Sagital ve vertikal yönde farklı iskeletsel ilişkilere sahip bireylerde maksimum ısırma kuvveti ve okluzal kuvvetin mesial vektörünün incelenmesi - Akay, B. Ayşe (My University, 2002)
Bu çalışmada sagital ve vertikal yönde farklı iskeletsel ilişkilere sahip bireylerde maksimum ısırma kuvveti ve ısırma kuvvetine bağlı olarak oluşan okluzal kuvvetin mesial vektörü (MV) incelenmiştir. Çalışma grubumuz kliniğimize ortodontik tedavi amacıyla başvuran kişiler ile fakültemiz 1. sınıf öğrencilerinden gönüllü olanlar arasından seçilen 69 bireyden oluşmuştur. Ölçümler birbirini takip eden üç aşamada yapılmıştır. Birinci olarak bireylerden maksimum ısırma kuvveti ölçümü, bireyler diş hekimi koltuğunda dik otururlarken alt ve üst birinci molar dişler arasına yerleştirilmiş disk şeklindeki ısırma kuvveti ileticisi kullanılarak yapılmıştır. ikinci ölçümde, tüm dişlerin kontak noktalarındaki kuvvetler tespit edilmiştir. Bireyler aynı şekilde otururlarken alt ve üst çenelerdeki birinci büyük azı dişlerinin önündeki tüm dişlerin kontak noktaları arasından bir strip matris çekilerek, dişle matris arasında oluşan sürtünme kuvveti bir gerilim ileticisi aracılığıyla ayrı bir gerilim göstergesinde okunmuştur. Bu sürtünme kuvveti bir formülle dişler arası kuvvete (DAK-ısırmazken) çevrilmiştir. Üçüncü olarak da bireyler birinci gerilim göstergesine bağlı ısırma parçasını, yaklaşık 100 N kuvvetle ısırırlarken, diğer yandan alt ve üst çenede birinci büyük azıların önündeki tüm kontak noktalarındaki kuvvet (DAK- ısırırken), yukarıda anlatıldığı şekilde diğer gerilim göstergesiyle belirlenmiştir. Bu ölçümlerin yapıldığı bireylerden sefalometrik filmler çekilmiş, ölçüler alınıp alçı modeller hazırlanmıştır. Sefalometrik filmler üzerinde yapılan ölçümlerle bireyler sagital ve vertikal yüz yapısına göre gruplandırılmıştır. Bireylerin alt ve üst çenelerindeki çapraşıklık dereceleri alçı modellerden Little (62) Çapraşıklık İndeksinde tarif edildiği şekilde yapılmıştır. Çalışmanın bulguları istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak maksimum ısırma kuvveti değerlerinin sol tarafa göre sağ tarafta, ve istatistiksel olarak anlamlı olmasa da kızlara göre erkeklerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Yine istatistiksel olarak önemli olmamakla birlikte maksimum ısırma kuvveti ortalamalarının sagital Sınıf I grubunda ve vertikal low angle grubunda diğerlerinden daha yüksek olduğu izlenmiştir. Isırırken ve ısırmazken ölçülen DAK değerlerinin, ve bunların farkından oluşan MV değerlerinin 6-5 kontağından itibaren önemli derecede azalma gösterdiği izlenmiş, sağ ve sol taraftan elde edilen değerler arasında fark görülmezken alt çenedeki değerlerin üst çenedekilerden önemli ölçüde farklı olduğu belirlenmiştir. MV değerlerinin farklı sagital ve vertikal yön yüz yapılarında değerlendirmesinde gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmezken, diş kavislerindeki çapraşıklığa göre değerlendirilmesinde sağ alt 6-5 kontağında ölçülen MV orta derecede çapraşıklık gösteren grupta az çapraşıklık gösteren gruba oranla anlamlı derecede büyük bulunmuştur. DAK (ısırmazken) değerlerinin alt diş kavsindeki çapraşıklığa göre değerlendirilmesinde, değerlerin çok çapraşıklık grubunda, az ve orta çapraşıklık gruplarından anlamlı derecede daha büyük oldukları izlenmiştir. 2.

Evaluation of Maximum Bite Force and Mesial Vector of the Occlusal Force in Subjects Having Different Sagittal and Vertical Skeletal Relationships. In this study, maximum bite force and mesial vector (MV) of the occlusal force produced by the bite force has been investigated on patients having different sagittal and vertical skeletal relationships. Our study included 69 subjects involving patients who came to our clinic for orthodontic treatment and first year dental students volunteering to participate. Measurements were done in three steps following each other. First of all maximum bite force was measured by means of a disc shaped bite force transducer placed between upper and lower first molars, while the subjects were seated in an upright position on the dental chair. In the second measurement, the forces on the contact areas of the teeth were determined. While the subjects were seated in the same position, a strip matris was withdrawn from the contact areas of all the teeth located anterior to the upper and lower first molars and the friction force produced between the tooth and the matris was displayed in another strain indicator by the help of the tension transducer. This friction force was converted to interproximal force by using a special formula. In the third measurement, while the subject was biting on the bite force transducer connected to the first strain indicator with a force of 100 N, the interproximal forces between all the teeth located anterior to the upper and lower first molars were measured by means of the second strain indicator in the way explained above. Cephalometric radiographs of the subjects involved in the study were obtained, also impressions were taken and plaster models were prepared. The subjects were classified according to their sagittal and vertical facial patterns after the analysis done on the cephalograms. The amount af crowding in the upper and lower jaws were determined on the plaster models according to Little (49) Crowding Index. The findings of the study were evaluated statistically. tc yûKSEKöÐJunjiıı kueuw As a result, the maximum bite force on the right side was found to be higher than the left side and though not statistically significant, the maximum bite force of the males was found to be higher than that of the females. The mean maximum bite force values of the group having a Class I sagittal relationship and vertical low angle pattern were found to be higher than the other groups but the differences were not statistically significant. The interproximal force values obtained when the subject was biting and not biting and the MV values obtained by the difference of these two, were found to be decreasing when moved anteriorly from the contact point between 5 and 6. No difference was found between the right and left side but there was significant differences between the values of the upper and lower jaw. No significant differences were found when the MV values were evaluated according to the sagittal and vertical facial patterns. When they were evaluated according to the crowding of the teeth, the MV measured in the interproximal area between the lower 5 and 6 was significantly higher in the group with moderate crowding, than in the one with little crowding. Significant differences were found when the non biting interproximal force values were evaluated according to the crowding of the lower teeth. 4
Keywords: Cerrahi; Diş hekimliği; Ortodonti; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp; Tıp bilimleri