Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden temin edilen bal örneklerinde naftalin aranması ve miktar tayini - Beyoğlu, Diren (My University, 2006)
Türkiye çok zengin bir bitki örtüsü ve farklı iklim kuşaklarına sahip olup arıcılığın yaygın olarak yapıldığı bir ülkedir. Pestlerle mücadelede kullanılan pestisitlerin arıcılar tarafından yanlış ve bilinçsiz bir şekilde uygulanması sonucu bal ve balmumunda kalıntı bıraktığı bilinmektedir. Kovandan güveleri uzaklaştırmak amacıyla yapılan naftalin uygulama işlemi sonucu bal naftalinle kontamine olur. Naftalin, uçucu özellikte bir hidrokarbon olup genellikle güvelere karşı ve tuvalet deodorantları olarak, lubrikant ve boya üretiminde kullanılmaktadır. Naftalinin oral, inhalasyon ve dermal yollarla absorbsiyonu insanlarda sistemik toksik etkilere yol açmaktadır. Akciğerler ve gözler toksik açıdan en çok etkilenen organlardır. Bunların dışında diğer dokulardan, karaciğer, beyin ve böbrekte de toksik etkiler görülmektedir. Çalışmamızda, marketlerden ve pazarlardan temin edilmiş bal örneklerinde naftalin, diode dizi detektörlü (DAD) yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (YBSK) ile tayin edildi. Bu çalışmada 100 tane bal örneğinde naftalin analizi yapıldı. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden temin edilmiş toplam 100 örneğin 53 tanesi marketlerden, 47 tanesi pazarlardan satın alındı. Naftalin şüpheli bir bal örneği gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi (GC-MS) ile analiz edildi ve naftalin olduğu doğrulandı. Ülkemiz beslenmesinde çok önemli bir yer tutan ve yurt dışına giderek artan miktarlarda ihraç edilen ballar, aynı zamanda ekonomimiz açısından da önemlidir. Bu nedenle besinlerin tüm besin zinciri boyunca geçirdiği aşamalarda, naftalinle ve diğer kalıntılarla kontaminasyonun önlenmesi, hijyen bakımından kontrol ve analizlerinin yapılması gerekmektedir. Beslenmeyle ilgili yapılacak kalıntı çalışmaları sağlıklı bir toplum kazanmak ve sağlıklı nesillerin yetişmesi bakımından büyük önem taşır.

Turkey having a wealthy flora with different climate conditions, beekeeping is widely spread all over the country. Due to wrong and/ or unconscious pesticide treatments against pests generally causes residues in honey and beeswax. Treatment of naphthalene to beeswax is preferred for removing the moths from the beehive and as a result of it, honey is contaminated with naphthalene. Naphthalene, a volatile aromatic hydrocarbon, is widely used in mothballs and toilet bowl deodorants, in the production of dyes and lubricants. Naphthalene absorption by oral, inhalation and dermal contact causes systemic toxic effects for human. The lungs and eyes appear to be most susceptible to toxicity, although toxic effects can be demonstrated in other tissues, such as the liver, brain and kidney. In our study, naphthalene was detected in honey specimens which are provided from various regions of Turkey using high pressure liquid chromatography (HPLC) with diode array detector (DAD). In this study, naphthalene analysis was carried out in 100 honey specimens. Out of 100 specimens 53 of them were purchased from markets and 47 of them were from street bazaars existing in various regions of Turkey. Naphthalene-suspicious one honey specimen was analysed and confirmed by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS). Honey has an important role in our food chain and in our country’s economy. Therefore, fooodstuffs are needed to be hygienic controlled and analyzed during food process and prevent the contamination of naphthalene and other residues. All residue analyses for the entire food chain have a lot of importance for healthy people and healthy generation.
Keywords: TIP-FARMASÖTİK TOKSİKOLOJİ