Kolorektal cerrahi pratiğimizde eras (cerrahi sonrası hızlandırılmış iyileşme) uygulanması: Tek merkez sonuçları - ATALAY, VAFİ; DALKILIÇ, MUHAMMED SAİD; ÖZOCAK, AYŞEGÜL BAHAR; YEGEN, ŞEVKET CUMHUR (My University, 2019)
Cerrahi sonrası hızlandırılmış iyileşme (ERAS) perioperatif cerrahi stresi azaltmak ve iyileşmeyi hızlandırmak için önerilen bir tedavi protokolüdür. Bu çalışmada ERAS protokolünde tanımlanan maddelerin pratiğimizde ne kadarının uygulandığı araştırılmıştır. Gereç-Yöntem: Kolorektal cerrahi uygulanmış hastaların bilgileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların preoperatif bilgilendirilmesi, tromboemboli profilaksisi, antibiyotik profilaksisi, erken mobilizasyon, erken oral beslenme, normotermi, epidural analjezi, nazogastrik (NG) sondanın ve idrar sondasının tutulma süreleri, drenlerin tutulma süresi ve postoperatif komplikasyonlar ile ilgili data incelendi. Bulgular : Aralık 2017 ile Ocak 2019 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Hastanesinde kolorektal cerrahi uygulanmış 168 hastanın bilgileri incelendi. Ortanca yaş 60 (18- 88) ve 90’ı (%53) erkek hastaydı. Hastaların tamamına preoperatif bilgilendirme, tromboemboli profilaksisi, antibiyotik profilaksisi, erken mobilizasyon ve normotermi uygulanmıştır. 148 (%88) açık,21 (%12) laparoskopik cerrahi uygulanmıştır. Ortanca dren tutulma süresi 5 (2- 13) gündür. NG tüpün ortanca tutulma süresi 0 (0-7) olarak saptanmıştır. İdrar sondasının tutulma süresi 3 (1-12) gündür. 144 (%86) hastaya epidural analjezi uygulanmıştır. 159 (%94) hastaya postoperatif 1.gün sıvı gıda ve %85 hastaya postoperatif 4.güne kadar katı gıda verilmiştir. 50 (%30) hastada postoperatif ilk 2 günde, 141(%84) hastada ise ilk 4 günde gaz çıkışı izlendi. Ortanca yatış süresi 5(2-33) gündür. 26 (%15) hastada postoperatif komplikasyon izlenmiştir. En sık komplikasyonlar ileus ve yara yeri infeksiyonudur. İdrar sondası tutulma süreleri karşılaştırıldığında postoperatif komplikasyon gelişen ve gelişmeyenler arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.06). Epidural uygulanan hasta grubunda komplikasyon oranı daha fazla izlenmiştir [26 (%18) vs 0 (%0), p<0.001]. İleus görülen hastaların (n=12) tamamının epidural grubunda izlenmesi dikkat çekmektedir (p<0.001). Ayrıca postoperatif gaz çıkışı epidural olmayan grupta daha erken saptanmıştır (2,5 ± 0.7 vs 3,5 ± 1,75, p=<0.001). Açık cerrahi uygulanan hasta grubunda komplikasyon oranı daha fazla izlenmiştir [26 (%18) vs 0 (%0), p<0.001]. Sonuç: ERAS protokolünde tanımlanan maddelerin kendi pratiğimizde sıkça uygulandığı görülmüştür. Bu çalışmada ERAS protokolünün çoğunlukla iyileşmeyi hızlandırdığı görülürken epidural analjezinin postoperatif genel komplikasyonlar açısından olumsuz etkisinin olduğu gösterilmiştir.
Keywords: Sağlık Bilimleri; Health Sciences; Klinik Tıp (MED); Clinical Medicine (MED)