Salih Zeki'nin hisab dersleri eserinde hesaplamaya yönelik kullanılan yöntem ve tekniklerin incelenerek günümüz matematik müfredatıyla karşılaştırılması - Arabacı, Eyüp (My University, 2018)
Bu araştırmada, Osmanlı son döneminde matematik ders kitabı olarak okutulan Salih Zeki'nin Hisab Dersleri eserindeki anlatımların incelenmesi ve günümüz müfredatındaki kazanımlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır.Osmanlı döneminde; bilime verilen önem, okuma yazma oranı, Avrupa ile yapılan teknolojik kıyaslamalar günümüze kadar süregelmiş ve Osmanlıdaki eğitim sistemi eleştiri konusu olmuştur. Ve maalesef üzerinden neredeyse 100 yıl geçmesine rağmen bu konuda bize ışık tutacak çalışmalar yok denecek kadar azdır. Buradaki çalışmada, Osmanlı'nın son döneminde Rüştiye'lerde (ortaokul) matematik ders kitabı olarak okutulmuş, Salih Zeki'ye ait Hisab Dersleri kitabı bağlamında Osmanlı rüştiyelerinde matematik öğretimini inceleyerek günümüz ortaokul müfredatıyla karşılaştırması yapılmıştır. Bu karşılaştırmayı yapmak için araştırmacı tarafından geliştirilen kazanım karşılaştırma çizelgesi kullanılmıştır. Bu bağlamda Osmanlı son dönemi matematik eğitimine bir nebze ışık tutulması veyöntem ile teknik açısından değerlendirmesinin yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda eserin transkripsiyonu yapılarak günümüz Türkçesine çevirisi yapılmış olup yapılan çeviri sayesinde birçok kişinin okuyup anlaması ve fikir edinmesi hedeflenmiştir. Yapılan çalışma neticesinde kitapta anlatılan fakat günümüzde okullarda öğretilmeyen farklı tekniklerinde ele alınması ve kullanılabilir bir formata dönüştürülmesi amaçlanmış; bu sebeple geliştirilen teknik değerlendirme formu, 5 öğretmene uygulanarak gerekli veriler elde edilmiştir. Ayrıca oluşturulacak Osmanlıca MatematikTerimleri Lügatı ile bu sahada yapılacak çalışmalara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.

In this research, it was aimed to examine the explanations of Salih Zeki's Hisab Dersleriwork which was taught as a mathematics course book in the last period of OttomanEmpire and to compare with the achievements in today's curriculum.During the Ottoman period; the importance given to science, the rate of literacy, thetechnological comparisons made with Europe have been ongoing and the educationsystem in the Ottoman Empire has been the subject of criticism. And unfortunately,although almost 100 years have passed since, there are few studies to shed light on thisissue.In this study, mathematics teaching in ottoman secondary schools will be comparedwith today's middle school curriculum in the context of the book hisab dersleri whichwas taught as a mathematics course book in middle schools in the last period of ottomanempire.In this context, it is aimed to keep a little light on the Ottoman mathematics educationand to evaluate it in terms of content and method. In line with these aims, the work willbe translated into contemporary Turkish by transcribe.it is aimed that many people read the work and get meaning and ideas thanks to thetranslation made. the aim of the work to be done is to evaluate different methods whichare described in the book but are not used today and to convert them into a usable form.The technical evaluation form developed for this reason was applied to 5 teachers andthe necessary data were obtained. The ottoman mathematical terms dictionary to becreated are aimed at the convenience of working in this area.
Keywords: Education; Eğitim; Hisab Dersleri; Hisab Dersleri Mathematics education in Ottoman; History; Matematik; Matematik öğretmenleri; Mathematics; Mathematics teachers; Osmanlıda matematik eğitimi; Öğrenim ve öğretim (İlk); Salih Zeki; Salih Zeki, 1864-1921; Study and teaching (Elemantary); Tarih; Turkey; Türkiye