Yönetim bilimi açısından bilişsel stil: yönetici adayları üzerine bir uygulama - Atay, Salim (My University, 2001)
Bilişsel stilin örgütlerin yeni çevrelere uyum ve başarılarındaki rolü önemlidir. Ülkemizde de hızla gelişen iş yaşamına bağlı olarak işletmeler, her geçen gün uluslar arası işletmelerle ve yeni pazarlarla rekabet içindedirler. Bu işletmelerin başarısında hem kendi hem de rakiplerinin bazen de ortaklarının yönetime yansıyan bilişsel stillerini bilmek ve bunlara uygun davranışlar ve yönetim biçimleri geliştirmek bir tür zorunluluk haline gelmiştir. Yeni yüzyılın yönetici tipi, daha önce olduğu gibi fiziksel özellikleri ya da mesleki bilgisiyle yetinen değil, yeni çağın sunduğu fırsatları görüp değerlendirebilen ve yeni oluşan tehtidlere karşı çözümler üretebilen kişidir. Bu durum göstermektedir ki; yeni yüzyılda hem örgüt yapıları hem de başta yöneticiler olmak üzere tüm çalışanlardan iş yaşamının beklentileri değişmektedir. Bu noktadan hareketle; çağımızda iş yaşamının beklentilerine cevap verecek, örgüt ve çalışanların tanımlanmasında faydalı olacağına inandığımız, ülkemizde henüz yeterince irdelenmeye başlanmamış, yöneticilerin bilişsel stillerinin belirlenmesi araştırmamızın ilk amacını oluşturmaktadır. Bilişsel stilleri belirlenen Türk yönetici adaylarının, sosyo-ekonomik, siyasal, dini ve demografik arka planları da belirlenerek yöneticilerin bilişsel stilleri ile demografik özellikleri arasında bir ilişkinin olup olmadığı da araştırılmıştır. Bu veriler yönetim alanına özellikle insan kaynakları yönetimi alanındaki uygulamacılara, yöneticilerin sahip oldukları bilişsel stilleri ile ne tür siyasi, dini ve sosyo-ekonomik özelliklerin eşleştiği yönünde pratik veriler sağlayacaktır. Çalışmamızda; yöneticilerin düşünce biçimlerini anlamamızda ve bunların davranışlara etkisiyle yönetim sürecine nasıl yansıdığının tanımlanmasında önemli katkıları olacağını düşündüğümüz; Yönetici Adaylarının Bilişsel Stilleri ampirik yöntemlerle, 383 yönetici adayı üzerinde araştırılmıştır. Bu amaçla İstanbul ilinde bulunan 3 tanesi devlet 1 tanesi özel 4 üniversitede işletme alanında halen yüksek lisans ve doktora eğitimi almakta olan yönetici adaylarından yararlanılmıştır. Adayların bilişsel stilleri ile demografik, siyasal ve dini özellikleri arasında, anlamlı düzeyde bir ilişkinin olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın kuramsal çerçevesi ortaya konulmakta ve bilişsel stile ilişkin ilgili yazında yer alan araştırmalara yer verilmekte ve bunlar üzerine bina edilen hipotezler ve araştırma soruları ortaya konulmaktadır. İkinci bölümde çalışmanın metodolojisi yer almaktadır. Çalışmanın bulguları ve yorumları üçüncü bölümde ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise sonuçlar özetlenmekte, akademisyen ve uygulamacılara yönelik bir dizi önerilerde bulunulmaktadır.

A SURVEY ON THE COGNTIVE STYLE OF MANAGERS: EVIDENCE FROM TURKEY Over the past two decades there has been an increasing research on cognitive style among management researchers and practitioners. Cognitive style is a person's preferred way of gathering, processing, and evaluating information. It influences how people scan their environment for information; how they organize and interpret this information; and how they integrate their interpretations into the mental model and subjective theories that guide their action Using business postgraduate students as a proxy for Turkish managers, this study essentially attempts to measure the cognitive style of managers and its variation between demographic and socio-cultural variables. A recently developed Cognitive Style Index (CSI), which is appropriate for this study was administered to 383 business postgraduates from 4 metropolitan universities in Istanbul. The CSI considers the intuitive and analytical dimensions of information processing, two key elements which underlie cognitive style. Drawing on the extant literature, a number of hypotheses were formulated to test whether there exist any significant differences between cognitive style of business postgraduates and demographic and socio-cultural variables. These variables include namely gender, age, political affiliation, religiosity, marital status, place of grown up, and educational background of parents. Based on the findings of the survey, various implications of cognitive styles for management practice have been discussed. Work-oriented application of cognitive style in a wide variety of areas which inter alia include careers guidance and counselling, task design, negotiation and conflict management, training and development were underlined in the study. The study is composed of four main sections. The first section provides a review of extant literature on cognitive styles and puts forward the research framework including the research questions and hypotheses of the study. Next section presents the research methodology adopted for this survey. The analysis and the discussion of the findings of the survey is provided in the third section. The final section sets out the conclusions of the study and offers suggestions for both academicians and practitioners.
Keywords: Yöneticiler; Yönetim Bilim