Kemalpaşazâde’nin zihnî varlık risâlesi : tahkîk ve değerlendirme - Aktaş, Mehmet (My University, 2014)
KEMALPAŞAZÂDE’NİN ZİHNÎ VARLIK RİSÂLESİ’NİN TAHKİK VE DEĞERLENDİRMESİ Bu çalışmada, İbn Kemâl'in “Risâle el-Vücûdü'z-zihnî” adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesi yapılmıştır. Tahkik bölümünde risâle, ilmî neşir kurallarına göre ortaya çıkarılmış ve çeşitli notlarla metnin anlaşılması kolaylaştırılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında risâlenin Türkiye kütüphanelerinde kayıtlı bulunan nüshaları tanıtılmış ve müellifin hayatı, ilmi şahsiyeti ve kelâmî-felsefi görüşleri hakkında bilgiler verilmiştir. Değerlendirme bölümünde ise İslâm düşünce geleneğinde kelâm, felsefe ve mantık ilimlerinin ortak bir problemi olan zihnî varlık nazariyesi İbn Kemâl’in perspektifiyle ortaya konmaya çalışılmıştır. Bilindiği üzere Söz konusu varlık alanını kabul edenlerin yanında reddedenler de bulunmaktadır. İbn Kemâl için önemli olan dış dünyadan farklı bir varlık alanı açmaktır. Bu varlık alanı duyularla elde edilen bilgilerin toplandığı yer olduğu gibi duyulardan öte soyut varlıklar da olabilir. İbn Kemâl, “zihin” kavramına geniş bir mâna vererek, zihnî varlık nazariyesine yeni bir boyut kazandırmaya çalışmıştır.

THE WORK CALLED KEMÂLPASHAZÂDE’S “ADDİNG THE ESSENCE OF THE EXİSTENCE” PAMPHLET TO EDİTİON AND EVALUATİON This study carries out an investigation and analysis on Ibn Kemâl's work entitled 'Risalah al-Wujood al-Zihnî'. In the investigation section, deductions and various remarks were made in compliance with the standards of scholarly publications for ease of understanding the risalah's text. Furthermore, the registered transcripts of the risalah that can be found in library's across Turkey have been provided in an introduction with information on the author's life, his scholarly pursuits, and his theological-philosophical views. For the analytical section, the theory of mental existence in the Islamic tradition, which constitutes a problem common to the sciences of theology, philosophy, and logic, will be put forward together with Ibn Kemâl's perspective. Alongside those who accept the field of this type of existence, there are also those who reject it. For Ibn Kemâl, an important field of existence, unlike the external world, is opening. Just as there is a place where the acquired information is collected through the senses in this field of existence, there might be abstract existences beyond the senses. While giving a broader meaning to the concept of the “mental,” Ibn Kemâl contributed to the theory of mental existence a new dimension.
Keywords: Eserleri; İnceleme; İslam Dini; Kelam; Kemalpaşazade