Ana ülkenin kültürünün performans yönetimine etkisi : Türkiye'den Arnavutluk'a giden işletmeler üzerinde bir araştırma - Adhjari, Eriona (My University, 2025)
Bu çalışma, ana ülkenin kültürünün performans yönetimi üzerindeki etkisini, özellikle performans değerlendirme süreçleri aracılığıyla, Arnavutluk'ta faaliyet gösteren bir Türk şirketi bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Günümüzde uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren organizasyonlar, yerel ortamlarda etkili olan yönetim uygulamalarını diğer ülkelere nasıl adapte edecekleri konusunda zorluk yaşamaktadır. Bazı yaklaşımlar, verimlilik ve ölçek ekonomilerinden faydalanmak amacıyla standart bir yaklaşımın benimsenmesini savunurken, diğerleri kültürel araştırmalardan ve uluslararası iş literatüründen yola çıkarak, organizasyonel süreçlerin uluslararasılaşan firmalar için ev sahibi ülkenin kültürüne uygun hale getirilmesi gerektiğini öne sürmektedir. Bu çalışmanın amacı, kültür farklılıklarının, çok uluslu şirketlerde performans yönetim sistemlerinin entegrasyon sürecini etkileyen bir faktör olarak nasıl rol oynadığını belirlemektir. Arnavutluk'taki 3 Türk çok uluslu şirketlerin performans yönetimi süreçlerini inceleyen bu araştırma, ulusal kültürün performans değerlendirme süreçlerini nasıl etkilediğini analiz etmektedir. Bu çalışmada ele alınan ülkeler hem Doğu hem Batı kültüründen etkilenen Türkiye ile kendine özgü kültürel özelliklere sahip olan Arnavutluk'tur. Bu durum, performans yönetim sistemlerinin uygulanmasındaki zorlukları ortaya koymaktadır. Bu araştırma, hem Türk hem de Arnavut yönetimi altında çalışmış olan Türk ve Arnavut yöneticilere yapılan on beş mülakattan elde edilen nitel veriye dayanmaktadır. Çalışma, kültürel değerlerin performans yönetim sistemi üzerinde derin bir etkiye sahip olduğunu vurgulamaktadır. Araştırma ayrıca, ulusal kültürün performans değerlendirme sonuçları üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ve uluslararası düzeyde faaliyet gösteren organizasyonların performans yönetim sistemlerini kurarken kültürel faktörleri dikkate almaları gerektiğini doğrulamaktadır. Bu inceleme, yalnızca Türk ve Arnavutluk iş yeri kültürü arasındaki özel ilişki hakkında bir içgörü sunmakla kalmayıp, aynı zamanda kültürel farklılıkların uluslararası düzeyde organizasyonel süreçleri nasıl etkilediğine dair bilgiyi de ilerletmektedir.

This study aims to analyze the impact of home country culture on performance management, particularly through performance appraisal processes, within the context of a Turkish company operating in Albania. In today’s global markets, organizations often face difficulties in adapting effective local management practices to different national environments. While some perspectives support the adoption of a standardized approach to benefit from efficiency and economies of scale, others, based on cultural research and international business literature, argue that organizational processes should be adapted to the host country’s cultural context, especially for firms expanding internationally. The aim of this research is to determine how cultural differences play a role as a factor influencing the integration process of performance management systems in multinational companies. This study examines the performance management practices of three Turkish multinational companies operating in Albania and explores how national culture influences performance appraisal processes. The countries discussed in this research are Türkiye, which is influenced by both Eastern and Western cultures, and Albania, which possesses its own distinct cultural characteristics. These differences reveal the challenges involved in implementing performance management systems across borders. The study is based on qualitative data collected from fifteen interviews conducted with Turkish and Albanian managers who have worked under both Turkish and Albanian management structures. The findings highlight the significant impact of cultural values on performance management systems. Moreover, the research confirms that national culture has a meaningful influence on performance appraisal outcomes. It also emphasizes the importance of considering cultural factors when establishing performance management systems in international organizations. This analysis not only offers insights into the specific cultural dynamics between Türkiye and Albania in the workplace, but also enhances understanding of how cultural differences affect organizational processes at the international level.
Keywords: Başarı, İşletmelerde; Cross-Cultural Management; Culture; Kültür; Kültürelarası Yönetim; Performance Management; Performans Yönetimi; Psikolojik yönleri; Psychological aspects; Success in business