Modaya uygun gı̇yı̇lebı̇lı̇r teknolojı̇nı̇n 21. yüzyıl gı̇ysı̇ tasarımındakı̇ yerı̇ - Baydemir, Ayşegül (My University, 2019)
Günümüzde teknolojinin hızlı gelişimi ile teknoloji ürünleri hayatımızın her alanına entegre olmuş ve bu durum bir seçenek olmaktan çok kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. Teknolojik ilerlemeler katlanarak ivme kazanırken, sektörlerdeki ürün ve üretimler, buna bağlı olarak da tüketim anlayışları evrimleşmektedir. Bir çok sanat ve tasarım temellendirmeleri gibi, moda da dönemini yansıtıcı bir kültürel uygulama biçimi oluşturmak için bilimsel yöntemleri ve yaratıcı tasarım süreçlerini verimli bir şekilde birleştirmeye çalışır. Yüzlerce yıldan bu yana en temel ihtiyaçtan, modern zamanlardaki toplumsal ve duygusal olarak yüklenen metaya kadar giyim, değişimin gözlemlenmesinde rol oynamıştır. 18.yüzyılın yarısından günümüze, bilim insanları tekstil malzemeleri geliştirmek için giysi tasarım ve moda alanlarında uygulanabilir bilimsel ilerlemeler ortaya koymaktadır. 20. yüzyılın ortalarından itibaren ise gelişimini sürdürmekte olan tekstil teknolojileri kapsam değiştirerek 21. yüzyılda moda ile etkileşim içine girmiş ve zamanla ‘Giyilebilir Teknoloji’ (Wearable Technology), Tekno Moda (Techno Fashion, Quinn) ve ‘Modaya Uygun Giyilebilir Teknoloji’ (Fashionable Technology, Seymour) gibi isimler alarak, giysi tasarım sınıflandırması olarak da sayılabilecek alt dallar oluşturmaya başlamışlardır. Bu yeni disiplinler arası duruş; moda, tasarım, bilim ve teknolojinin kesişimine işaret eden, giysi tasarımında teknoloji entegrasyonu yaratmış, bir takım giysi tasarımı soru ve çözümlerini de beraberinde getirmektedir. Ortaya çıkan bu teknolojik gelişmeler güncel değişimleri beraberinde getirerek, moda ve giysi tasarımı alanındaki araştırmacıların ya da tasarımcıların dikkatlerini çekmekle kalmamış farklı disiplinlerden gelen insanların da ilgisini toplayarak disiplinler arası yeni anlayışların doğmasına sebep olmuştur. Tüm bu gelişimlere uyum ihtiyacı sonucu oluşan yeni giysi tasarımı ve anlatım yöntemleri araştırmamın temellerini oluşturmuştur. Bu sebeple çalışmada, teknolojinin moda olgusu içinde oluşan disiplinler arası giysi tasarım anlayışı, teknolojik tekstil malzemeleri ile oluşturulan giysi tasarımları incelenecektir.Araştırmanın amacı, teknolojinin gelişimine dayalı giysi tasarım örneklerinde estetik ya da fonksiyonel biçimlere ulaşmış ürün ya da giysi koleksiyonlarını, haute couture, hazır giyim ve giyilebilir sanat sınıflarında ayrıştırarak, teknoloji ve moda sentezi içinde oluşan disiplinler arası tasarım anlayışı ve teknolojik tekstil malzemeleri ile oluşturulan giysi tasarımları incelemektir. Bu araştırmada karşılaştırılan örnekler, moda sistemleri olarak kabul gören müze, moda haftaları, akademik kurumlar ve araştırmalar kapsamında; ‘modaya uygun giyilebilir teknoloji’ (Fashionable Technology) alanı içinde nitelendirilen ürünler seçilmiştir. Çalışmanın odağını, teknoloji ve teknolojik tekstil malzemeleri ile oluşturulan giysi tasarımlarının moda eğilimlerini ve giysi tasarım sınıflarını nasıl şekillendirilebileceği ve bunların temelde nasıl farklılaştığına ilişkin konular oluşturmaktadır.

Today, with the rapid development of technology, technology products have been integrated into all areas of our lives and this has become an inevitable necessity rather than an option. While technological advances exponentially gain momentum, products and productions in the sectors evolve and their consumption perceptions evolve.Like many art and design foundations, fashion tries to combine scientific methods and creative design processes in an efficient way to create a cultural application that reflects its era. From hundreds of years of basic need to socially and emotionally charged commodities in modern times, clothing has played a role in the observation of change. From the mid-18th century to the present, scientists have been demonstrating viable scientific advances in garment design and fashion to develop textile materials. Textile technologies, which have been developing since the middle of the 20th century, changed their scope and interacted with fashion in the 21st century, and in time 'Wearable Technology', ‘Techno Fashion’ (Quinn) and 'Fashionable Technology' (Seymour), such as clothing design classification began to create sub-branches. This new interdisciplinary field; fashion, design, science and technology, pointing to the intersection, garment design technology integration has created, brings a number of garment design questions and solutions. These technological developments have brought current changes and attracted the attention of researchers or designers in the field of fashion and garment design, and attracted the attention of people from different disciplines and led to the emergence of new interdisciplinary approaches. As a result of the need to adapt to all these developments, new clothing design and expression methods formed the basis of my research. Therefore, in this study, the interdisciplinary garment design conception that occurs in the fashion phenomenon of technology and garment designs created with technological textile materials will be examined.The aim of the research is to clothing designs or collections that have reached aesthetic or functional forms in haute couture, ready to wear and wearable art classes in garment design samples based on the development of technology, and to garments that created with interdisciplinary design understanding and technological textile materials.Compared examples in this research are clothing products which are qualified in the field of ‘fashionable technology’ have been selected by the museums, fashion weeks, academic institutions and researches which are accepted as fashion systems. The focus of the study is on how fashion designs and garment design classes formed with technology and technological textile materials can be shaped and how they are fundamentally differentiated.
Keywords: 21. yy; 21th century; Costume design; Fashion; Fashion Design; Giyilebilir Teknoloji; Giysi tasarımı; Moda; Moda Tasarımı Fashionable Technology; Modaya Uygun Giyilebilir Teknoloji; Technologic Textiles and Materials; Teknolojik Tekstiller ve Malzemeler; Wearable Technology