6-7 yaş normal gelişim gösteren çocuklarda zeka ve pragmatik dil yetileri arasındaki ilişki - Özduvan, Vildan (My University, 2005)
Bu araştırmanın amacı, normal gelişim gösteren çocuklarda zekâ ve çeşitli yönleri ile pragmatik dil becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, 6-7 yaş arasındaki 42 çocuğa, Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği (WISC-R), Pragmatik Dil Testi ve Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi uygulanmıştır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için Pragmatik Dil Testi (PDT) ve Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi’nin (PDBBL) geçerlik güvenirlik çalışması yapılmıştır. Pragmatik Dil Testi iç tutarlılık katsayısı ile ilgili yapılan analizde, Cronbach Alpha değeri .74 olarak belirlenmiştir. Pragmatik Dil Testi ile ilgili faktör analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ölçeğin 11 alt boyuttan oluştuğu görülmektedir. Pragmatik Dil Testi ile ilgili item-total, item-remainder ve ayırt edicilik analizi sonuçlarında her üç analiz sonucunda ölçeğin son halinde 21 maddenin yer almasına karar verilmiştir. Yapılan 2. faktör analizinde 8 faktör belirlenmiştir. Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesinin iç tutarlılık katsayısı ile ilgili yapılan analizde Cronbach Alpha değeri .93 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara bağlı olarak ölçeğin iç tutarlılık yönünden kullanılabilir olduğu düşünülmektedir. Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi ile ilgili faktör analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ölçeğin 16 alt boyuttan oluştuğu görülmektedir. Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi ile ilgili item-total, item-remainder ve ayırt edicilik analizi sonuçlarında her üç analiz sonucunda ölçeğin son halinde 60 maddenin yer almasına karar verilmiştir. Yapılan 2. faktör analizinde 11 faktör belirlenmiştir. Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi puanları ile Pragmatik Dil Testi puanı arasında .05 düzeyinde anlamlı pozitif bir ilişki vardır. Çocukların Pragmatik Dil Testi puanları ile “genel bilgi”, “benzerlik”, “sözcük dağarcığı”, “sözel puan” ve “WISC-R” toplam puan” arasında .01 düzeyinde; “aritmetik”, “yargılama” ve “performans toplam puanları” arasında ise .05 düzeyinde anlamlı ve pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Pragmatik Dil Testi puanları ile “resim tamamlama”, “resim düzenleme”, “küplerle desen”, “parça birleştirme” ve “şifre” alt test puanları arasında anlamlı ilişki belirlenmemiştir. Çocukların Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi puanları ile WISC-R alt test puanları arasındaki ilişkiler ile ilgili bulgulara bakıldığında, Pragmatik Dil Becerilerini Belirleme Listesi puanları ile WISC-R toplam puan, sözel puan, performans puan ve alt test puanları arasında anlamlı ilişki belirlenmemiştir. Yapılan bu çalışma, sözel zekâ ile pragmatik dil arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bu anlamda sözel zekânın, pragmatik becerilerin değerlendirilmesinde yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Performans zekâ, görsel-mekansal yetileri kapsamakta, zekânın bir boyutu olarak pragmatik becerilerle ilişkili olmasına karşın bu ilişki sözel zekâya göre daha zayıftır. Ülkemizde henüz pragmatik dil sorunları, daha çok okulöncesi ve ilköğretimin ilk yıllarında görünür bir hale gelmektedir. Ancak ne uzmanlar, ne öğretmenler, ne de ebeveynler sorunun ne olduğunu saptayamamakta ve müdahale konusunda yetersiz kalmaktadırlar. Çocuğun, bununla baş etmesi beklenmekte bu ise çocuğun tüm yaşamını zorlaştırmaktadır. Pragmatik bozukluğun tanısı uzun ve titiz bir çalışma gerektirmektedir.

The present study aims to investigate the relationship between mental ability and pragmatic language skills of normally developing children. Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-R), Test of Pragmatic Language (TOPL) and Checklist for Pragmatic Language Abilities were administered to 42 children within the age range of 6-7. To realize this aim, the reliability and validity studies of Test of Pragmatic Language and Checklist for Pragmatic Language Abilities were done. Internal consistency of the TOPL was found as Cronbach Alpha .74. Factor analysis of the TOPL was resulted in 11 factors. After the item total, item remainder and separation analysis, 21 items remained in the last form of the test. Second factor analysis of this last form, resulted in 8 factors. Internal consistency of the Checklist for Pragmatic Language Abilities was found as .93. Internal consistency of this test showed that this test can be used as a measurement tool. Factor analysis of the Checklist resulted in 16 factors. After the item total, item remainder and separation analysis, 60 items remained in the last form of the test. Second factor analysis of this last form, resulted in 11 factors. There was a significant positive relationship between TOPL and Checklist for Pragmatic Language Abilities scores (p<.05). There were significant and positive relationship between children’s TOPL scores and “Information”, “Similarity”, “Vocabulary”, “Verbal IQ” and WISC-R total scores (p<.01), “Arithmetic”, “Comprehension” and “Performance IQ” scores (p<.05). There were no significant relationship between TOPL scores and “Picture Completion”, “Picture Arrangement”, “Block Design”, “Object Assembly” and “Coding” subscale scores. According to the findings of Checklist for Pragmatic Language Abilities and WISC-R relationship analysis, no significant relationship between the Checklist for Pragmatic Abilities scores and WISC-R Verbal IQ, Performance IQ, Total IQ and subscale scores was found. This study has shown that there is a relationship between verbal intelligence and the pragmatic language. Verbal IQ may be used in the assessment of pragmatic language abilities. Performance IQ includes visual-spatial ability and although it is related with pragmatic language abilities, this relationship is lower than the relationship between pragmatic abilities and Verbal IQ. In our country, pragmatic problems generally appear at preschool and at first years of primary school. However, neither specialists and teachers nor parents can determine the reason of the problem and their effort for intervention is insufficient. They expect the child to learn how to cope with it and this problem makes the child’s life difficult. Diagnosis of the pragmatic disorder requires long and careful investigation.
Keywords: Eğitim; Okul organizasyonu ve yönetimi; Özel eğitim; Zihinsel Özürlü Çocuklar_Eğitim; Zihinsel Özürlü Çocuklar_Zeka_Dil