: 24 (19-75)) hastası dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, kullandığı ilaçlar, komorbiditeleri, vücut kitle indeksleri (VKI), Modified Medical Research Center (mMRC) dispne skalası değerleri, balgam kültür üremeleri, son bir yıl içindeki atak ve hastaneye yatışları kaydedildi. Solunum fonksiyon testleri (SFT) yapıldı. Her hastaya Epworth Uykululuk Skorlaması (ESS) anketi dolduruldu ve Polisomnografi (PSG) uygulandı. BULGULAR: Hastalarımızın ESS’leri karşılaştırıldığında KF ve KF dışı bronşektazi hastalarında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. PSG bulguları karşılaştırıldığında toplam uyku süresi, uyku etkinliği, uykuya dalma süresi, uykuya daldıktan sonra uyanık geçen süre, ODI, AHI, supin pozisyondaki AHI değerleri, REM evresinde geçirdikleri zaman değerlendirildiğinde iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. KF hastalarının Non-REM Evre 2 uykuda geçirdikleri süre KF dışı bronşektazi hastalarına göre daha kısaydı (%47’ye karşın %52 (p:0.034)). KF hastalarının uyku boyunca ortalama oksijen saturasyonları (p:0.001) ve en düşük oksijen saturasyon değerlerinin (p:0.024) daha düşük, ortalama kalp hızının daha yüksek olduğu bulundu (p:0.02). Tüm hastaların uyku test sonuçları değerlendirildiğinde toplamda 37 (%53) kişide OUA saptandı. Gruplar ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise KF bronşektazili hastaların 19’unda (%54) KF dışı bronşektazi hastalarının da 18’inde (%51) OUA saptanması nedeniyle hastalık tipinin uyku apnesi için bir risk oluşturmadığı görüldü. Hastaların multipl logistik regresyon analizi değerlendirildiğinde erkek cinsiyet ile hastalık süresinin (p:0.023 ve p:0.041) uyku apnesi geliştirmelerinde risk faktörü olduğu görüldü. SONUÇ: Çalışmamızda erişkin KF ve KF dışı bronşektazi hastalarının yarısından fazlasında obstrüktif uyku apnesi saptanması dikkat çekici bir bulgudur. Erkek cinsiyet ile hastalık süresinin riski artırdığı saptanmıştır. Çalışmamızda bronşiektazi hastalarımızı takip ederken gündüz uykululuk sorgulamalarının ve PSG uygulamasının yaygınlaştırılmasının gerekli olduğunun önemi gösterilmiştir.
Keywords: OSAS; Epworth; Kistik Fibrozis; Bronşektazi; REM; AHİ