The protection of intellectual property rights within the framework of the principle of free movement of goods in the european union.. - Akkaraca, Melike (My University, 1999)
Bu çalışmada, tükenme prensibinin anlamını, kapsamını ve farklı ülkelerde, özellikle Avrupa Topluluğu'ndaki çeşitli uygulamalarını tanıtmaya çalıştık. Ulusal tükenme prensibi Fikri Mülkiyet Hakkı (FMH) sahiplerine bu haklar için koruma elde ettikleri ülkeye korunan mallarının ithalatını engelleme imtiyazı verir. Bu hakkın kullanımı serbest uluslararası ticarete bir engel teşkil eder. 1960'lardan beri Avrupa Topluluğu bölgesel tükenme prensibini benimseyip uygulamakta olduğu ve Avrupa Adalet Divanı'nın önüne gelen davalar bu prensip üzerine yaşanan çatışmalarla ilgili zengin örnekler sunduğu için, Avrupa Topluluğu bölgesel tükenmenin bir örneği olarak bu tezde en önemli yeri alır. Konu üzerine yazılmış kitap ve makalelerin yanı sıra, Avrupa Adalet Divanı'nın ve diğer ülkelerden çeşitli mahkemelerin ilgili davaları konu hakkında zengin bir kaynak sağlalar. Üç çeşit tükenme vardır: Ulusal, bölgesel ve uluslararası. Uluslararası tükenmenin savunucularına göre, ulusal tükenme serbest ticaretin önündeki bir engeldir ve uluslar arası ticareti sınırlayan diğer önlemler gibi ortadan kaldırılmalıdır. Uluslararası tükenmeye karşı argümanlar ise FMH'nın korunmasının sosyal faydaları üzerinde yoğunlaşır. Uluslar arası tükenme yeni teknolojilerin gelişmesini tehdit etmektedir. Ayrıca tüketici hakları ve çıkarları da paralel ithalat ve ithalatçılardan zarar görebilir. Konu ile ilgili son gelişmelere bakıldığında, Japonya ve İsviçre gibi gelişmiş ülkelerin, bazı ürünler ve bazı FMH tipleri ile sınırlı olsa da uluslar arası tükenme prensibini benimsemeye başladıkları görülmektedir. Ancak, Silhouette davası Avrupa Topluluğu'nun uluslararası tükenmeyi benimsediğini göstermiştir. Böylece Topluluk üçüncü ülkelere karşı ulusal bir toprak parçası gibi davranmakta ve ulusal tükenme uygulamaktadır. Türkiye için, Avrupa Topluluğu ile imzalanan Gümrük Birliği kararında prensibin yer almaması Avrupa Topluluğu'nun ucuz ithal mallarının ve gri pazar mallarının kendi pazarına akışından korkmasından kaynaklanabilir. Ancak, AT ile Türkiye arasında hakların tükenmesi prensibinin uygulanmasının Türkiye ve Türk tüccarlarının avantajına olacağı açıktır. Özellikle, Türk hukukunun ve mahkemelerinin prensip hakkındaki belirsiz tutumu prensibin kararda yer almamasının potansiyel dezavantajlarını arttırmaktadır

ÖZET In this work, we seek to introduce the principle of exhaustion, its meaning, its scope and its various applications in different states and especially in the European Community. National exhaustion doctrine basically provides the Intellectual Property Right (IPR) owners with privilege to prevent the importation of their protected goods into the state where they acquired protection. The exercise of this right constitutes a barrier to free international trade. Since the European Community has adopted and exercised the principle of regional exhaustion since 1960s and the case law of the European Court of Justice provide various and rich examples of the disputes on this principle, the examination of the EC as an example of regional exhaustion takes a major place in this thesis. Beside the book s and articles on the issue, in this thesis, the case law of European Court of Justice and other juridical cases from different countries provide a rich source for the topic. There are three kinds of exhaustion: national, regional and international. According to the advocates of universal application of international exhaustion, the principle of national exhaustion is a barrier to free trade and like all other measures restricting international trade, should be abolished. The arguments against international exhaustion focuses on social benefits of protection of IPRs. The international exhaustion threatens the innovations and investments for new technologies. Consumers' interests may be damaged by the parallel imports and importers When the current developments on the issue are observed, it can be seen that some developed countries like Japan and Switzerland have begun to adopt international exhaustion principle even if it is limited to some products or some types of IPRs. However, the Silhouette case has clarified that the European Community applies the regional exhaustion principle, meaning that the Community is regarded as if it is a national territory against third countries and the national exhaustion is applied. For Turkey, the omission of the principle from the Customs Union Decision signed with the EC may stem from the concern of the EC for the flaw of cheap imports and gray market goods to its market. However, it is clear that exhaustion of rights between the EC and Turkey would be economically more advantageous for Turkey and Turkish traders. Especially, unclear position of Turkish legislation and Jurisdiction on the exhaustion principle increases the potential disadvantages of the omission of the principle in Turkey-EC relations.
Keywords: Ekonomik haklar; MÜLKİYET HAKLARI; Siyasal bilimler (Siyaset bilimi); Toplum bilimleri; Yurttaşlık hakları ve siyasal haklar