Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa Zeyl-İ Fezleke (1065-22 Ca.1106 / 1654-7 Şubat 1695) - Türkal, Nazire Karaçay (My University, 2012)
Çalışmamızın konusunu, Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa'nın, Zeyl-i Fezleke isimli eserinin tahlil ve transkripsiyonu oluşturmaktadır. Müellifimiz, özel şekilde kaleme almış olduğu bu eserinde, 1065 (1654) yılından 22 Cemaziyelevvel 1106 (7 Şubat 1695) tarihine kadar olan hadiseleri, sebep ve sonuçları üzerinde durarak, teferruatlı bir şekilde tasvir etmiştir. Eserin kaynak olarak önemi, kısa ve uzun vadede Osmanlı iç ve dış politikasında etkili olan Köprülü ailesinin faaliyetleri ve döneme damgasını vuran ve Osmanlı tarihi açısından âdeta bir dönüm noktası niteliği taşıyan II. Viyana kuşatması hakkında birinci elden bilgi vermesidir. Çalışmamızın giriş bölümünde, hem yazarımızın kendi eserinden, hem de çeşitli biyografik kaynaklardan edindiğimiz bilgilerle Silahdar Mehmed Ağa'nın hayatı ve eserleri ele alınmıştır. Devamında, Zeyl-i Fezleke'nin nüshalarının tanıtımı yapılarak, eserin özellikleri, kaynakları ve tesirleri incelenmiş, müellifin üslubu ve tarihçiliği de değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın metin bölümünde ise Zeyl-i Fezleke'nin, diğer bir adıyla Silahdar Tarihi'nin çeviri metni yer almaktadır.

Our research topic is analysis and transcription of the manuscript, named Zeyl-i Fezleke written by Findiklili Silahdar Mehmed Aga. The author, whom privately wrote the manuscript described the series of events comprehensively by laying emphasis on causal relationships between the years 1654 (Hijri 1065) and February 7, 1695 (Hijri 22 Cemaziyelevvel 1106). The historical value of the work lays in its detailed accounts, depicted by the Author whom was eyewithness to the events such as the Second Siege of Vienna which were crucial turning points in Ottoman history as well as the activities of the Grand Viziers, descended successively from Koprulu Family which had a strong influence on Ottoman Empire's foreign and interior policies in the short and long term. It was dealt with Silahdar Mehmed Aga's personal life, career, and works based on the knowledge which stated by the Author himself in his work and also its contemporary biographies, in the introduction chapter. It was subsequently endeavoured to evaluate features, bibliography, and effect of the manuscript along with the Author's historical value and style by mentioning the other original copies of Zeyl-i Fezleke. Zeyl-i Fezleke named also as Silahdar Tarihi was transcribed in the main chapter.
Keywords: Tarih; Yeniçağ