İslam medeniyetinin iki şehri (Belh ve Konya) üzerinde Mevlânâ’nın etkilerinin incelenmesi - Abrahimi, Mohammad Fawad (My University, 2019)
ÖzetKültür, şehir ve medeniyet üç soyut ve birbiriyle ilişkili kavramlardır ki bunların yaratılış, muhafaza ve gelişiminde ana unsur olarak insanın payı oldukça yüksektir. Kültür, toplumun üyesi olarak insanın tüm ilmi, sanatsal ve elde ettiği örf adet gelişimini içine alan karmaşık bir kavramdır. İnsanlar bu gelişimleri elde ettikçe barbarlıktan uzaklaşır, barbarlıktan bu uzaklaşma ve medeni hayata başlamaya medeniyet denmektedir. Şehirler medeniyetlerin ve kültürlerin sergilendiği açık bir müze olarak her toplumun değerleri, kültür ve medeniyetini yansıtmaktadır. Bu tezde İslam medeniyetinin iki şehri olarak Belh ve Konya üzerinde Mevlâna’nın etkileri incelenmiştir. Mevlâna Belh’te doğdu ve çocukluğunu geçirdi, ama bazı sorunlardan dolayı ailesi Konya’ya hicret etti. Mevlâna Konya’da kemale erdi ve halkın göz nuru oldu, ama yazdığı eserleri onun şöhret ve fikirleri sadece Belh’e değil tüm dünyaya yayıldı. Mevlâna’ya olan Belh ve Konya halkının sevda ve aşkı iki şehirde ortak kültürü ve değerleri oluşturmuştur. Bu ortaklıkları göz önünde tutularak iki şehrin yerel makamları kardeşlik protokolü imzaladılar. Bu tezde iki şehirde Mevlâna’nın etkileriyle beraber oluşmuş benzerlikleri inceleyeceğiz.

Culture, city and civilization are three abstract concepts which humankind is an important element in their creation, saving and improvement. Culture is a complicated concept that involves all the artistic, academic, costumes and other achievements of human as a part of society. Human being by these achievements is getting far form barbarism; by getting far from barbarism they start civilian life which is called civilization. Cities as an open museum of cultures and civilizations are exhibiting the culture, values and civilization of each society. In this thesis the effects of Mawlana on Balkh and Konya as two cities of Islam civilization had been evaluated. Mawlana was born in Balkh and spent his childhood there, and then because of some problems his family immigrated to Konya. Mawlana improved in Konya and became the lights of human’s eyes; his books conveyed his messages not only to Balkh but also all around the world. The love for Mawlana and his books by Balkh and Konya’s people had created lots of similar values and culture in these cities. By focusing on these similarities the local governments of both cities have signed the sister cities protocol. In fact, this thesis is focusing on the similarities which were shaped by Mawlana’s effects in Balkh and Konya.
Keywords: Balkh; Belh; City; Civilization; Culture; Islamic civilization; İslam uygarlığı; Jalāl al-Dīn Rumī, Maulana, 1207-1273; Konya; Konya ve Mevlâna; Kültür; Mawlana; Medeniyet; Mevlana Celaleddin Rumi, 1207-1273; Şehir