Bir toplum eleştirisi olarak bilimkurgu edebiyatında karşı-ütopyalar: biz, cesur yeni dünya, bindokuzyüzkeskendört - Koçak, Dilek Özhan (My University, 2003)
Utopias were born because of the wishes of living in a better and more equitable system. Platon with The Republic, Thomas More with Utopia, Campanella with City of Sun, Bacon with New Atlantis find out the contradictory parts of the real society and they created ideal societies in their utopias. Utopias transformed into anti-utopias because of the social, political and economical alternation in societies of 19. century. Especially in the beginning of 20. century, after the World War 2, there had been big changes and developments in science and technology which affected the anti-utopias in science fiction literature. As the examples of anti-utopias Yevgeni Zamyatin's We, Aldous Huxley's Brave New World and George Orwell's Nineteeneightyfour criticizes the problems of the societies. These writers with their novels define the problems in their societies and tried to warn the people about future world. Anti-utopias in science fiction could determine the contradictions in their time therefore they can be defined as not only a novel but also a society critiques. Ütopyalar insanların daha iyi ve daha adil bir düzen içinde yaşama isteğinden doğmuştur. Platon Devlet, Thomas More Ütopya, Campanella Güneş Ülkesi ve Bacon Yeni Atlantis adlı eserlerinde, yaşadıkları toplumlardaki çelişkili yanları tespit etmişler ve ideal toplumları tasarlamışlardır. 19. yüzyılda toplumlarda yaşanan sosyal, siyasal ve ekonomik değişimler nedeniyle ütopyalar muhalif bir söyleme sahip karşı-ütopyalara dönüşmüştür. Özellikle 20. yüzyıl başından itibaren, 2. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan soğuk savaş ve sonrasında toplumlarda büyük değişimlere neden olan teknolojik ve bilimsel gelişmeler bilimkurgu edebiyatında karşı-ütopyaları doğurmuştur. Yevgeni Zamyatin'in Biz, Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünya ve George Orwell'in Bindokuzyüzseksendört adlı eserleri toplumlardaki değişimleri fark eden ve eleştiren bir yapıya sahiptirler. Bu yazarlar yaşadıkları dönemlerdeki sorunları gözlemleyip, belirleyip sonrasında oluşabilecek tehlikelere karşı insanları uyarmak istemişlerdir. Karşı-ütopyan bilimkurgular, yaşadıkları toplumdaki geleceğe dönük çelişkileri tespit edebilmişler, sadece roman olmanın dışında, birer toplum eleştirisi olarak, toplumsal ve siyasal yaşamdaki olumsuzlukları eleştirmişlerdir.
Keywords: Edebiyat