Ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitaplarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi - Uzun, Ayşe Gizem (My University, 2024)
21. yüzyılda, bilim ve teknoloji odaklı yaşanan dönüşüm sonucunda bilgiye dayalı ve teknolojiyle bütünleşmiş modern bir çağın kapıları aralanmıştır. Bu dönemde gerçekleşen ilerlemeler, toplumların ve bireylerin yaşam tarzlarını, iletişimini ve iş dünyasını kökten değiştirmiş ve bireylerden talep edilen yetenek ve beceriler farklı bir hâl almıştır. Bireylerin, bu çağın taleplerine uyum sağlamak adına edinmeleri gereken yetenekler, 21. yüzyıl becerileri olarak tanımlanmaktadır. Bu değişimler, eğitim sistemlerine büyük sorumluluklar yüklemiştir. Bu doğrultuda, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 2017-2018 yıllarında 51 alanda öğretim programlarında değişiklik yapmış, bu değişiklikte 21. yüzyıl becerilerini ve öğrencilerde bulunması gereken yeterlikleri de dikkate alarak bir çerçeve oluşturmuştur. Öğretim programlarında 21. yüzyıl becerilerine yer verilmesi ile temel öğretim materyali olan ders kitapları da önemli bir duruma gelmiştir. Bu nedenlerden dolayı çalışmada, ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitaplarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada nitel bir araştırma yöntemi olan doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan materyaller, MEB tarafından 2022-2023 eğitim öğretim yılında okullarda okutulması onaylanan iki adet 12. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabıdır. Ders kitaplarındaki veriler, 21. yüzyıl Öğrenme Ortaklığı (Partnership for 21st Century Learning [P21]) tarafından hazırlanmış “21. yüzyıl Öğrenme Çerçevesi” ve ilgili alanyazın dikkate alınarak araştırmacı tarafından oluşturulan “21. yüzyıl Becerileri Kontrol Listesi” ile toplanmıştır. Toplanan bu veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre iki kitap toplamında 171’i etkinlik, 208’i soru ve 27’si metin başlığı olmak üzere toplamda 406 öge incelenmiştir. Etkinliklerden 103, sorulardan 109 ve metinlerden 9’unun bir ya da birden fazla 21. yüzyıl becerileri ile ilişkilendirmesi yapılabilmiştir. Genel dağılım beceriler açısından ele alındığında ilişkilendirme sonuçları şu şekildedir: “öğrenme ve yenilikçilik” ana başlığı altındaki eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 182, iletişim ve iş birliği becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 85, yaratıcılık ve yenilikçilik becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 31; “bilgi, medya ve teknoloji” ana başlığı altındaki bilgi okuryazarlığı becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 75, medya okuryazarlığı becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 14 ve “yaşam ve kariyer” ana başlığı altındaki sosyal ve kültürlerarası becerisi ile ilişkilendirilen toplam öge sayısı 3’tür. Geriye kalan üretkenlik ve hesap verebilirlik, girişimcilik ve öz yönetim, liderlik ve sorumluluk ile esneklik ve uyum sağlama becerileri ile herhangi bir ilişkilendirme yapılamamıştır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlardan hareketle, ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitapları, 21. yüzyıl becerilerini karşılama konusunda yeterli ve dengeli bulunmamıştır. Kitapların özellikle hiç yer verilmeyen beceriler konusunda geliştirilmesi ve beceriler açısından daha dengeli bir dağılımın sağlanması önerilmektedir.

In the 21st century, as a result of the transformation focused on science and technology, the doors of a modern age based on knowledge and integrated with technology have been opened. The advances realized in this period have radically changed the lifestyles, communication and business world of societies and individuals, and the abilities and skills demanded from individuals have taken a different form. The skills that individuals need to acquire in order to adapt to the demands of this era are defined as 21st century skills. These changes have placed great responsibilities on education systems. In this direction, the Turkish Ministry of National Education (MoNE) made changes in curricula in 51 fields in 2017-2018, and created a framework by taking into account the 21st century skills and the competencies that students should have. With the inclusion of 21st century skills in the curricula, textbooks, which are the basic teaching materials, have also become important. For these reasons, this study aims to examine the secondary education Turkish Republic History of Revolution and Kemalism textbooks in terms of 21st century skills. Document analysis, a qualitative research method, was used in the study. The materials subject to the study were two 12th grade Turkish Republic History of Revolution and Kemalism textbooks approved by MoNE to be taught in schools in the 2022-2023 academic year. The data in the textbooks were collected with the 21st Century Learning Framework prepared by the Partnership for 21st Century Learning (P21) and the 21st Century Skills Checklist created by the researcher by considering the relevant literature.These data were analyzed using descriptive analysis method. According to the results of the study, a total of 406 items were analyzed in the two books, 171 of which were activities, 208 were questions and 27 were text titles. 103 of the activities, 109 of the questions and 9 of the texts could be associated with one or more 21st century skills. When the general distribution is considered in terms of skills, the association results are as follows:The total number of items associated with critical thinking and problem solving skills under the main heading of learning and innovation is 182, the total number of items associated with communication and collaboration skills is 85, and the total number of items associated with creativity and innovation skills is 31; The total number of items associated with the information literacy skill under the main heading information, media and technology is 75, the total number of items associated with the media literacy skill is 14 and the total number of items associated with the social and intercultural skill under the main heading life and career is 3. No association could be made with the remaining skills of productivity and accountability, entrepreneurship and self-management, leadership and responsibility, and flexibility and adaptability. Based on the results obtained within the scope of the research, secondary school Turkish Republic History of Revolution and Kemalism textbooks were not found to be sufficient and balanced in terms of meeting 21st century skills. It is recommended that the textbooks be improved especially in terms of skills that are not included at all and that a more balanced distribution in terms of skills be provided.
Keywords: 1918-; 21. yüzyıl becerileri; ders kitapları 21st Century skills; History; Kurtuluş Savaşı, 1919-1923; Revolution, 1919-1923; Tarih; textbooks; Turkey; Turkish Republic History of Revolution and Kemalism; Türkiye; Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük