Türkiye’deki öğrencilerin PISA 2018 fen okuryazarlığı yeterliklerine ilişkin puan dağılımlarının incelenmesi - Alkaya, Tayfun (My University, 2022)
TÜRKİYE’ DEKİ ÖĞRENCİLERİN PISA 2018 FEN OKURYAZARLIĞI YETERLİKLERİNE İLİŞKİN PUAN DAĞILIMLARININ İNCELENMESİ Bu çalışmada PISA 2018 fen bilimleri testindeki fen okuryazarlığını oluşturan fen yeterlilik alanlarına ilişkin Türkiye’den uygulamaya katılan öğrencilerin puan dağılımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu PISA 2018 uygulamasına Türkiye'den katılan 186 okul ve 6890 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemde yer alan öğrencilerin fen yeterliliklerini oluşturan ‘olguları bilimsel olarak açıklama’, ‘veri ve kanıtları bilimsel olarak açıklama’ ve ‘bilimsel araştırmaların değerlendirilmesi ve tasarlanması’ alanları açısından puan dağılımları yapılmış olup, bu alanlara ilişkin puan ortalamaları açısından cinsiyete, okul türüne, evlerinde bilgisayar bulunup bulunmaması durumuna, anne baba eğitim düzeyine ve evde bulunan kitap sayısına göre manidar bir farklılığın bulunup bulunmadığı analiz edilmiştir. Fen yeterliliklerine ilişkin puan ortalamasının cinsiyet, okul türü (devlet okulu-özel okul) ve evdeki bilgisayar durumu değişkenine göre manidar bir farklılık gösterip göstermediğine Mann Whitney U testi ile, fen yeterliliklerine ilişkin puan ortalamasının evde bulunan kitap sayısı, anne baba eğitim düzeyi ve okul düzeyine göre manidar bir farklılığın bulunup bulunmadığı Kruskal Wallis H testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda Türkiye’ de üst düzey düşünmeyi gösteren düzey 4 ve üzerinde bulunan öğrenci sayısının az olduğu, öğrencilerin %25,1’inin düzey 2 altında performans gösterdiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda öğrencilerin fen okuryazarlığı yeterlilik alanlarındaki puan ortalamalarının üst grup- alt grup, alt grup -orta alt grup, alt grup- orta üst grup, orta alt grup- orta üst grup, orta alt grup -üst grup, orta üst grup- üst gruplar arasında farklılaştığı tespit edilmiştir. Okul düzeyinde ortaokul öğrencilerinin fen okuryazarlığı yeterlilik puanlarının diğer okul düzeylerine göre daha düşük bir ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Fen okuryazarlığı yeterliliklerine ilişkin puan ortalamalarının okul türü, okul düzeyi, cinsiyet, anne baba eğitim düzeyi, evde bulunan kitap sayısı ve bilgisayar durumuna göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. viii Özel okulda okuyan öğrencilerin fen okuryazarlığı yeterliliklerine ilişkin puan ortalamasının devlet okulunda okuyan öğrencilerin puan ortalamasına göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Kız öğrencilerin puan ortalamasının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu, fen lisesinde okuyan öğrencilerin fen okuryazarlığı yeterlilik puanlarının diğer okul düzeylerinde okuyan öğrencilerin puanlarına göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda ayrıca öğrencilerin anne baba eğitim düzeyi, evdeki bilgisayar durumu ve evde bulunan kitap sayısı fen okuryazarlığı yeterlilik puanlarını anlamlı bir şekilde etkilemediği tespit edilmiştir.

EXAMINING THE STUDENTS’ SCORE DISTRIBUTIONS IN THE SCIENCE COURSES IN TURKEY REGARDING THEIR QUALIFICATIONS IN THE PISA 2018 In this research, it is targeted to analyze the score distributions of the students who participated in the application from Turkey regarding the science proficiency areas that constitute science literacy in the PISA 2018 science test. The correlational survey model was used in the research. The sample of the research consists of 186 schools and 6890 students who participated in the PISA 2018 application from Turkey. Included in the sample constitutes proficiency in the students ' science ‘as a scientific explanation of phenomena’, ‘data as a scientific explanation and evidence’ and ‘the evaluation of scientific research’ areas in terms of score distributions are made, the mean score for these areas in regards to gender, type of school, their home computer availability status, parents’ education level, and analyzed whether there was a noteworthy difference according to the number of books in the household. Science points with an average of qualifications relating to gender, type of School (Public School, private school) and the status of the variable demonstrate a noteworthy difference according to the computer at home doesn't Mann-Whitney U test, science qualifications of the average number of books in the home, parents educational level and school level there was a noteworthy difference according to whether the Kruskal-Wallis H test were analyzed. As a result of this research, it was found that the number of students in Turkey at level 4 and above, which describes students that has a high level of thinking skill, is low, and 25,1% of the students performed below level 2. Also, it has been determined that the average science literacy proficiency scores differ between the following groups; upper group- lower group, lower group -middle lower group, lower group- middle upper group, middle upper group- middle upper group, middle lower group -upper group, middle lower group -upper group, middle upper group- upper groups. According to the school levels, it was determined that the students of secondary school have a lower average science literacy proficiency score than other school levels. It has been determined that the average science literacy proficiency score does not make a significant x difference depending on the school type, school level, gender, parents’ education level, number of books in the house and having a computer. According to the study results, the average scores for the students who study in private schools is higher than the average scores of the students who study in public schools. The points average for female students is higher than those for male students, and the students who study in high school of science have higher science literacy proficiency scores than those of students who study in other school types. This research also found that parents' education level, having a computer and the number of books in the house do not have a significant effect on science literacy proficiency scores of students.
Keywords: Education; Eğitim; Fen; Fen Okuryazarlığı; Programme for International Student Assessment (PISA); Science Literacy; Science Qualifications; Turkey; Türkiye; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Sınavı (PISA); Yeterlilikleri